#Türkiyə Müdafiə Sənayesi İdarəsi

Türkiyənin müdafiə sənayesi şirkəti ASELSAN ilə müdafiə sənayesi nazirliyi (SSB) arasında yeni müqavilələr imzalanıb. Müqavilələr strateji əhəmiyyətə malik layihələri əhatə edir və ölkənin müdafiə qabiliyyətinin gücləndirilməsinə töhfə verəcək. Sənədlərin imzalanması ilə həmçinin iki tərəf arasında müdafiə texnologiyaları sahəsində əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi hədəflənir.

Türkiyənin Nəqliyyat və İnfrastruktur naziri Abdulkadir Uraloğlu Avropa Hava Naviqasiyası Təhlükəsizliyi Təşkilatının (EUROCONTROL) son məlumatlarına əsasən, ölkənin hava naviqasiyası xidmətlərində bütün zamanların ən yüksək göstəricisinə uşatdığını bildirib. Rəsmi statistikaya görə, 2026-cı ilin yanvar ayında Türkiyə 1 milyon 671 bin 405 xidmət vahidi ilə EUROCONTROL sistemi daxilində indiyədək qeydə alınan ən yüksək səviyyəyə çatıb. Bu göstərici ilə Türkiyə, təşkilatın üzvü olan 42 ölkə arasında liderliyini perçinləyib.

Türkiyənin milli jet təyyarəsi HÜRJET, Ərzurumda sıfırın altında 21 dərəcəyə qədər düşən dondurucu soyuq və ağır qış şəraitində keçirilən yer və yüksək irtifa performans testi fəaliyyətlərini uğurla tamamlayıb. Türkiyə Müdafiə Sənayesi Başçılığı koordinasiyasında Türk Hava və Kosmos Sənayesi (TUSAŞ) tərəfindən hazırlanmış HÜRJET-in iki prototipi testlər üçün Ərzuruma yönəldilmişdi.

Türkiyənin müdafiə sənayesi nəhəngi olan ROKETSAN 2025-ci ili maliyyə baxımından böyük uğurlarla başa vuraraq dövriyyəsini 2 milyard dollardan yuxarı qaldırıb. Şirkətin baş direktoru Murat İkinci keçən il ərzində gəlirlərin dollar bazında 50 faiz artdığını bildirib. Onun sözlərinə görə ROKETSAN hazırda dünyanın ən sürətlə böyüyən müdafiə şirkətləri arasında yer alır. Şirkətin ixrac göstəriciləri də rekord həddə çataraq 750 milyon dolları ötüb ki bu da bir il əvvəlki göstəricidən 50 faiz çoxdur.

Türkiyə, Müdafiə Sənayesi İcra Komitəsinin qərarları çərçivəsində Çelik Kubbe hava müdafiə sistemini inventarına əlavə edib. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan layihənin uğurla həyata keçirildiyini və sistemin artıq istifadəyə verildiyini açıqlayıb. Ərdoğan bildirib ki, Müdafiə Sənayesi İcra Komitəsi çərçivəsində başlayan layihələrin nəticələri bir-bir toplanır və Çelik Kubbe də bu müvəffəqiyyətlərin nümunəsidir. Sistem, ölkənin strateji hava müdafiəsini gücləndirəcək və həm Türkiyənin, həm də müttəfiqlərinin təhlükəsizliyinə dəstək olacaq.

Türkiyənin laylı hava müdafiə sistemi “Çelik Kubbe”nin gücləndirilməsi məqsədilə yeni raket və hava müdafiə sistemlərinin kütləvi istehsalına dair ümumi dəyəri 6,5 milyard dollar olan müqavilələr imzalanıb. Müqavilələrin imzalanması mərasimi Müdafiə Sənayesi İdarəsinin koordinasiyası ilə 25 noyabrda HAVELSAN-ın ev sahibliyində keçirilib. Tədbirdə Müdafiə Sənayesi İdarəsinin rəhbəri professor Haluk Görgün, idarə rəisinin müavini Hüseyn Avşar, ASELSAN-ın baş direktoru Ahmet Akyol, Roketsan-ın baş direktoru Murat İkinci, Türk Silahlı Qüvvələrinin nümayəndələri və müdafiə sənayesi təmsilçiləri iştirak ediblər.

