İsrailin müdafiə naziri İsrael Kats bildirib ki, İsrail ordusu ABŞ tələb etsə belə Livanın cənubundan geri çəkilməyəcək. O, təhlükəsizlik səbəbilə bölgədə hərbi mövcudluğun davam etdiriləcəyini deyib. Kats keçmişdə baş verən hücumları əsas gətirərək geri çəkilməni istisna edib. Nazir 200 min insanın geri qayıtmayacağını da qeyd edib. Açıqlama Livan–İsrail gərginliyi fonunda verilib.
#təhlükəsizlik
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio BƏƏ Prezidenti Məhəmməd bin Zayed ilə görüşərək ABŞ-ın BƏƏ-nin təhlükəsizliyinə sadiqliyini bir daha təsdiqləyib. Görüşdə ABŞ–İran memorandumu və Hörmüz boğazından təhlükəsiz keçid məsələləri müzakirə olunub. Tərəflər regionda sülh və sabitliyin vacibliyini vurğulayıblar. Rubionun sözçüsü danışıqların strateji təhlükəsizlik mövzularını əhatə etdiyini bildirib. Səfər Körfəz turunun ilk mərhələsi kimi qiymətləndirilir.
Hizbullahın baş katibi Naim Qasım İsrailin Livan ərazisindən tam şəkildə çıxmalı olduğunu bildirib. O, İsrailin heç bir ərazi saxlamadan geri çəkilməsinin şərt olduğunu vurğulayıb. Qasim qeyd edib ki, çıxış üçün müəyyən edilmiş vaxt çərçivəsi olmalıdır və bunun qarşılığında Livan ordusu sərhədə yerləşdirilə bilər. O, hazırda atəşkəsin qüvvədə olduğunu deyib. Açıqlama Livanda gərginlik və diplomatik müzakirələr fonunda verilib.
Donald Tramp Ağ Evdə jurnalistlərə açıqlamasında IAEA müfəttişlərinin İrana “uyğun zamanda” göndəriləcəyini bildirib. O, prosesin tələsik aparılmadığını və planın mövcud olduğunu deyib. Tramp Tehran tərəfinin səfərlərin planlaşdırılmadığı iddiasını rədd edib və ABŞ-ın bununla bağlı “tam məlumatlı olduğunu” vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, əks halda danışıqlar dərhal dayandırılardı. Açıqlama İranın nüvə proqramı ilə bağlı gərginlik fonunda verilib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp bildirib ki, İran razılaşma çərçivəsində geniş silah yoxlamalarına razı olacaq. O, bu mexanizmin “nüvə şəffaflığı” üçün vacib olduğunu deyib. Trampın sözlərinə görə, beynəlxalq nəzarət sistemi yaradılacaq. Tehran tərəfi isə açıqlamaya münasibət bildirməyib. Məsələ ABŞ–İran danışıqları fonunda gündəmdədir.
Livanın cənubunda İsrail və Hizbullah arasında atəşkəs əsasən qorunur. Rəsmilər son günlərdə demək olar ki, tam sakitlik olduğunu bildirir. Bununla belə, bəzi bölgələrdə İsrail tank atəşi və səs qumbaraları qeydə alınıb. Beyrut üzərində pilotsuz uçuş aparatı müşahidə olunub. Həkimlər vəziyyətin nisbətən sakit olduğunu deyir. Lakin əhali evlərinə qayıtmaqda ehtiyatlı davranır. Atəşkəsin gələcəyi ilə bağlı narahatlıqlar qalır.
İran rəsmisi Qədir Nizami ölkənin istənilən təhlükəyə qarşı hazır olduğunu bildirib. O qeyd edib ki, ABŞ ilə danışıqlara baxmayaraq hərbi qüvvələr yüksək hazırlıq vəziyyətindədir. Nizami ABŞ və İsrailin son bir ildə İrana qarşı hücumlar etdiyini xatırladıb. İran diplomatiya ilə yanaşı təhlükəsizliyə də önəm verdiyini vurğulayıb. Rəsmi həmçinin Çin rəsmiləri ilə görüş keçirib. Tehran etimadsızlıq mühitinin davam etdiyini bildirir. Regionda gərginlik qalmaqdadır.
