İran ABŞ və İsraillə artan gərginlik fonunda ölkənin infrastrukturuna mümkün hücumlara qarşı sərt xəbərdarlıq edib. İran Ali Milli Təhlükəsizlik Şurasının katibi Məhəmməd Baqir Zülqədr bildirib ki, ölkənin strateji obyektlərinə qarşı hər hansı zərbə cavabsız qalmayacaq və belə bir vəziyyətdə İsrail də hədəfə çevrilə bilər. Tehran son hadisələrdən sonra müdafiə və cavab tədbirlərinə hazır olduğunu nümayiş etdirir. ABŞ və İran arasında hərbi qarşıdurma riskləri artarkən, region ölkələri daha geniş münaqişənin qarşısını almaq üçün diplomatik təşəbbüsləri gücləndirirlər. Qətərin Vaşinqton və Tehran arasında vasitəçilik səylərini davam etdirdiyi bildirilir. Ekspertlər hesab edirlər ki, tərəflər arasında etimadsızlıq yüksək olaraq qaldığı üçün hər hansı yanlış addım yeni eskalasiyaya səbəb ola bilər. Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik vəziyyəti diplomatik danışıqlar və hərbi hazırlıq arasında həssas mərhələdə qalır.
#Qətər
Qətər Milli Kiber Təhlükəsizlik Agentliyinin təqdim etdiyi “Milli Kibertəhlükəsizlik Təlim Proqramı” Ümumdünya İnformasiya Cəmiyyəti Sammitinin 2026-cı il mükafatına layiq görülüb. Ölkə informasiya-kommunikasiya texnologiyalarından istifadədə təhlükəsizlik və etimadın gücləndirilməsi istiqamətində həyata keçirdiyi layihə ilə beynəlxalq səviyyədə tanınıb. Mükafat Cenevrədə keçirilən mərasimdə təqdim olunub. Qətər bu uğuru ardıcıl ikinci dəfə əldə edib. Layihə rəqəmsal təhlükəsizliyin inkişafına və kibertəhlükələrə qarşı mübarizəyə verdiyi töhfəyə görə yüksək qiymətləndirilib.
Qətər İranın İordaniya, Küveyt və Bəhreynə qarşı həyata keçirdiyi bildirilən raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumlarını pisləyib. Xarici İşlər Nazirliyi bu hücumları regional suverenliyə və beynəlxalq hüquqa zidd addım kimi qiymətləndirib. Doha tərəfləri gərginliyi azaltmağa və diplomatik danışıqlara qayıtmağa çağırıb. Qətər Körfəz regionunun təhlükəsizliyinin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Nazirlik qonşu ölkələrin təhlükəsizlik tədbirlərinə dəstək veriləcəyini bildirib. Bölgədə artan qarşıdurma fonunda diplomatik həll çağırışları güclənir.
İranın ABŞ-nin zərbələrinə cavab olaraq Körfəz regionunda hücumlarını davam etdirdiyi bildirilir. Küveytin hava məkanında üç ballistik raket, bir qanadlı raket və 10 pilotsuz uçuş aparatının aşkar edildiyi açıqlanıb. Hücumların qarşısı alınsa da, raket qalıqlarının düşməsi nəticəsində bir nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Qətər və Bəhreyndə də təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilib. İran bu hücumları ABŞ hərbi bazalarının yerləşməsi ilə əlaqələndirir. Körfəz ölkələri isə bu ittihamları qəbul etmir və dialoqun vacibliyini vurğulayır. Regionda artan gərginlik yeni təhlükəsizlik narahatlıqları yaradıb.
ABŞ-nin Tunisdə keçmiş səfiri Coi Hud ABŞ və İran arasında diplomatik imkanların azaldığını bildirib. O, İranın son hücumlarının yalnız ABŞ-yə deyil, əsasən Körfəz ölkələrinə mesaj xarakteri daşıdığını qeyd edib. Ekspert bildirib ki, bəzi hücumlar Qətər gəmilərinə və Qətər enerji daşıyıcılarına təsir göstərib. Onun sözlərinə görə, İran bununla bölgədəki dövlətlərə və vasitəçilərə öz mövqeyini qəbul etdirmək istəyir. Hud ABŞ-nin Körfəz ölkələrindəki hərbi mövcudluğunun əsasən təlim məqsədi daşıdığını vurğulayıb. Regionda artan gərginlik Körfəz ölkələrinin təhlükəsizlik siyasətinə təsir göstərir.
Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İranı müvəqqəti anlaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağırıb. Nazirlik bütün tərəflərin təmkinli davranmasının vacibliyini vurğulayıb. Açıqlamada bölgədə sülh və sabitliyi poza biləcək addımlardan çəkinməyin zəruriliyi qeyd olunub. Pakistan gərginliyin daha da artmasının qarşısının alınmasını istəyir. Ölkə diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini ön plana çıxarıb. Həmçinin xatırladılıb ki, Pakistan və Qətər iyun ayında İsveçrədə keçirilən müvəqqəti anlaşmanın imzalanma mərasiminə birgə ev sahibliyi ediblər. İslamabad bölgədə sabitliyin qorunmasının bütün tərəflərin maraqlarına uyğun olduğunu bildirib.
