Böyük dövlətlərin müttəfiqlərinə ixrac etdiyi silah sistemlərinin istehsalçı ölkələrin öz ordularında istifadə etdiyi versiyalarla eyni olub-olmaması uzun illərdir hərbi ekspertlərin müzakirə etdiyi əsas mövzulardan biridir. Analitiklər hesab edirlər ki, müxtəlif münaqişələrdə Rusiya və Çin istehsalı silahların göstərdiyi nəticələri qiymətləndirərkən təkcə texniki göstəricilərə deyil, həmin silahların hansı versiyada təqdim olunmasına, hansı hərbi doktrina çərçivəsində istifadə edilməsinə və necə idarə olunmasına da diqqət yetirilməlidir.

İran müharibə dövründə pilotsuz uçuş aparatlarının istehsalını üç dəfə artırdığını açıqlayıb. Bu barədə müdafiə nazirinin səlahiyyətlərini icra edən Məcid İbn ər-Rza məlumat verib. Onun sözlərinə görə, müasir texnologiyalara yatırılan sərmayələr müdafiə qabiliyyətini gücləndirib. Rəsmi şəxs bildirib ki, döyüşlərin ən gərgin vaxtında belə istehsal prosesi dayanmayıb. Əksinə, pilotsuz uçuş aparatlarının istehsal gücü əhəmiyyətli dərəcədə artırılıb. O, bunu ölkənin elmi və texnoloji potensialının nəticəsi kimi qiymətləndirib. İran müdafiə sənayesinin fasiləsiz fəaliyyət göstərdiyini vurğulayıb. Rəsmi açıqlamada bu sahədə əldə olunan nəticələr ön plana çıxarılıb.

NATO-nun Avropa üzvləri və Kanada bu il müdafiə xərclərini artırmağa hazırlaşır. Alyans rəsmisinin sözlərinə görə, 2025-ci ildə əsas müdafiə xərclərinin ümumi daxili məhsulda payının orta hesabla 2,53 faizə çatacağı gözlənilir. Hazırda bu göstərici 2,31 faiz səviyyəsində qiymətləndirilir. Eyni zamanda, Ankarada keçirilən NATO Müdafiə Sənayesi Forumunda ən azı 50 milyard ABŞ dolları dəyərində yeni satınalma razılaşmaları əldə olunub. Müqavilələrin yekun dəyəri ilə bağlı hesablamalar davam edir. Bu göstəricilər NATO ölkələrinin müdafiə imkanlarını gücləndirmək istiqamətində atdığı addımların davam etdiyini göstərir. Müdafiə sənayesində əməkdaşlığın genişlənməsi alyansın gələcək təhlükəsizlik strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri hesab olunur.

Cənubi Koreya Prezidenti Li Ce Myon NATO müttəfiqləri ilə müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığı genişləndirmək istədiyini bildirib. O, Ankarada keçirilən NATO Zirvə Toplantısının Müdafiə Sənayesi Forumunda çıxış edərək elmi-tədqiqat, qabaqcıl texnologiyalar və silah istehsalı sahələrində birgə fəaliyyətin vacibliyini vurğulayıb. Li Ce Myon mövcud əməkdaşlığın “Cənubi Koreya-NATO müdafiə sənayesi tərəfdaşlığı 2.0” səviyyəsinə yüksəldilməsini təklif edib. Onun sözlərinə görə, yeni əməkdaşlıq yalnız silah mübadiləsini deyil, həm də birgə tədqiqat, istehsal və istismar proseslərini əhatə etməlidir. Cənubi Koreya Prezidenti ölkəsinin sabit istehsal gücünün və təsdiqlənmiş texnologiyalarının NATO təcrübəsi ilə birləşməsinin hər iki tərəfin müdafiə imkanlarını artıracağını deyib. O, Cənubi Koreyanı NATO üzvləri üçün etibarlı tərəfdaş kimi təqdim edib. Bu təşəbbüs müdafiə sənayesində yeni əməkdaşlıq imkanları baxımından diqqət çəkir.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan F-35 qırıcıları ilə bağlı ABŞ ilə danışıqların uzun müddətdir davam etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, bu məsələ yeni deyil və tərəflər arasında dəfələrlə müzakirə olunub. Ərdoğan Türkiyəyə beş ədəd F-35 qırıcısının veriləcəyinin vəd edildiyini deyib. O, NATO Zirvə Toplantısının yekununda bu istiqamətdə müsbət qərarın qəbul olunacağına ümid etdiyini bildirib. Türkiyə Prezidenti müdafiə sahəsində əməkdaşlığın inkişafının əhəmiyyətini vurğulayıb. F-35 qırıcıları məsələsi Ankara ilə Vaşinqton arasında əsas müzakirə mövzularından biri olaraq qalır. Bu açıqlama iki ölkə arasında hərbi əməkdaşlığın gələcək perspektivlərinə marağı artırıb.

