ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiyanın Hörmüz boğazı məsələsində mövqeyini müsbət qiymətləndirib. O, Rusiyanın bu məsələdə kifayət qədər yaxşı davrandığını bildirib. Tramp İranın ciddi iqtisadi və maliyyə çətinlikləri ilə üzləşdiyini iddia edib. ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, Tehran hərbçilərinin əməkhaqqını ödəməkdə çətinlik çəkir. Tramp Vaşinqtonun vəziyyətə nəzarət etdiyini və İrana qarşı dəniz mühasirəsinin davam etdiyini bildirib. O, Hörmüz boğazından hər gün milyonlarla barel neft daşındığını iddia edib. ABŞ Prezidenti boğazın minalardan tamamilə təmizləndiyini də bildirib. Açıqlamalar Hörmüz boğazında təhlükəsizlik və enerji daşımaları ilə bağlı gərginliyin davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib.

Qətər Hörmüz boğazında vəziyyətin böhrandan əvvəlki səviyyəyə qaytarılmasını istəyir. Bu barədə Qətər Xarici İşlər Nazirliyi açıqlama verib. Doha boğazdan sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinin zəruriliyini vurğulayıb. Hörmüz boğazı qlobal enerji daşımaları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədəki gərginlik beynəlxalq gəmiçilik üçün ciddi narahatlıq yaradıb. Qətər vəziyyətin normallaşdırılmasını əsas prioritetlərdən biri hesab edir. Doha regional gərginliyin diplomatik vasitələrlə azaldılmasını dəstəkləyir. Qətərin mövqeyinə görə, boğazda sərbəst və təhlükəsiz hərəkət bərpa edilməlidir.

İran Hörmüz boğazından keçid qaydalarını pozduğunu bildirdiyi 45 tankeri “qara siyahı”ya salıb. Tehran həmin gəmilərin gələcək keçidlərinə qarşı tədbirlər görüləcəyini açıqlayıb. Məhdudiyyətlər bu tankerlərlə yük ötürən digər gəmilərə də şamil oluna bilər. İran bütün gəmilərin adlarını hələlik açıqlamayıb. Tankerlərin konkret hansı qaydaları pozduğu barədə də ətraflı məlumat verilməyib. Qərar Hörmüz boğazında gərginliyin davam etdiyi bir dövrdə qəbul olunub. Eyni zamanda, ABŞ İrana qarşı yeni və daha sərt iqtisadi sanksiyalar hazırlayır. Qarşılıqlı addımlar regionda dəniz daşımalarının təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlığı artırır.

İran və Oman Hörmüz boğazından gəmilərin keçməsi üçün nəzərdə tutulan marşrut xəritəsi üzrə razılığa gəlib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, razılaşmanın əldə olunmasına baxmayaraq, proses hələ tam başa çatmayıb. Tehran və Maskat üç aydır təhlükəsiz gəmiçilik marşrutlarının müəyyənləşdirilməsi ilə bağlı danışıqlar aparır. İran tərəfi son üç həftədə danışıqlarda əhəmiyyətli irəliləyiş olduğunu açıqlayıb. Marşrut xəritəsinin İranın müdafiə, təhlükəsizlik və ətraf mühit üzrə qurumlarının iştirakı ilə hazırlandığı bildirilib. Tərəflər hələ də birgə açıqlamanın məzmunu və digər məsələlər üzrə fikir mübadiləsini davam etdirirlər. İran razılaşmanın iki ölkənin suverenliyini qoruyaraq gəmilərin təhlükəsiz keçidini təmin etməyə yönəldiyini vurğulayıb.

Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti kəskin şəkildə azalıb və cümə günü yalnız iki gəminin boğazdan keçdiyi müəyyən edilib. Gəmilərdən biri İranın ərazi sularına daxil olan taxıl daşıyan gəmi, digəri isə əks istiqamətdə hərəkət edən boş quru yük gəmisi olub. Bundan başqa, boş mayeləşdirilmiş neft qazı daşıyan tanker də boğazdan keçərək Fars körfəzinə daxil olub. Cümə günü boğazdan xam neft daşıyan heç bir gəmi keçməyib. Cümə axşamı doqquz gəminin keçməsi əvvəlki gündəki beş gəmidən çox olsa da, avqust ayının gündəlik orta göstəricisindən aşağıdır. Müharibədən əvvəl Hörmüz boğazından gündəlik 130-dan çox gəmi keçirdi. Mütəxəssislər İranın boğazda gəmiçiliyi məhdudlaşdırmaq imkanını ABŞ-la aparılan danışıqlarda əsas təsir vasitələrindən biri hesab edirlər.

