Türkiyə Kanadanın təşəbbüsü ilə yaradılan Müdafiə, Təhlükəsizlik və Dayanıqlılıq Bankına qoşulmaq məsələsini araşdırır. Müdafiə Nazirliyinin mənbələri bildiriblər ki, Ankara təşəbbüslə bağlı danışıqları yaxından izləyib. Türkiyə Monrealda keçirilən müzakirələrdə iştirak edib. Ölkə NATO-nun Ankara sammitində qəbul olunan birgə bəyannaməyə də qoşulub. Bununla yanaşı, Ankara hələlik banka qoşulmaq barədə yekun qərar verməyib. Məsələ dövlət qurumları arasında müzakirə olunur. Daha əvvəl Türkiyə bu mərhələdə öhdəlik götürə bilməyəcəyini açıqlamışdı. Yekun qərarın yaxın müddətdə veriləcəyi gözlənilir.
#Ankara
NATO-nun Ankarada keçirilən Zirvə toplantısı çərçivəsində həyata keçirilən təhlükəsizlik tədbirləri zamanı müxtəlif cinayətlərə görə axtarışda olan 4 412 nəfər saxlanılıb.Mustafa Çiftçi qeyd edib ki, sammitin təhlükəsizliyinin təmin olunmasına ümumilikdə 56 min polis və jandarma əməkdaşı cəlb edilib. Hazırlıq işlərinə aylar əvvəl başlanılıb, Ankara və ətraf vilayətlər üzrə xüsusi təhlükəsizlik planı hazırlanıb.
Donald Trampın İranla atəşkəsin başa çatdığını bildirməsindən sonra dünya bazarlarında neftin qiyməti artıb. Brent markalı neftin bir barrelinin qiyməti 5,8 faiz yüksələrək 78,43 dollara çatıb. Eyni zamanda, qlobal səhm bazarlarında eniş qeydə alınıb. ABŞ-da S&P 500 göstəricisi 0,3 faiz, Dou Cons sənaye göstəricisi isə 1 faiz geriləyib. Böyük Britaniyanın FTSE 100 göstəricisi günü 1,66 faiz itki ilə başa vurub. Avropanın Stoxx 600 göstəricisi də 1,61 faiz azalıb. Almaniya və Fransa birjalarında da ciddi eniş müşahidə olunub.
İtaliyanın Baş naziri Corcia Meloni İrana qarşı hərbi əməliyyatlarda iştirak etməyəcəklərini bir daha açıqlayıb. O, bu bəyanatı Ankarada keçirilən Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının zirvə toplantısında verib. Meloninin sözlərinə görə, İtaliyanın bu məsələdə mövqeyi münaqişənin əvvəlindən bəri dəyişməyib. Baş nazir ölkəsinin İrana qarşı hücumlarda iştirak etməyəcəyini vurğulayıb. O, həmçinin mart ayında ABŞ hərbi təyyarələrinin Siqonella hərbi hava bazasına enməsinə icazə verilmədiyini xatırladıb. İtaliya bölgədə gərginliyin daha da artmasının əleyhinə olduğunu bildirir. Roma diplomatik həll yolunun vacibliyini ön plana çıxarmağa davam edir.
İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Donald Trampın son açıqlamalarına cavab verib. O, bu barədə sosial şəbəkədə paylaşım edib. Əraqçi bildirib ki, iranlılar təhqirə təhqirlə deyil, əməl ilə cavab verirlər. Onun sözlərinə görə, İran xalqı qorxmadan və böyük cəsarətlə hərəkət edir. Nazir Tehranın təhdidlər qarşısında geri çəkilməyəcəyini vurğulayıb. Açıqlama ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı bir dövrdə səsləndirilib. Əraqçinin sözləri tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamların davam etdiyini göstərir.
Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer ABŞ və İranı atəşkəs rejiminə qayıtmağa çağırıb. O, həmçinin Hörmüz boğazının açılması ilə bağlı razılaşmanın həyata keçirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. Starmer bu açıqlamanı Ankarada keçirilən Şimali Atlantika Müqaviləsi Təşkilatının zirvə toplantısında verib. Baş nazir bildirib ki, zorakılığın uzanması Böyük Britaniya və digər ölkələrin iqtisadiyyatına mənfi təsir göstərə bilər. Onun sözlərinə görə, vəziyyət tezliklə həll olunmasa, ailələrin kommunal xərcləri arta bilər. Starmer gərginliyin azaldılmasının qlobal iqtisadi sabitlik üçün vacib olduğunu deyib. O, tərəfləri diplomatik yola qayıtmağa çağırıb.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş müvəqqəti anlaşmanın bölgədə sabitliyə töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib. O, bu açıqlamanı Ankarada Fransa Prezidenti Emmanuel Makronla keçirdiyi birgə mətbuat konfransında verib. Ərdoğan Türkiyənin prosesə nikbin, lakin ehtiyatlı yanaşdığını qeyd edib. Prezident bölgədə yeni gərginliyin yaranmaması üçün təxribat xarakterli addımların qarşısının alınmasının vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, diplomatik səylərin davam etdirilməsi regionda sülhün qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ərdoğan bütün tərəfləri məsuliyyətli davranmağa çağırıb. Türkiyə bölgədə sabitliyin və təhlükəsizliyin qorunmasını əsas prioritetlərdən biri hesab edir.
