İslam tarixində Həzrəti Adəmdən (ə.s.) başlayaraq Peyğəmbərimiz Həzrəti Məhəmmədə (s.ə.s.) qədər 124 min, bəzən isə 224 min peyğəmbərin gəldiyi rəvayət edilir. Lakin Qurani-Kərimdə yalnız 28 peyğəmbərin adı xüsusi olaraq qeyd olunub.

Xilafəti beş əsr idarə etmiş qüreyşdən olan ərəb sülaləsidir. Onların soyu Məhəmməd peyğəmbərin əmisi Abbas ibn Əbdülmüt- təlibə qədər yüksəlir. Əməvilər xilafəti əllərinə keçirdikdən sonra, ilk vaxtlarda Abbasilər onlara qarşı müxalif olmamış, lakin sonralar Əməvilərə qarşı üsyana qoşul-muş, hətta bu üsyana başçılıq belə etmişdirlər. Abbasilərin hakimiyyətə gəlmə tarixi Abdullah ibn Zübeyrin zamanından başlamışdır.

Əllamə İzzəddin Yusif ibn İbrahim Ərdəbili, Şafii məzhəbinə mənsub görkəmli Azərbaycanlı alim, fəqih və müfəssir olub, Misirdə yaşayıb, elmi əsərləri və xəttatlığı ilə tanınıb.

Abdullah ibn Zübeyr hicrətin birinci ilində Mədinədə, mühacirlər arasında doğulmuşdur. Məhəmməd peyğəmbər onun dünyaya gəlməsinə sevinmiş, körpəni Abdullah adlandırmışdır. O, peyğəmbərin yanında böyüyərək, ondan dərin elm öyrənmişdir. Hic rətin 13-cü ilində, Abdullah ibn Zübeyr hələ 12 yaşında olarkən Yərmuk döyüşünü izləmiş, yetkinlik yaşına çatanda isə Misirdə, daha sonra Şimali Afrikada bərbərlərə qarşı yürüşlərdə iştirak etmişdir.

İnsanların dillərinin fərqli olması kimi, irq, rəng və xasiyyət baxımından müxtəlifliyi də bir həqiqətdir. Hədisdə deyildiyi kimi: “Allah, Adəmi yer üzünün müxtəlif yerlərindən aldığı bir ovuc torpaqdan yaratdı. Buna görə Adəm övladları da torpağın xüsusiyyətlərinə görə müxtəlif oldular: ağ, qırmızı, qara və aralıq rənglərdə. Bəziləri mülayim, bəziləri sərt; bəziləri pis, bəziləri də xoşxasiyyətli oldular.”

İslam dünyasının memarlıq irsi heyrətamiz dərəcədə zəngindir. Ən məşhur məscidlərin, sarayların, türbələrin və qalaların bir neçəsinin siyahısını sizə təqdim edirik.

Fil döyüşü hadisəsi əhəmiyyətinə görə, VI əsrdə müəyyən bir müddət bəzi ərəblər tərəfindən tarix başlanğıcı kimi istifadə olunmuşdur.

Hicri IV–V əsrlərdən (miladi X–XI əsrlər) etibarən İslam dünyasında “məktəb” adlanan yeni bir təhsil institutu meydana çıxdı

İsgəndəriyyə Kitabxanasının məhvində müsəlmanların rolu olduğuna dair heç bir elmi, tarixi və sənədli sübut yoxdur.

“Bütün kompüterlər bir alqoritmdir” deyən Sarton, Xarəzmiyə “riyazi düşüncə sahəsində bütün orta əsr alimlərindən daha təsirli olmuşdur” deyərək böyük dəyər verirdi.

İslamın ilk dövrlərində ərəblər müxtəlif elmlərlə, xüsusilə də Yunan dilində yazılmış tibbi əsərlərin Cündişapurda süryanicəyə tərcüməsi sayəsində, maraqlanırdılar.

Osmanlı İmperiyası memarlıq sahəsində mövcud ənənələri qoruyaraq məscid tikintisinə böyük önəm verirdi. Məscid həm dövlət, həm də cəmiyyət üçün mühüm rol oynayırdı