Avqust ayının sonunda İrandan yüksək rütbəli bir iraqlı rəsmiyə göndərilən məktubda ölkənin qərbindəki rəsmi sərhəd-keçid məntəqəsindən qeyri-adi güzəştlərin göstərilməsi istənilib. Məqsəd Livan “Hizbullah”ına Suriyadan keçməklə böyük məbləğdə pul daşınmasını təmin etmək idi. Məsələnin həssaslığı səbəbindən adının açıqlanmasını istəməyən iraqlı rəsmi bildirib ki, müraciətə təhlükəsizlik və siyasi səbəblərdən müsbət cavab verilməyib. Suriyalı və livanlı mənbələrin məlumatına görə, son həftələrdə İranın “Hizbullah”a yardım göndərmək cəhdləri artıb. Qaçaqmalçılıq əməliyyatlarının bir qismi ifşa edilsə də, müəyyən məbləğlərin gizli şəbəkələrin köməyi ilə Livana çatdığı iddia olunur. ABŞ isə hazırda milyonlarla dolların necə “Hizbullah”a ötürüldüyünü izləməyə çalışır.

Rəsmi dairələr Vaşinqtona hökumətin Hizbullahın silahlarını mərhələli şəkildə toplamaq öhdəliyini təsdiqləsə də, prezident Aun ölkə daxilində fərqli siqnallar göndərir. Onun mesajı belədir ki, partiyaya qarşı hərbi addım yalnız geniş siyasi konsensus əldə olunandan sonra mümkündür, bəlkə də ümumiyyətlə mümkün deyil, çünki bu, ölkəni daxildən partlada bilər.

Livan parlamentinin spikeri Nəbih Berri siyasi partiyalara müraciət edərək, Hizbullahın silahlı dəstələrinin tərksilahı məsələsini müzakirə etmək üçün ümummilli dialoqun başlanmasını təklif edib. “Sakit və konsensus əsaslı dialoq milli təhlükəsizlik strategiyasının hazırlanmasına, həmçinin müqavimət qüvvələrinin əlindəki silahların taleyinin müəyyən edilməsinə imkan yaradacaq” – deyə o bildirib. Spikerin sözlərinə görə, Hizbullahın silahı “Livanın qürurudur” və ötən il ölkəni İsrail təcavüzündən qorumaqda mühüm rol oynayıb. O vurğulayıb ki, Hizbullahın silahlarının Livan ordusuna təhvil verilməsi xarici təzyiq altında həyata keçirilə bilməz. Berri həmçinin qeyd edib ki, Livan hökuməti 2024-cü il noyabrın 27-də imzalanmış atəşkəs sazişinə uyğun bütün öhdəliklərini yerinə yetirib. “İsrail isə əksinə, beş sərhəd rayonunu hələ də nəzarətdə saxlayır, aqressiv fəaliyyətini davam etdirərək livanlıları öldürür və 30-dan çox yaşayış məntəqəsinin sakinlərinin evlərinə qayıtmasına mane olur” – deyə o əlavə edib.

İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin qırıcıları bu gün səhər saatlarında Livanın cənubunda Hizbullaha məxsus hərbi obyektlərə azı səkkiz hava zərbəsi endirib. Bu barədə “Lebanon 24” xəbər portalı məlumat yayıb.

Məsələnin müzakirələrinin bu səviyyəyə çatması çox vacibdir, çünki bu, problemin mahiyyətini anlamağa imkan verir – bunun İsrailin müharibədəki məqsədlərindən və ya atəşkəs razılaşmasının şərtlərindən biri olub-olmamasından asılı olmayaraq. Əslində, Livanın belə bir vəziyyətə ehtiyacı var idi, çünki Hizbullahın silaha sahib olması ölkə daxilində paralel bir dövlətçik yaratmasına imkan verib.

Barak, Livan hökumətinin Hizbullahın tərksilahı ilə bağlı 11 bəndlik plan təqdim etdiyini və buna əməl edəcəyinə söz verdiyini qeyd edib. O, bu planın “hərbi” təşəbbüs olmadığını, vətəndaş müharibəsinə yol açmamaq üçün diqqətli olunacağını vurğulayıb. Barak, “Hizbullahın silahlarını təhvil verdiyi təsdiqlənərsə, İsrail Livan ərazisindən çəkiləcək,” iddiasında bulunub. Barak, Livan ordusunun sərhədləri qorumaq qabiliyyətinin gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayaraq, BMT-nin Livan üçün müvəqqəti sülhməramlı qüvvələri (UNIFIL) mandatının bir il uzadılacağını təsdiqləyib. O, həmçinin Körfəz ölkələrinin Livan iqtisadiyyatına investisiyalar vasitəsilə dəstək verəcəyini və bu investisiyaların bütün Livan xalqı, o cümlədən cənub bölgələri üçün faydalı olacağını bildirib.