Səudiyyə Ərəbistanı Hörmüz boğazından keçən Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin dövlət neft şirkətinə məxsus iki tankerə hücumu pisləyib. Ər-Riyad hücumların İran tərəfindən həyata keçirildiyini bildirib. Səudiyyə Ərəbistanının Xarici İşlər Nazirliyi hadisəni dəniz nəqliyyatı və qlobal enerji təchizatı üçün birbaşa təhdid adlandırıb. Nazirlik baş verənlərin nəticələrinə görə İranı tam məsuliyyət daşıyan tərəf hesab etdiyini açıqlayıb. Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri də İrana qarşı etirazını bildirib. Əbu-Dabinin Milli Neft Şirkəti iki gəmisinin Hörmüz boğazından keçərkən hücuma məruz qaldığını təsdiqləyib. Şirkət hadisənin nəzarət altına alındığını açıqlayıb. Hücum Hörmüz boğazında dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyi və qlobal enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb.

Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Mixail Ulyanov ABŞ-ın Hörmüz boğazında gəmiçilik azadlığı ilə bağlı çağırışlarını tənqid edib. O, Vaşinqtonun boğazda sərbəst gəmiçilik tələb etməsini ziddiyyətli yanaşma kimi qiymətləndirib. Ulyanovun fikrincə, Hörmüzdə gəmiçilik azadlığının pozulmasına ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatları səbəb olub. Rusiya nümayəndəsi ABŞ-ın yaranmış vəziyyətin nəticələrini müharibəni davam etdirməklə aradan qaldırmağa çalışdığını bildirib. O, Vaşinqtonun siyasətini strateji səhvin davamı kimi qiymətləndirib. Hörmüz boğazında gərginliyin artması beynəlxalq gəmiçilik və enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib. Rusiya ABŞ-ın İran siyasətini və Hörmüz məsələsinə yanaşmasını tənqid edən mövqeyini davam etdirir.

Küveyt Xarici İşlər Nazirliyi Hörmüz boğazında Əbu-Dabinin Milli Neft Şirkətinə məxsus iki gəmiyə hücumu pisləyib. Nazirlik hadisənin dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyinə ciddi təhlükə yaratdığını bildirib. Küveyt həmçinin hücumun enerji təchizatının sabitliyinə və beynəlxalq ticarətə mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayıb. Nazirlik bölgədə gərginliyi artıra biləcək bütün hərəkətlərin dayandırılmasını tələb edib. Küveyt beynəlxalq sularda gəmiçilik azadlığına və təhlükəsiz keçid hüququna hörmət edilməsinə çağırıb. Ölkənin Xarici İşlər Nazirliyi Hörmüz boğazının tam və qeyd-şərtsiz açılmasını vacib hesab edir. Küveytin açıqlaması boğazda yaranmış gərginliyin regional və beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinə təsiri ilə bağlı narahatlığın artdığını göstərir.

2026-cı ilin iyul ayında Küveytdən Türkiyə limanlarına ümumilikdə 145 min 824 ton yük daşınıb.

2026-cı ilin iyul ayında İraqdan Türkiyə limanlarına ümumilikdə 1 milyon 357 min 760 ton yük daşınıb. Nazirliyin məlumatına görə, İraqdan Türkiyə limanlarına daşınan yüklərin 1 milyon 357 min 760 tonu digər ölkələrin bayrağı altında üzən gəmilər vasitəsilə çatdırılıb. Hesabat dövründə İraqdan Türkiyə limanlarına tranzit yük aşırılmayıb.

Qətər İran və Oman arasında Hörmüz boğazı ilə bağlı danışıqların irəliləmiş mərhələyə çatdığını açıqlayıb. Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Macid əl-Ənsari müzakirələrin kritik mərhələdə olduğunu bildirib. Doha bölgədə gərginliyin azaldılması istiqamətində bütün diplomatik səyləri dəstəklədiyini qeyd edib. Qətər vasitəçi ölkə kimi Hörmüz boğazının tezliklə açılmasını istəyir. Danışıqlar əsasən dəniz nəqliyyatının bərpası və təhlükəsiz keçidin təmin olunması məsələlərini əhatə edir. Hörmüz boğazının vəziyyəti qlobal enerji bazarları üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə diplomatik həll axtarışları davam edir.

Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti həftəsonu kəskin azalıb. Dəniz nəqliyyatını izləyən məlumatlara görə, keçidlərin sayı cümə günü 15-dən bazar günü 6-ya enib. 17 gəminin İranın birtərəfli müəyyən etdiyi marşrutdan istifadə etdiyi bildirilib. Daha 10 gəminin hansı marşrutla hərəkət etdiyi müəyyən edilməyib. Gəmi hərəkətinin azalması bölgədə təhlükəsizlik narahatlıqlarının artdığı vaxtda baş verib. Eyni dövrdə Bab əl-Məndəb boğazında 116 keçid qeydə alınıb. Hörmüz boğazındakı vəziyyət qlobal enerji daşımaları üçün xüsusi əhəmiyyət daşıyır.