Qətər Baş naziri ABŞ və İran arasında İsveçrədə aparılan danışıqların mühüm nəticələr verdiyini bildirib. O qeyd edib ki, memorandum müharibənin dayandırılması üçün çərçivə yaradır. Şeyx Məhəmməd danışıqların regional təhlükəsizlik və qlobal iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, texniki qruplar işini davam etdirəcək. Prosesin institusional şəkildə aparılması vacib hesab olunur. Qətər dialoqun davamlı olmasını dəstəkləyir. Yeni mərhələnin başladığı bildirilir.
İsrailin keçmiş müdafiə naziri Moşe Yalon Benyamin Netanyahunun siyasətini sərt tənqid edib. O bildirib ki, ölkə hökumətin yanlış qərarlarının nəticələrini yaşayır. Yaalonun fikrincə, Livanla danışıqlara daha əvvəl başlanmalı idi. O, hərbçilərin ölümündə siyasi maraqların rol oynadığını iddia edib. Keçmiş nazir Netanyahunu müharibəni koalisiyasını qorumaq üçün uzatmaqda günahlandırıb. Yaalon seçkilər ərəfəsində ölkənin çətin dövr yaşadığını vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət davam edərsə, İsrail ciddi problemlərlə qarşılaşa bilər. Açıqlamalar ölkədə siyasi müzakirələri daha da gücləndirib.
Bat Universitetinin müdafiə və təhlükəsizlik üzrə mütəxəssisi Patrik Buri İsrail və ABŞ arasında İran məsələsinə yanaşmada fərqlərin artdığını bildirib. Onun fikrincə, Livandakı son hadisələr bu ayrılığı daha aydın göstərir. Buri qeyd edib ki, münaqişənin əvvəlində tərəflər daha yaxın mövqedən çıxış edirdilər. Lakin sonrakı mərhələdə siyasi maraqlar fərqli istiqamətlərə yönəlib. Mütəxəssis Benyamin Netanyahunun Hizbullah və İranla bağlı siyasətini davam etdirmək üçün daxildə dəstəyə malik olduğunu deyib. O, Donald Trampın isə ABŞ-İran razılaşmasının qorunmasına daha çox maraq göstərdiyini vurğulayıb. Buri hesab edir ki, Vaşinqton və Tehran bu razılaşmanın yaşamasında maraqlıdır. Onun fikrincə, bu vəziyyət İsrailin maraqları ilə tam uyğun gəlməyə bilər.
Livanın Baş naziri Nəvaf Salam dövlət institutlarının gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, hökumətin islahatlar kursuna sadiq qaldığını bildirib. Salam ölkə ərazisinin heç bir hissəsi ilə bağlı güzəştə getməyəcəklərini qeyd edib. Baş nazir silahların yalnız qanuni dövlət qüvvələrinin nəzarətində olmasının vacibliyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, vətəndaşların gələcəyi siyasi və ya məzhəb mənsubiyyətindən asılı olmamalıdır. Salam müharibə və sülh məsələləri ilə bağlı qərarların yalnız dövlət tərəfindən verilməsinin tərəfdarı olduğunu bildirib. Bu açıqlamalar ölkədə təhlükəsizlik və siyasi islahatlarla bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib. Livan rəhbərliyi dövlət institutlarının rolunun artırılmasını prioritet hesab edir.
İsrail ordusunun sözçüsü Aviçay Adrai Hizbullahı atəşkəs rejimini pozmaqda ittiham edib. Onun sözlərinə görə, Hizbullah İsrail qüvvələrinin təşkilatın hərbi imkanlarını sıradan çıxarmaq cəhdlərinə mane olmağa çalışır. Adrai bildirib ki, İsrail ordusu Livanda tam əməliyyat sərbəstliyini qoruyur və fəaliyyətini davam etdirəcək. O, İsrail qüvvələrinin Beka vadisi və Nəbatiyyə də daxil olmaqla ölkənin müxtəlif bölgələrində 100-dən çox hədəfə zərbə endirdiyini iddia edib. İsrail tərəfi hücumlar nəticəsində onlarla Hizbullah üzvünün öldürüldüyünü də açıqlayıb. Bununla yanaşı, sözçü hansı atəşkəs razılaşmasının pozulduğunu dəqiq göstərməyib. Məsələ ilə bağlı vəziyyət hələ də tam aydın deyil. Bölgədə gərginlik fonunda tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar davam edir.