Almaniya ordusu ölkənin hava hücumundan müdafiə imkanlarını gücləndirmək məqsədilə Arrow-3 İsrail istehsalı zenit-raket sisteminin yerləşdirilməsini genişləndirir. Yeni qərara əsasən, Bavariya əyalətində yerləşən “Kaufboyren” bölgəsi sistemin ikinci əməliyyat mərkəzi kimi seçilib.

Avropa İttifaqı ölkələrinin dövlət qurumları son illərdə İsrail şirkətləri ilə ümumi dəyəri 2,7 milyard avroya yaxın olan 194 müqavilə imzalayıb. Araşdırmada bu əməkdaşlığın Qəzza zolağında davam edən müharibəyə baxmayaraq davam etdiyi bildirilir. İspaniyanın bu dövrdə İsrail şirkətləri ilə 227 milyon avroluq 14 müqavilə bağladığı qeyd olunur. Ən iri müqavilə hava döyüş sistemlərinin alınması ilə bağlı olub. İspaniyanın polis qurumlarının da İsrail istehsalı olan qoruyucu jiletlər aldığı bildirilir. Məlumat Avropa ölkələrinin İsraillə iqtisadi əlaqələri ətrafında yeni müzakirələr yaradıb. Araşdırma dövlət satınalmalarının həcminin milyardlarla avro ilə ölçüldüyünü göstərir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp silah istehsalını artırmaq üçün müdafiə sənayesi rəhbərləri ilə Ağ Evdə görüşəcək. Görüş ABŞ-ın İran müharibəsi və digər münaqişələrdən sonra silah ehtiyatlarının azalması fonunda keçirilir. Məlumata görə, ABŞ müttəfiqlərinə böyük həcmdə silah göndərib və bu, ehtiyatlarda azalmaya səbəb olub. Müdafiə sənayesi şirkətləri ilə istehsalın sürətləndirilməsi müzakirə ediləcək. Ağ Evdə bu, ikinci genişmiqyaslı görüşdür.

Belçikanın Euramec şirkəti ilə Türkiyənin HAVELSAN şirkəti arasında müdafiə sahəsində əməkdaşlıq sazişi imzalanıb. Razılaşma Parisdə keçirilən “Eurosatory 2026” sərgisində elan olunub. Tərəfdaşlıq uçuş simulyasiya texnologiyaları üzrə əməkdaşlığı əhatə edir. Belçika tərəfi Türkiyə bazarını strateji imkan kimi qiymətləndirib.

İsrailin müdafiə sənayesi rekord 19,2 dollarlıq ixrac həcminə və milyard milyard beşinci il rekord yenilənib. Raket və hava hücumundan müdafiə sistemləri ixracın əsas hərəkətinə nəzarət edir, müşahidə və optik sistemləri və radar-elektron müharibə texnologiyaları da mühüm paya malikdir. İsrailin bir neçə cəbhədə davam edən müharibəsi “sınaqdan keçmiş hərbi texnologiyanın” sınaqdan keçirilməsinə çevrilib və beynəlxalq tələbi artırıb. Regionlar üzrə Avropa, Asiya-Sakit okean və Yaxın Şərq-Şimali Afrika əsas paya sahibdir.

Son illərdə Türkiyə ilə Avropa arasındakı münasibətlər yeni mərhələyə qədəm qoyub. Əvvəllər Avropa İttifaqına üzvlük perspektivi Ankara üçün əsas strateji məqsədlərdən biri hesab olunurdusa, bu gün tərəflər arasındakı müzakirələr daha çox təhlükəsizlik, müdafiə sənayesi, enerji marşrutları, miqrasiya siyasəti və geosiyasi təsir imkanları üzərində qurulur. Türkiyə rəhbərliyi artıq ölkənin Avropaya deyil, əksinə Avropanın Türkiyəyə daha çox ehtiyac duyduğunu vurğulayır. Bu yanaşma yalnız siyasi ritorika deyil, son illərdə dəyişən beynəlxalq şəraitin məhsulu kimi qiymətləndirilir.

Qlobal hərbi texnika bazarında müşahidə olunan genişlənmə və müxtəlif regionlarda müdafiə xərclərinin artması böyük hərbi texnologiya şirkətlərinin maliyyə göstəricilərinə birbaşa təsir göstərməkdə davam edir. İsrailin ən iri müdafiə sənayesi şirkətlərindən biri olan Elbit Sistemz son rübdə həm gəlirlərində, həm də sifariş portfelində rekord nəticələr əldə etdiyini açıqlayıb. Şirkətin maliyyə hesabatı göstərir ki, İsrail və Asiya bazarlarından daxil olan sifarişlər, eləcə də Avropa ölkələri ilə həyata keçirilən yeni müdafiə proqramları gəlirlərin əhəmiyyətli şəkildə yüksəlməsinə səbəb olub. Analitiklər hesab edirlər ki, artan geosiyasi gərginlik, dövlətlərin hərbi modernizasiya proseslərini sürətləndirməsi və müdafiə sistemlərinə tələbatın yüksəlməsi bu cür şirkətlərin gələcək fəaliyyətinə də təsir göstərməyə davam edəcək.