​Görgün, “Bu gün Türkiyə idxal sistemlərinin istifadəçisindən öz yerli sistemlərini dizayn edən, istehsal edən və ixrac edən bir oyunçuya çevrilib,” – deyə bildirib. O, Türkiyənin Qurtuluş Savaşı ruhu ilə bugünkü yüksək texnologiya nailiyyətləri arasında əlaqə olduğunu qeyd edərək, müdafiə sənayesinin iqtisadi, hərbi və diplomatik gücə çevrildiyini vurğulayıb. Görgün, 3,500-dən çox şirkət və 100,000-ə yaxın işçinin dəstəyi ilə yerli istehsal nisbətinin 83%-ə çatdığını, 2024-cü ildə isə ixracatın 29% artaraq 7.1 milyard dollara yüksəldiyini açıqlayıb.

Leonardo-nun açıqlamasına görə, Avropa pilotsuz döyüş təyyarələri bazarının önümüzdəki on ildə 100 milyard dollar dəyərində olacağı gözlənilir. Baykar-Leonardo birgə müəssisəsi bu bazarda liderlik etmək üçün istehsala zəmanət verəcək. TB3-ün yekun montajının 2026-cı ilin yanvarında İtaliyanın Leonardo fabrikində aparılacağı bildirilib. X platformasında yayılan məlumatlar, bu ortaqlığın Türkiyənin qlobal müdafiə sənayesindəki nüfuzunu daha da artırdığını vurğulayır.

Türkiyənin aparıcı müdafiə sənayesi şirkəti ASELSAN-ın sosial mediada “Böyük gün, 27 avqust” paylaşımı ilə diqqət çəkən mərasimə Prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan da qatılacaq. Gölbaşı Kampusundakı Oğulbey obyektinin təməlqoyma mərasimi ilə yanaşı, 14 yeni obyektin açılışı baş tutacaq. Ərdoğan mərasimdə Türkiyənin çox qatlı hava hücumundan müdafiə sistemi olan Polad Günbəz layihəsi ilə bağlı mühüm inkişafları elan edəcək.

İHA-122, qurudan atılan TRG-122 raketinin PUA-lardan buraxılmaq üçün uyğunlaşdırılmış versiyasıdır. Roketsan və Baykarın strateji əməkdaşlığı nəticəsində inkişaf etdirilən bu raket, səsdən yüksək sürəti, kəskin manevr qabiliyyəti və metraltı dəqiqlik səviyyəsi ilə qabaqcıl hava hücumundan müdafiə sistemlərindən yayına bilir. İHA-122, ucuz istehsal xərcləri və sürətli istehsal imkanları ilə Türkiyəyə göz qabağından kənarda strateji hücum üstünlüyü təmin edir.

Türkiyənin yerli istehsal olan beşinci nəsil döyüş təyyarəsi KAAN, ABŞ-da nəşr olunan “National Interest” jurnalında geniş təhlil olunaraq, ölkənin bu sahədəki nailiyyətləri və təyyarənin qabaqcıl imkanları vurğulanıb. Jurnal KAAN-ı Ankaranın indiyə qədərki ən iddialı aerokosmik layihəsi kimi qiymətləndirib və onun hava üstünlüyü, dərin zərbə və şəbəkə əsaslı müharibə kimi geniş missiyaları yerinə yetirə biləcəyini qeyd edib. Təhlildə KAAN-ın iki mühərrikli, gizli və çoxfunksiyalı dizaynı F-35 və Su-57 ilə müqayisə edilərək, təyyarənin radar gizliliyini artıran trapezoidal qanadlar, çən strukturu və daxili silah yuvası kimi xüsusiyyətləri ön plana çıxarılıb. Həmçinin, təyyarənin qabaqcıl sensor paketləri, aktiv elektron skan edilmiş massiv (AESA) radarı və elektron müharibə sistemləri ilə pilotun situasiya məlumatlılığını artıracağı bildirilib.

ASELSAN 2025-ci ilin ilk altı ayında gəlirini əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 11,3 faiz artırıb. Şirkət 2,8 milyard dollarlıq yeni müqavilə bağlayıb, bunun 1,3 milyard dolları birbaşa və dolayı ixracat müqavilələrinə aiddir. Sifariş portfeli isə ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 30 faiz artaraq 16 milyard dollara çatıb.