#diplomatiya

Pakistanın baş naziri Şahbaz Şərif Tehran şəhərində keçirilən dəfn mərasimində iştirak edib. O, Xameneinin təsirinin gələcək nəsillər tərəfindən yadda qalacağını bildirib. Şərif sosial şəbəkədə paylaşım edərək onun liderliyini yüksək qiymətləndirib. Mərasimdə Pakistanın yüksək səviyyəli nümayəndə heyəti iştirak edib. Heyətə dövlət və hərbi rəsmilər daxil olub. Pakistan tərəfi İranla münasibətlərə xüsusi önəm verib. Bu iştirak regionda diqqət çəkib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə ABŞ Prezidenti Donald Tramp telefon danışığı aparıblar. Tərəflər yaxın vaxtlarda ABŞ-da görüş keçirmək barədə razılığa gəliblər. Bu barədə Netanyahu ofisinin yaydığı məlumatda bildirilir. Görüşün dəqiq tarixi hələ açıqlanmayıb. Həmçinin görüşün gündəliyi barədə də məlumat verilməyib. Danışıqların ABŞ-da keçirilməsi planlaşdırılır. Rəsmi açıqlamada əlavə təfərrüatlar yer almayıb.

ABŞ Suriyanın Livanda "Hizbullah"ın silahsızlaşdırılmasında daha fəal rol almasını istəyir. Donald Tramp bununla bağlı son həftələrdə bir neçə dəfə açıqlama verib. Lakin Suriya diplomatik yanaşmaya üstünlük verdiyini nümayiş etdirir. Suriyanın xarici işlər nazirinin Livana səfəri zamanı Nəbi Berri ilə görüş keçirməsi bunun göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Dəməşq hərbi müdaxilə əvəzinə siyasi dialoqa üstünlük verir. Suriya ilə Livan arasında münasibətlər uzun illərdir mürəkkəb olaraq qalır. Son diplomatik təmaslar bu münasibətlərdə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi dəyərləndirilir.

ABŞ və İran arasında keçirilən dolayı texniki danışıqlar yekunlaşıb. Tərəflər uzunmüddətli sülhə dair ciddi irəliləyiş əldə etməsələr də, daha əvvəl razılaşdırılmış məsələləri müzakirə ediblər. Görüş Hörmüz boğazında yaranmış gərginlik və qarşılıqlı hərbi hücumlardan sonra baş tutub. Danışıqlarda texniki və diplomatik mövzular əsas müzakirə predmeti olub. Yeni razılaşmanın əldə olunduğu barədə məlumat verilməyib. Ekspertlər hesab edirlər ki, dialoqun davam etməsi regional sabitlik üçün vacibdir. Növbəti danışıqların vaxtı hələ açıqlanmayıb.

ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens İranla davam edən danışıqları müsbət qiymətləndirib. O bildirib ki, müzakirələr olduqca uğurla gedir və əldə olunan irəliləyişin davam etdirilməsi üçün iş aparılır. Vensin sözlərinə görə, Prezident Donald Tramp razılaşmaya nail olunması və danışıqların xoş niyyət prinsipi əsasında davam etdirilməsi barədə göstəriş verib. ABŞ rəsmisi İran rəhbərliyi daxilində yeni səhifə açmaq istəyən qüvvələrin olduğunu da qeyd edib. Vaşinqton danışıqlar prosesində müsbət dinamikanın qorunacağına ümid edir. ABŞ və İran arasında təmaslar əsasən texniki məsələlər ətrafında davam edir. Tərəflər mümkün razılaşmanın icrası ilə bağlı müzakirələri davam etdirirlər.

ABŞ-nin sabiq dövlət katibi Con Kerri İranın son hərbi qarşıdurmalardan sonra özünü daha güclü hiss etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Tehran hərbi təzyiqlərə tab gətirdiyi üçün yeni güvən qazanıb. Kerri ABŞ nümayəndələrini İranla aparılan danışıqlarda daha ehtiyatlı olmağa çağırıb. O vurğulayıb ki, İran qeyri-ənənəvi müharibə üsullarını dərindən mənimsəyib və onlardan səmərəli istifadə edir. Sabiq dövlət katibi hesab edir ki, son hadisələr bunu bir daha nümayiş etdirib. Kerri 2015-ci ildə İranla imzalanan nüvə sazişinin əsas danışıqlar aparan nümayəndələrindən biri olub. Onun açıqlamaları Vaşinqton və Tehran arasında davam edən diplomatik proses fonunda diqqət çəkib.

