İtaliyanın Baş naziri Corciya Meloni çərşənbə axşamı bildirib ki, o və hökumət üzvlərindən iki nazir Qəzzada baş verən hadisələrlə bağlı “soyqırımda əlbirlik” ittihamı üzrə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə (BCM) verilib.

ABŞ prezidenti Donald Tramp bazar günü bildirib ki, Qəzza zolağında müharibəyə son qoymaq üçün irəli sürdüyü plan İsrail üçün böyük bir razılaşmadır.

Mali, Burkina Faso və Niger, Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin Roma Nizamnaməsindən çıxdıqlarını rəsmən elan ediblər. Sənəddə vurğulanıb ki, məhkəmə soyqırımı, müharibə cinayətləri və insanlığa qarşı cinayətlərdə təsirli mühakimə apara bilmir, əksinə böyük dövlətlərin maraqlarını qoruyan bir mexanizmə çevrilib.

BMT-nin mandat verdiyi müstəqil araşdırmaçılar İsraili Qəzzada soyqırım törətməkdə ittiham etdikdən sonra suallar yaranıb: dövlət və liderlərini hansı məhkəmələr mühakimə edə bilər və qarşıda hansı mərhələlər gözlənilir?

Qətərin Baş naziri Şeyx Məhəmməd bin Əbdürrəhman Al-Tani İsrailin Doha şəhərinə təşkil etdiyi hava hücumunu “dövlət terroru” adlandıraraq, İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun ədalət qarşısına çıxarılmalı olduğunu bəyan edib.

Hüquq müdafiəçiləri bildirirlər ki, İsrailin kino institutları Fələstinlilərə qarşı zorakılıqları “ört-basdır etmə” və ya “haqlı göstərmə” prosesində rol oynayıb. Onlar həmçinin Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin İsrailin Fələstin torpaqlarındakı işğalını qeyri-qanuni sayan qərarına, eləcə də ekspertlərin Qəzzadakı hərbi əməliyyatları “soyqırımı səviyyəsində” qiymətləndirməsinə istinad ediblər.

Dövlətə xəyanətdə təqsirləndirilən Bəhruz Səmədov barəsində olan hökmdən verilən apellyasiya şikayəti üzrə məhkəmə prosesi yekunlaşıb. AzerVoice xəbər verir ki, Bakı Apellyasiya Məhkəməsində hakim Elmar Rəhimovun sədrliyi ilə keçirilən prosesdə qərar qəbul olunub. Qərara əsasən, birinci instansiya məhkəməsinin hökmü dəyişdirilmədən qüvvədə saxlanılıb. Xatırladaq ki, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmünə əsasən, Bəhruz Səmədov 15 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Qeyd edək ki, Bəhruz Səmədov ötən ilin avqust ayında Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin (DTX) keçirdiyi əməliyyat-istintaq tədbirləri zamanı saxlanılıb. O, Ermənistan xüsusi xidmət orqanları ilə əməkdaşlıq etməkdə ittiham olunur.

ABŞ Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin daha dörd nümayəndəsinə qarşı sanksiyalar tətbiq edib. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio bildirib ki, məhdudiyyətlər Kanada vətəndaşı hakim Kimberli Prost, Fransa vətəndaşı hakim Nikola Giyu, həmçinin Fici vətəndaşı prokuror müavini Şamim Xan və Seneqal vətəndaşı prokuror müavini Mame Mandiyaye Nianqa şamil olunub. Rubionun sözlərinə görə, bu addımın əsas səbəbi Məhkəmənin ABŞ və ya İsrail vətəndaşlarının fəaliyyətlərini araşdırmaq, onların həbs edilməsi və ya saxlanılmasına, məhkəmə qarşısına çıxarılmasına cəhd göstərməsidir. O, Məhkəməni “iflas etmiş institut” adlandırıb.

Tramp radio aparıcısı Mark Levinlə müsahibəsində Netanyahunun Qəzzadakı hərbi əməliyyatlara görə məsuliyyət daşımasına baxmayaraq, onu müdafiə edib. “O, yaxşı insandır, döyüşür. Birlikdə işlədiyim üçün müharibə qəhrəmanıdır. Mən də eləyəm, düşünürəm”.- deyə bildirib. Tramp BCM-nin Netanyahuya qarşı həbs qərarına, yoxsa İsraildəki korrupsiya işinə istinad etdiyini dəqiqləşdirməyib. O, həmçinin İranın nüvə obyektlərinə qarşı ABŞ hücumlarının “uğurlu” olduğunu da vurğulayıb. Qeyd edək ki, BCM 2024-cü il 21 noyabr tarixində Netanyahu və keçmiş müdafiə naziri Yoav Gallant barəsində Qəzzada törədilən hərbi cinayətlər və insanlığa qarşı cinayətlərə görə həbs orderi çıxarıb. Netanyahu ölkəsində 2019-cu ildən bəri davam edən korrupsiya ittihamları ilə də mühakimə olunur. Tramp isə bu məhkəmələrin ləğvini tələb edib.

İsveçrə hökuməti Rusiya prezidenti Vladimir Putin və Ukrayna prezidenti Vladimir Zelenski arasında keçiriləcək mümkün sülh sammitinə ev sahibliyi etməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Xarici işlər naziri İqnazio Kassis bildirib ki, əgər Putin iştirak edərsə, ona rəsmi konfrans çərçivəsində toxunulmazlıq təmin ediləcək. Kassis vurğulayıb ki, İsveçrə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (BCM) yurisdiksiyasına daxil olsa da, ölkə beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq rəsmi sammitlərdə iştirak edən liderlər üçün xüsusi müdafiə mexanizmi tətbiq edir. O əlavə edib ki, bu toxunulmazlıq şəxsi səfərlər üçün deyil, yalnız rəsmi sülh danışıqları kontekstində qüvvədə olacaq.

Dövlət İşçilərinin Dərnəyi (ATE) və H.I.J.O.S. təşkilatı federal məhkəməyə müraciət edərək onu “müharibə cinayətləri, soyqırım və insanlığa qarşı cinayətlər”də ittiham edib. Şikayətdə Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin 2024-cü ildə verdiyi həbs qərarına istinad olunub və Netanyahunun Qəzzada aclıqdan ölüm, qətl, təqib və BMT obyektlərinə hücum kimi cinayətlərə görə məsuliyyət daşıdığı bildirilib. Argentina prezidenti Xavyer Milei isə hökumətin BCM qərarlarını tanımadığını açıqlayaraq, bunun İsrailin “qanuni özünümüdafiə haqqını” nəzərə almadığını deyib

Bildirişdə qeyd olunub ki, Fələstin Azadlıq Təşkilatı (FAT) və Fələstin Muxtariyyəti (PA) 1989 və 2002-ci illərdə götürdükləri öhdəliklərə əməl etməyiblər.