Həməd bin Xəlifə Universitetinin ictimai siyasət üzrə professoru Sultan Bərakətin fikrincə, İran ABŞ-la danışıqlarda getdikcə daha inamlı mövqe nümayiş etdirir. Ekspert hesab edir ki, zaman artıq Vaşinqtonun deyil, Tehranın xeyrinə işləyir. Onun sözlərinə görə, danışıqlarda maliyyə məsələləri, xüsusilə İranın xaricdə dondurulmuş aktivləri hələ də gündəmdədir. Bununla belə, Bərakət qeyd edir ki, İran hazırda bu vəsaitlərə dərhal çıxışı həyati məsələ kimi görmür və Vaşinqtonun əvvəlki sərt tələblərindən tədricən geri çəkildiyini düşünür.

Həməd bin Xəlifə Universitetinin ictimai siyasət üzrə professoru Sultan Bərakətin fikrincə, Vaşinqton və Tehran arasında davam edən danışıqlar mürəkkəb mərhələyə daxil olub. Ekspert hesab edir ki, Donald Tramp xüsusilə qarşıdan gələn Dünya Kuboku ərəfəsində İranla genişmiqyaslı hərbi qarşıdurmaya girmək istəmir. Onun sözlərinə görə, Ağ Ev bir tərəfdən diplomatik həll yolu axtarır, digər tərəfdən isə regiondakı hərbi və siyasi reallıqları nəzərə almağa məcburdur. Bərakət həmçinin İsrailin Livandakı əməliyyatlarının və Livanda atəşkəs məsələsinin ABŞ-İran danışıqlarının gələcəyinə birbaşa təsir etdiyini bildirib.

ABŞ–İran danışıqları hələ də dəyişkən xarakter daşısa da, müəyyən nikbinlik müşahidə olunur, çünki hər iki tərəf bəzi mövqelərdə yumşalma göstərir. Roma Amerika Universitetinin analitiki Andrea Dessi qeyd edir ki, Vaşinqtonun uzun illər “qırmızı xətt” hesab etdiyi ballistik raketlər və proksi qüvvələr məsələlərində yanaşma dəyişir və problemləri ayrı-ayrılıqda müzakirə etmək cəhdi müşahidə olunur. Bununla belə, vəziyyət hələ tam təhlükəsiz deyil və danışıqların arxa kanallar və vasitəçilər vasitəsilə düzgün istiqamətdə davam etməsi vacibdir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Misirin xarici işlər naziri Bədr Əbdülati ilə regional vəziyyət və diplomatik prosesləri müzakirə edib. Məlumata görə, son təmaslarda ABŞ–İran danışıqları, Hörmüz boğazı, nüvə proqramı və sanksiyalarla bağlı məsələlər əsas gündəm mövzuları sırasında yer alıb.

Yaxın Şərqdə artan gərginliyin qarşısının alınması məqsədilə diplomatik təmaslar sürətlənib. İran Xarici İşlər Nazirliyi şənbə günü açıqlayıb ki, İran Prezidenti Məsud Pezeşkian Tehranda Pakistan ordusunun komandanı Asim Münir ilə görüş keçirib. Görüş region ölkələri ilə gərginliyin azaldılması istiqamətində intensiv məsləhətləşmələrin aparıldığı bir vaxta təsadüf edib.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio İranın Hörmüz boğazında tranzit üçün rüsum sistemi tətbiq etməsinin diplomatik danışıqları mümkünsüz edə biləcəyini bildirib. Rubio qeyd edib ki, bu cür mexanizm beynəlxalq qanunlara uyğun deyil və qlobal ticarət üçün təhlükə yaradır. ABŞ hökuməti İranın boğazdan keçən gəmilərə ödəniş tələb etməsini və ya keçidləri seçməsini qəbul etmir və bu addımı beynəlxalq sulara nəzarət cəhdi kimi qiymətləndirir. Rubio əlavə edib ki, rüsum mexanizminin davamı danışıqlar prosesinə ciddi zərər verəcək və razılaşma imkanlarını məhdudlaşdıracaq.

Türkiyənin Xarici İşlər naziri Hakan Fidan regional böhranların həllinin yalnız region ölkələrinin özləri tərəfindən həyata keçirilə biləcəyini vurğulayaraq, sabitlik və inkişafın təmin olunması üçün birgə əməkdaşlığın gücləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib.

Cəmi bir gündən az davam edən danışıqlar, üç dəqiqəni keçməyən qısa bir mətbuat konfransı ilə və heç bir ciddi irəliləyiş olmadan başa çatdı. Şənbə günü günortadan sonra başlayan ABŞ-İran müzakirələri bütün gecə boyu, təxminən 21 saat davam etdi. C.D. Vens İslamabadda jurnalistlərin qarşısına çıxanda Pakistan paytaxtında artıq günəş doğmuşdu. ABŞ vitse-prezidenti bildirdi: "Razılığa gələ bilmədik. Qırmızı xətlərimizin nə olduğunu çox aydın şəkildə izah etdik... Onlar isə şərtlərimizi qəbul etməməyi seçdilər".

Londonun bu bəyanatı İranın boğazdan keçən gəmilərdən rüsum alınması və ya müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq edilməsi barədə irəli sürdüyü iddialara birbaşa cavabdır. Britaniya hökuməti beynəlxalq dəniz hüququna əsaslanaraq, tranzit keçidlərin suveren dövlətlər tərəfindən birtərəfli qaydada vergiyə cəlb edilməsinin və ya bloklanmasının qəbul edilməz olduğunu vurğulayır.