Hizbullah lideri Naim Qassem televiziya çıxışında tərksilahla bağlı açıqlamalar verərək, “Bizi İsraildən qoruyan silahlarımızdan heç vaxt əl çəkməyəcəyik,” - deyə bildirib. ​ Qassem, İsrailin Livan ərazisindəki beş strateji nöqtədəki işğalını davam etdirdiyini vurğulayaraq, “İsrail Livanda qala bilməyəcək və genişlənmə layihəsini həyata keçirə bilməyəcək,” ifadəsini istifadə edib. O, hökumətin silahların dövlət inhisarına verilməsi qərarını konstitusiyaya zidd sayaraq, ABŞ-ın Livanın müdafiə silahlarını bloklamaq cəhdlərini tənqid edib. Qassem, Hizbullahın Livan ordusunu dəstəklədiyini, lakin ordunun ölkə müdafiəsində əsas məsuliyyət daşıyıcısı olması gerektiğini bildirib. O, Hizbullahın İsrail hücumlarına qarşı reaksiya verdiyini, hücumların qarşısını almaqdan daha çox onların qarşısını almağa yönəldiyini qeyd edib.

Hizbullahın baş katibi Naim Qasım bəyan edib ki, Livan hökuməti ölkənin suverenliyini bərpa etmək üçün plan hazırlamağa məsuldur. Ohökuməti ictimai etimadın bərpası məqsədilə intensiv müzakirələr aparmağa çağırıb, siyasi partiyaları isə bu planların reallaşdırılmasına dəstək verməyə dəvət edib. Qasım vurğulayıb ki, hökumət suverenliyin bərpası, ordunun silahlandırılması və milli müdafiə strategiyasının formalaşdırılması istiqamətində addımlar atmalıdır. Onun sözlərinə görə, Livanın əsas problemləri İsrail və ABŞ-ın dəstəyi ilə bağlıdır.

Hizbullahın sabah Beyrutun mərkəzində aksiya keçirmək barədə əvvəlki çağırışından geri çəkildiyi bir vaxtda, Livanın daxili işlər naziri Əhməd Həccar bütün tərəflərin maraqlarına uyğun olan yolun silahların dövlətə təhvil verilməsi olduğunu vurğulayıb. Həccar bu gün “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına açıqlamasında bildirib ki, Livanda heç kim vətəndaş müharibəsi istəmir. O, hökumətin son qərarlarına qarşı keçirilə biləcək etiraz aksiyalarına da toxunaraq qeyd edib ki, təhlükəsizlik qüvvələri hər hansı zorakılığın qarşısını alacaq.

Netanyahunun ofisi əlavə edib: “Əgər Livan Silahlı Qüvvələri Hizbullahı silahsızlaşdırmaq üçün lazımi addımlar atarsa, İsrail də qarşılıqlı tədbirlər görəcək. Buraya ABŞ-ın rəhbərlik etdiyi təhlükəsizlik mexanizmi ilə koordinasiyalı şəkildə İsrail hərbi varlığının mərhələli şəkildə azaldılması da daxildir”.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Livan hökumətinin bu ayın əvvəlində 2025-ci ilin sonuna qədər Hizbullahı silahsızlaşdırmaq barədə qəbul etdiyi qərarı “tarixi addım” kimi dəyərləndirib. Xatırladaq ki, ötən ilin noyabrında ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə əldə olunan atəşkəslə başa çatan İsrail–Hizbullah müharibəsindən sonra Beyrut ABŞ-ın təzyiqi altında qalıb.

İsrail Müdafiə Qüvvələri (IDF) Livanın cənubundakı Deyr Kifa şəhərində "Hizbullah"a məxsus silah anbarını hədəfə aldığını açıqlayıb. Ordunun bəyanatında silah anbarının mövcudluğunun İsrail və Livan arasında əldə edilmiş razılaşmaların pozulması olduğu vurğulanıb. “İD İsrail və vətəndaşlarına qarşı təhdidləri aradan qaldırmaq üçün səylərini davam etdirəcək”, – açıqlamada bildirilib. Hücumdan sonra şəhərdə çaxnaşma yaşandığı, yayılan həvəskar kadrların panika anlarını əks etdirdiyi qeyd olunub. Livan mediası isə əməliyyatın iki yer-yer raketi ilə həyata keçirildiyini və ölənlərlə yaralıların olduğunu iddia edib.