Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin sədri Tomoko Akane qurumun heç vaxt fəaliyyətini dayandırmamalı olduğunu bildirib. O, ABŞ-nin təzyiqlərinə baxmayaraq geri çəkilməyəcəyini açıqlayıb. ABŞ dövlət katibi Marko Rubio ötən həftə Akane və digər məhkəmə nümayəndəsinə qarşı məhdudiyyətlər elan edib. Akane daha əvvəl oxşar vəziyyətlə üzləşmiş hakimləri özünə nümunə göstərib. Yaponiya hökuməti də ona dəstək ifadə edib. ABŞ Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin bəzi dövlətlərin rəsmilərinə qarşı fəaliyyətinə etiraz edir. Tərəflər arasındakı gərginlik Benyamin Netanyahu barəsində həbs qərarından sonra daha da artıb. Məhkəmə keçmiş müdafiə naziri Yoav Qalant barəsində də həbs qərarı verib.
#Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi
ABŞ Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (BCM) yaponiyalı sədri Tomoko Akane və baş prokuror müavini Abdullah Se-yə qarşı sanksiya tətbiq edib. Yaponiya Vaşinqtonun qərarını “çox təəssüf doğuran” addım kimi qiymətləndirib. Tokio BCM-ni beynəlxalq hüququn aliliyinin qorunmasında dəstəklədiyini bildirib. ABŞ-ın sanksiyaları Akane və Se-nin ölkə daxilindəki vəsaitlərinin və maliyyə maraqlarının dondurulmasını, həmçinin ABŞ maliyyə sistemi üzərindən onlarla maliyyə və kommersiya əməliyyatlarının qadağan edilməsini nəzərdə tutur.
Kanadanın Baş naziri Mark Karni ölkəsinin Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə dəstəyinin davam edəcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, Kanada məhkəməni maliyyə, kadr və siyasi baxımdan dəstəkləyir və bu mövqeyini dəyişməyəcək. Karni qlobal qeyri-sabitlik şəraitində BCM-nin rolunun artdığını vurğulayıb. Bu açıqlama ABŞ-nin BCM-yə qarşı tənqidləri və bəzi məhkəmə rəsmilərinə tətbiq etdiyi sanksiyalar fonunda səsləndirilib.
Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin (BCM) baş prokuroru Kərim Xan həm Rusiya Prezidenti Vladimir Putin və İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu ilə bağlı həbs orderlərinin əldə edilməsindəki rolu, həm də məhkəmə daxilində yaranan qalmaqallarla gündəmə gəlib. 56 yaşlı britaniyalı hüquqşünas beynəlxalq cinayətlərin araşdırılmasında dəqiqlik və sübutlara əsaslanan yanaşması ilə tanınır. Lakin hazırda o, özü haqqında irəli sürülən cinsi zorakılıq iddiaları ilə bağlı araşdırma ilə üz-üzədir.
İki Qana vətəndaşı Cənubi Afrikada miqrantlara qarşı zorakılıq hadisələri ilə bağlı BCM-yə müraciət edib. Onlar bu hücumların insanlığa qarşı cinayətlər kimi araşdırılmasını tələb edirlər. Müraciətdə miqrantlara qarşı genişmiqyaslı və sistemli zorakılığın olduğu iddia edilir. Həmçinin Cənubi Afrika hökumətinin bu hadisələrin qarşısını almaqda yetərincə effektiv olmadığı irəli sürülür. Son aylarda ölkədə miqrant əleyhinə etirazların artdığı bildirilir. Etirazçılar cinayətkarlıq və işsizlik problemlərinə görə əcnəbiləri günahlandırırlar. Məsələ ilə bağlı Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin hansı addımı atacağı hələ məlum deyil.
Donald Tramp Benyamin Netanyahunun ABŞ-da olduğu müddətdə həbs edilməyəcəyini bildirib. Tramp İsrail Baş nazirinə qarşı hər hansı saxlanma tədbirinə icazə verilməyəcəyini açıqlayıb. Bu açıqlama Nyu-York meri Zohran Mamdaninin Netanyahu ilə bağlı mümkün həbs məsələsini araşdırdığını deməsindən sonra səslənib. Netanyahu sentyabrda BMT Baş Assambleyası üçün Nyu-Yorka səfər edə bilər. Onun Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi ilə bağlı hüquqi vəziyyəti beynəlxalq müzakirələrə səbəb olub. ABŞ-da bu məsələ siyasi və hüquqi debat yaradıb. Tramp isə Netanyahuya dəstəyini bir daha nümayiş etdirib.