ABŞ-İran danışıqları bazar günü planlaşdırılsa da, Hörmüz boğazındakı qarşılıqlı hərbi gərginlik səbəbindən təxirə salınıb. İran gəmilərin sərbəst keçidini yalnız tam koordinasiya şərti ilə qəbul edir və icazəsiz keçid qadağan edilir. Danışıqların keçiriləcəyi tarix təsdiqlənməyib, fokus Hörmüz boğazına yönələcək. Paralel olaraq, İran və Oman arasında boğazın gələcək idarəçiliyi üçün diplomatik görüşlər aparılır.

İtaliya İsrail və Livan arasında imzalanmış yeni razılaşmaya diplomatik dəstək verməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Xarici işlər naziri Antonio Tajani bildirib ki, Roma həm razılaşmanın icrasına dəstək göstərməyə, həm də BMT missiyasından sonra mümkün beynəlxalq əməliyyata töhfə verməyə hazırdır. O, sənədi “irəliyə doğru mühüm addım” kimi qiymətləndirib, lakin sabitliyin tam bərpasının vaxt aparacağını deyib. Tajani İtaliya və Fransanın Livanın yenidən qurulmasında mühüm rol oynaya biləcəyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq missiya yalnız çoxtərəfli razılaşma əsasında həyata keçirilməlidir. Eyni zamanda ərəb və Körfəz ölkələrinin prosesdə iştirakı istisna edilmir. Bu açıqlama regionda diplomatik fəallığın artdığı bir dövrdə verilib. Razılaşma Livanda siyasi və təhlükəsizlik mühitinin dəyişməsi kimi qiymətləndirilir.

İordaniya Livanı ABŞ vasitəçiliyi ilə İsrail arasında imzalanmış çərçivə sazişinə görə təbrik edib. Livanın xarici işlər naziri Yusif Rəcci bildirib ki, İordaniyanın xarici işlər naziri Ayman Səfadi telefon danışığında razılaşmanın ölkənin suverenliyinin güclənməsinə və sabitliyin bərpasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini qeyd edib. Səfadi sazişin Livanın milli maraqlarına xidmət edəcəyini bildirib. Rəcci isə İordaniyanın mövqeyinə görə təşəkkür edib və bu razılaşmanı diplomatiyanın qələbəsi kimi qiymətləndirib. Açıqlamada dövlət institutlarının rolunun gücləndirilməsinin vacibliyi vurğulanıb. Razılaşma regionda diplomatik proseslərin yeni mərhələsi kimi dəyərləndirilir. Tərəflər sabitlik və siyasi dialoqun davam etdirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər.

Hizbullahın Baş katibi Naim Qasım İsrail və Livan arasında əldə olunan yeni razılaşma fonunda təşkilatın mövqeyini açıqlayıb. O, Hizbullahın silahlı müqaviməti davam etdirəcəyini və “işğala qarşı mübarizəni” dayandırmayacağını bildirib. Qasım təşkilatın ən çətin şəraitdə belə döyüş meydanını tərk etmədiyini qeyd edib. Onun sözlərinə görə, bu mövqe dəyişməz olaraq qalır. Açıqlama regionda diplomatik proseslərin getdiyi bir vaxtda verilib. Livan-İsrail razılaşması beynəlxalq diqqət mərkəzindədir. Hizbullahın bəyanatı isə prosesə əlavə gərginlik qatır. Regionda vəziyyətin necə inkişaf edəcəyi maraqla izlənilir.

Livan Prezidenti Cozef Aun BƏƏ Prezidenti Məhəmməd bin Zayed Al Nəhyan ilə telefon danışığında ölkədəki vəziyyəti və İsrail ilə imzalanmış çərçivə sazişini müzakirə edib. Məlumata görə, BƏƏ lideri Livan hökumətinin mövqeyini dəstəklədiyini və ölkəyə siyasi, iqtisadi və sosial yardım göstərməyə hazır olduğunu bildirib. Livan prezidenti isə göstərilən dəstəyə görə təşəkkür edib. Vaşinqtonda aparılan beşinci danışıqlar raundundan sonra İsrail və Livan arasında çərçivə sazişinin imzalandığı açıqlanıb. Bu razılaşma regionda diplomatik proseslərin yeni mərhələsi kimi qiymətləndirilir. Tərəflər arasında əlaqələrin davam etdiriləcəyi bildirilir. Beynəlxalq vasitəçilərin prosesdə rolunun artdığı qeyd olunur. Regionda vəziyyət diqqətlə izlənilir.