Qətər müsəlman səyyahlar üçün ümumi əlçatanlıq göstəricilərinə görə dünyada 2-ci yeri tutub. Bu uğurun arxasında ölkənin yüksək keyfiyyətli nəqliyyat şəbəkəsi, geniş beynəlxalq hava əlaqələri, sadələşdirilmiş elektron viza (e-visa) prosedurları və tranzit imkanları dayanır. Eyni zamanda, Qətər Küveyt və Oman ilə birlikdə hava limanlarında göstərilən xidmətlərin səviyyəsinə və müsəlman qadın səyyahların təhlükəsizliyinə görə maksimal (yüz faizlik) nəticə göstərib.
Küveyt, İordaniya, Qətər, Misir və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri İranın son hərbi əməliyyatlarını kəskin şəkildə pisləyərək onları regional sabitliyə ciddi təhdid adlandırıblar. Küveyt Xarici İşlər Nazirliyinin yaydığı bəyanatda bildirilib ki, İranın hərbi əməliyyatları bölgədə gərginliyin azaldılmasına yönəlmiş regional və beynəlxalq səylərə zərbə vurur. Rəsmi Küveyt ölkənin təhlükəsizliyi, suverenliyi, vətəndaşlarının və sakinlərinin təhlükəsizliyinin "qırmızı xətt" olduğunu vurğulayıb.
Səudiyyə Ərəbistanı xarici birbaşa investisiyaların cəlb edilməsi sahəsində qlobal reytinqdə 13-cü yerə yüksəlib. BMT-nin Ticarət və İnkişaf Konfransının hesabatına görə, Krallıq 2025-ci ildə 33 milyard ABŞ dolları həcmində xarici investisiya cəlb edib. Bu, əvvəlki illə müqayisədə 51,14 faizlik artım deməkdir. Artım “Vizyon 2030” proqramı çərçivəsində iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi siyasətinin nəticəsi kimi qiymətləndirilir. Səudiyyə Ərəbistanı 2030-cu ilədək illik xarici investisiya həcmini 100 milyard dollara çatdırmağı hədəfləyir. Eyni zamanda, BƏƏ və Qətər də regionda xarici kapital cəlbində irəliləyiş nümayiş etdirib. Qlobal xarici investisiya axını isə 2025-ci ildə 1,62 trilyon dollara yüksəlib.
Qətər Xarici İşlər Nazirliyinin nümayəndəsi NATO Zirvə Toplantısı çərçivəsində alyans rəsmiləri və Türkiyə Prezidentinin müşavirləri ilə görüş keçirib. Görüşdə Qətərin dövlət naziri Məhəmməd bin Əbdüləziz bin Saleh əl-Xüleyfi iştirak edib. Tərəflər əməkdaşlıq əlaqələrini və regiondakı son prosesləri müzakirə ediblər. Doha Xarici İşlər Nazirliyi görüşün Ankarada baş tutduğunu açıqlayıb. Müzakirələrdə regional vəziyyət və təhlükəsizlik məsələləri də diqqət mərkəzində olub. Qətər son illərdə vasitəçilik və diplomatik təşəbbüslərdə fəal rol oynayır. Görüş Doha ilə NATO və Türkiyə arasında siyasi təmasların davam etdiyini göstərir.
Müctəba Xamenei atasının dəfn mərasimində iştirak etməyib. VOA xəbər verir ki, Corctaun Universitetinin professoru Pol Musqreyv bu qərarı təhlükəsizlik riskləri ilə izah edib. O bildirib ki, İran İsrailin yüksək səviyyəli fiqurlara qarşı mümkün hücumlarından ehtiyat edir. Ekspertin sözlərinə görə, keçmişdə dəfn mərasimləri hədəf alınma riski kimi qiymətləndirilib. Buna görə də liderin ictimai mərasimdə görünməməsi təhlükəsizlik baxımından başadüşüləndir. Lakin onun uzun müddət ictimaiyyət qarşısında olmaması suallar yaradır. Musqreyv İranın gələcəkdə daha açıq siyasi görüntü verməli olduğunu qeyd edib.
Hörmüz boğazındakı məhdudiyyətlər körfəz ölkələrinin limanlarının fəaliyyətinə fərqli təsir göstərib. Yük daşımalarının bir hissəsi alternativ limanlara yönəldilib. Qətərdəki Həməd limanında fəaliyyətin normal qaydada davam etdiyi bildirilir. Cəbəl Əli, Xor Fəkkan və Suhar limanları isə əlavə yük axınını qəbul edib. Hörmüz boğazındakı vəziyyət dünya ticarətinə təsir göstərməkdə davam edir. Alternativ marşrutların əhəmiyyəti daha da artıb. Bölgədə logistika sistemləri yeni şəraitə uyğun fəaliyyət göstərir.