İran Hörmüz boğazına nəzarət məsələsində mövqeyini qoruyacağını bəyan edib. Bu açıqlama ABŞ ilə İran arasında son hərbi qarşıdurmaların yenidən kəskinləşdiyi bir vaxtda verilib. Donald Tramp Vaşinqton və Tehran arasında imzalanmış müvəqqəti anlaşmanın artıq qüvvədə olmadığını bildirib. ABŞ Prezidenti İran rəhbərliyini sərt ifadələrlə tənqid edib. İran tərəfi isə ABŞ-ni hərbi əməliyyatların dayandırılmasına dair razılaşmanı pozmaqda ittiham edib. Məlumata görə, İran qüvvələri Bəhreyn və Küveyt istiqamətində raketlər buraxıb, həmçinin ABŞ-yə məxsus pilotsuz uçuş aparatını vurduğunu açıqlayıb. Bölgədə gərginlik davam edir və tərəflərin qarşılıqlı ittihamları yeni eskalasiya riskini artırır. Diplomatik həll yolu ilə bağlı qeyri-müəyyənlik isə hələ də qalmaqdadır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana endirilən son zərbələrin böyük nəticə verdiyini iddia edib. O bildirib ki, hücumlar İranın yenidən qurduğu hava müşahidə sistemlərini məhv edib, lakin bu fikrini təsdiqləyən sübut təqdim etməyib. Tramp Vaşinqtonun hərbi əməliyyatları daha da genişləndirə biləcəyini də istisna etməyib. Onun sözlərinə görə, zərurət yaranarsa İranın elektrik stansiyaları və elektrik enerjisi istehsalı müəssisələri də hədəfə çevrilə bilər. ABŞ Prezidenti duzsuzlaşdırma qurğularının da vurula biləcəyini bildirib. O, həmçinin strateji əhəmiyyət daşıyan Xark adasına nəzarətin ələ keçirilə biləcəyini iddia edib. Trampın bu açıqlamaları ABŞ ilə İran arasında gərginliyin daha da artacağı ehtimallarını gücləndirib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın davranışından narazı olduğunu bildirib. O, bu açıqlamanı Ankarada Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə birlikdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən verib. Tramp bildirib ki, ABŞ İranda hakimiyyət dəyişikliyi məqsədi daşımır. Bununla belə, Vaşinqton İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan vermək istəmir. ABŞ Prezidenti İranın “çox pis davrandığını” deyərək Tehranın addımlarını tənqid edib. Açıqlama NATO Zirvə Toplantısı fonunda səslənib. Regionda ABŞ-İran gərginliyinin artması beynəlxalq diqqəti yenidən bu məsələyə yönəldib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı yeni hərbi zərbələrin endiriləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ bu gecə İrana güclü zərbə endirməyi planlaşdırır. Tramp bu açıqlamanı NATO Zirvə Toplantısı çərçivəsində jurnalistlərə verib. Bəyanat ABŞ-ın bir gün əvvəl İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlardan sonra səslənib. ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, Vaşinqton Tehrana qarşı təzyiq siyasətini davam etdirəcək. Açıqlama regionda gərginliyin daha da arta biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib. Hadisələrin inkişafı beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən diqqətlə izlənilir.
NATO liderləri Ankarada keçirilən Zirvə Toplantısının yekun bəyanatında İrandan Hörmüz boğazında gəmiçilik azadlığına hörmət etməyi tələb ediblər. Alyans hərbi imkanlarını, o cümlədən hava və raketdən müdafiə sistemlərini inkişaf etdirmək barədə razılığa gəlib. Üzv ölkələr müdafiə xərclərini artırmaq və hərbi-sənaye potensialını genişləndirmək öhdəliyini təsdiqləyiblər. Bəyanatda İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verilməməli olduğu da vurğulanıb. Zirvə Toplantısı ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı bir şəraitdə keçirilib. Donald Tramp sammit çərçivəsində İranla bağlı müvəqqəti atəşkəs razılaşmasının bitdiyini açıqlayıb. NATO-nun yekun bəyanatı alyansın təhlükəsizlik gündəliyində Hörmüz boğazının xüsusi yer tutduğunu göstərir.