Nyu-York meri Zohran Mamdani Benyamin Netanyahunu hərbi cinayətkar adlandırıb. O, İsrailin Baş nazirinin Haaqada məhkəmə qarşısında dayanmalı olduğunu bildirib. Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsi Netanyahu barəsində 2024-cü ilin noyabrında həbs qərarı çıxarıb. Netanyahunun sentyabr ayında BMT Baş Assambleyası üçün Nyu-Yorka gələcəyi gözlənilir. Mamdani onun həbsinə göstəriş vermək səlahiyyətinin olub-olmadığını araşdırdığını deyib. Məsələ Nyu-York şəhərinin Hüquq İdarəsi ilə müzakirə olunur. ABŞ Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin üzvü deyil və həbs qərarını qəbul etmir. İsrail də Netanyahuya qarşı irəli sürülən ittihamları rədd edir.
ABŞ Ədliyyə Nazirliyi Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinə göndərdiyi məktubda Vaşinqtonun məhkəmə araşdırmaları ilə əməkdaşlıq etməyəcəyini bildirib. Tramp administrasiyası məhkəmənin ABŞ vətəndaşları üzərində hər hansı səlahiyyətə malik olduğunu rədd edir. Nazirlik bu mövqeyin məktub vasitəsilə rəsmən bildirildiyini açıqlayıb. Vaşinqton Beynəlxalq Cinayət Məhkəməsinin amerikalılarla bağlı araşdırma aparmaq hüququ olmadığını hesab edir. Bu addım ABŞ ilə məhkəmə arasında fikir ayrılıqlarını yenidən gündəmə gətirib. Məsələ beynəlxalq hüquq və dövlət suverenliyi baxımından müzakirələrə səbəb ola bilər. Tramp administrasiyası məhkəmə ilə əməkdaşlıq etməmək mövqeyini qoruyur.
Livan ilə İsrail arasında imzalanmış çərçivə sazişinin icrası istiqamətində işlər davam etdiyi bir vaxtda, Beyrutda müzakirələr təkcə İsrail qoşunlarının çıxarılması və təhlükəsizlik mexanizmləri ilə məhdudlaşmır. Diqqət mərkəzində olan əsas məsələlərdən biri də sazişin 13-cü bəndinin Livanın İsraili müharibə dövründə törədildiyi pozuntulara görə beynəlxalq məhkəmələrdə məsuliyyətə cəlb etmək hüququna təsir edib-etməyəcəyidir.
Böyük Britaniyanın Milli Arxivində açıqlanan yeni hökumət sənədləri keçmiş baş nazir Toni Bleyerin İraq müharibəsi dövründə iraqlı mülki şəxslərə qarşı zorakılıqda ittiham olunan britaniyalı hərbçilərin mülki və beynəlxalq məhkəmələrdə mühakimə olunmasının qarşısını almaq üçün təzyiq göstərdiyini ortaya qoyur.
İstanbul Universitetinin Prof. Dr. Cemil Bilsel Konfrans Salonunda toplanan və keçmiş BMT-nin Fələstin üzrə xüsusi məruzəçisi Prof. Dr. Richard Falkın rəhbərlik etdiyi Qəzza Məhkəməsi üzvləri yekun qərarını açıqlayıb. Məhkəmə heyətinin hazırladığı qərarda İsrailin Qəzza Zolağındakı əməliyyatları “soyqırım” kimi təsnif edilib və bu hərəkətlərin sənədləşdirilməsi ilə bağlı geniş arqumentlər təqdim olunub.
Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində “Trend” Beynəlxalq İnformasiya Agentliyinin direktor müavini, “Baku Network” analitik platformasının rəhbəri, Azərbaycanın aparıcı siyasi şərhçilərindən və beynəlxalq təhlükəsizlik sahəsində ekspertlərindən biri olan Elçin Alıoğluna qarşı sui-qəsd cəhdi ilə bağlı cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi başlayıb.