Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və İranı müvəqqəti anlaşma üzrə öhdəliklərini yerinə yetirməyə çağırıb. Nazirlik bütün tərəflərin təmkinli davranmasının vacibliyini vurğulayıb. Açıqlamada bölgədə sülh və sabitliyi poza biləcək addımlardan çəkinməyin zəruriliyi qeyd olunub. Pakistan gərginliyin daha da artmasının qarşısının alınmasını istəyir. Ölkə diplomatik səylərin davam etdirilməsinin vacibliyini ön plana çıxarıb. Həmçinin xatırladılıb ki, Pakistan və Qətər iyun ayında İsveçrədə keçirilən müvəqqəti anlaşmanın imzalanma mərasiminə birgə ev sahibliyi ediblər. İslamabad bölgədə sabitliyin qorunmasının bütün tərəflərin maraqlarına uyğun olduğunu bildirib.
#İsveçrə
İsveçrənin Azərbaycan iqtisadiyyatına yatırdığı birbaşa sərmayələrin həcmi bu ilin ilk üç ayında 13 milyon 256 min ABŞ dollarına çatıb. Azərbaycan Mərkəzi Bankının məlumatına görə, bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 22,9 faiz artıb. Hesabat dövründə İsveçrənin ümumi birbaşa xarici sərmayələrdə payı 0,8 faiz olub. Ümumilikdə, bu ilin birinci rübündə Azərbaycan iqtisadiyyatına 1 milyard 720 milyon ABŞ dolları həcmində birbaşa xarici sərmayə cəlb edilib. Eyni zamanda, Azərbaycandan xarici ölkələrə yönəldilən sərmayələrin həcmi 1 milyard 110 milyon ABŞ dolları təşkil edib. İsveçrə 2026–2029-cu illər üçün Azərbaycanda yeni inkişaf proqramı da həyata keçirir. Proqram iqtisadi inkişaf, biznes mühitinin yaxşılaşdırılması və iqlim dayanıqlılığının gücləndirilməsini hədəfləyir.
Venesuelada baş verən dağıdıcı zəlzələlərin nəticələrinin aradan qaldırılması üçün beynəlxalq səylər genişlənməkdə davam edir. BMT tərəfindən sertifikatlaşdırılmış xüsusi xilasedici qrupların ölkəyə göndərilməsi axtarış-xilasetmə əməliyyatlarına mühüm dəstək kimi qiymətləndirilir. Venesuela rəhbərliyi beynəlxalq yardımın artıq hərəkətə keçdiyini və bir sıra ölkələrin dəstək göstərdiyini açıqlayıb. Müvəqqəti prezident Deltsi Rodriges xarici tərəfdaşlarla və BMT nümayəndələri ilə daimi əlaqədə olduqlarını bildirib. Hazırda əsas məqsəd dağıntılar altında qalan insanların tapılması və xilas edilməsidir. Beynəlxalq mütəxəssislərin və xüsusi texnikanın bölgəyə çatdırılması əməliyyatların effektivliyini artırmağa kömək edə bilər. İsveçrə və Fransa kimi ölkələrin göndərdiyi xilasedici qruplar da bu səylərin tərkib hissəsidir. Humanitar yardım və beynəlxalq həmrəylik mesajları isə fəlakətin nəticələrinin aradan qaldırılmasında mühüm rol oynayır.
Venesuelada baş verən güclü zəlzələlərin nəticələrinin aradan qaldırılması üçün beynəlxalq yardım səyləri genişlənir. İsveçrə hökuməti ölkəyə böyük xilasedici missiya göndərmək qərarı verib. Missiyanın tərkibinə 80 peşəkar xilasedici, səkkiz xüsusi təlim keçmiş axtarış iti və 18 ton müxtəlif xilasetmə avadanlığı daxildir. Yardım qrupunun əsas məqsədi dağıntılar altında qalan insanların tapılması və xilas edilməsidir. Zəlzələnin ən çox zərər vurduğu bölgələrdə axtarış-xilasetmə əməliyyatları gecə-gündüz davam edir. Televiziya görüntüləri xilasedicilərin ağır texnikadan istifadə etməklə dağıntılar arasında çalışdığını göstərir. Paytaxt Karakasda minlərlə insan qorxu və təşviş içində evlərini tərk edərək küçələrə çıxıb. Beynəlxalq yardımın artması zərərçəkən bölgələrdə əməliyyatların daha sürətli aparılmasına imkan yarada bilər.
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio İranın razılaşma çərçivəsində öhdəliklərə əməl etməli olduğunu bildirib. O, 60 günlük sanksiya güzəştinin müvəqqəti olduğunu deyib. Rubiyo öhdəliklər yerinə yetirilməzsə, sanksiyaların bərpa oluna biləcəyini qeyd edib. ABŞ İranın İsveçrədə əldə etdiyi razılaşmaya sadiq qalmasını gözləyir.
ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio ABŞ və İran arasında texniki danışıqların 29 və ya 30 iyunda İsveçrədə keçirilə biləcəyini bildirib. O, danışıqların gələn həftə bərpa olunacağını ehtimal etdiyini deyib. Görüşlərin məqsədi tərəflər arasında razılaşmanın texniki detallarının müzakirəsidir. İsveçrə formatı yenidən gündəmə gəlib.
Livan Prezidenti Cozef Aun ABŞ rəsmiləri Vens və Rubio ilə suverenlik və atəşkəs məsələlərini müzakirə edib. ABŞ Livanın ərazi bütövlüyünə dəstəyini ifadə edib. İsveçrədəki razılaşmaların icrası gündəmdədir. Yeni koordinasiya mexanizmi müzakirə olunub.
İran üçün sanksiya yumşaldılmasının 50 milyard dollara qədər çata biləcəyi bildirilir. Razılaşma dondurulmuş aktivlərin mərhələli şəkildə açılmasını nəzərdə tutur. ABŞ vəsaitlərin istifadəsinə məhdudiyyətlər qoymağı planlaşdırır. Pulun əsasən humanitar məqsədlərə yönəldilməsi nəzərdə tutulur. Tehran tərəfinin mövqeyi tam açıqlanmayıb.
Ross Harrison İsveçrə danışıqlarını müsbət ilk addım kimi qiymətləndirib. O bildirib ki, ABŞ və İran mövqeləri arasında müəyyən yaxınlaşma var. Danışıqlarda BAEA müfəttişlərinin rolu və deeskalasiya mexanizmləri əsas istiqamətlərdir. Ekspertin fikrincə, tərəflər müharibədən daha çox danışıqlardan fayda görür. Lakin siyasi faktorlar prosesi çətinləşdirə bilər. Ən böyük maneə isə Livanın cənubundakı vəziyyət kimi göstərilir. İsrail və regional dinamika danışıqların taleyinə təsir edir.
ABŞ Maliyyə Nazirliyi İran nefti üzrə 60 günlük ümumi lisenziya verib. Qərar neft, neft-kimya və enerji məhsullarının satışını əhatə edir. Lisenziya avqustun 21-dək qüvvədə olacaq. ABŞ rəsmisi bunu İsveçrədəki danışıqlarla əlaqələndirib. İranın Hörmüz boğazında sərbəst tranzitə razılaşdığı bildirilir. Həmçinin BAEA müfəttişlərinin ölkəyə girişinə icazə veriləcək. Addım enerji və diplomatik proseslərə təsir göstərə bilər.
Qətər Baş naziri ABŞ və İran arasında İsveçrədə aparılan danışıqların mühüm nəticələr verdiyini bildirib. O qeyd edib ki, memorandum müharibənin dayandırılması üçün çərçivə yaradır. Şeyx Məhəmməd danışıqların regional təhlükəsizlik və qlobal iqtisadiyyat üçün əhəmiyyətini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, texniki qruplar işini davam etdirəcək. Prosesin institusional şəkildə aparılması vacib hesab olunur. Qətər dialoqun davamlı olmasını dəstəkləyir. Yeni mərhələnin başladığı bildirilir.
Qətər və Fransa xarici işlər nazirləri İsveçrədə Yaxın Şərqdə sabitlik məsələlərini müzakirə ediblər. Görüş Bürqenştokda keçirilən beynəlxalq toplantı çərçivəsində baş tutub. Tərəflər ABŞ və İran arasında imzalanmış memorandumdan sonra bölgədəki vəziyyəti dəyərləndiriblər. Qətər danışıqlara tam dəstəyini ifadə edib. Doha dialoq və sülh yolunu əsas həll mexanizmi kimi görür. Görüşdə beynəlxalq əməkdaşlığın əhəmiyyəti vurğulanıb. Regionda sabitliyin möhkəmləndirilməsi əsas məqsəd kimi göstərilib.