#Avropa İttifaqı

Avropa İttifaqı, Böyük Britaniya, Danimarka və Yaponiya da daxil olmaqla bir sıra ölkələr İsrailin BMT agentliyinə məxsus obyekti ələ keçirməsini pisləyiblər. Tərəflər məsələ ilə bağlı birgə bəyanat yayıblar. Bəyanatda İsraildən BMT qarşısındakı öhdəliklərinə dərhal və tam şəkildə əməl etməsi tələb olunub. İsrailin Fələstinli Qaçqınlara Yardım və İşlər üzrə Agentliyin fəaliyyətinə müdaxilə etməməsinin vacibliyi vurğulanıb. İsrail qüvvələri çərşənbə axşamı Kəfr Əqəbdə yerləşən Qələndiya Təlim Mərkəzinə daxil olublar. Agentliyin əməkdaşları binadan çıxarılıb və onlara geri qayıtmamaq barədə göstəriş verilib. Hadisə İsrail ilə BMT agentliyi arasında mövcud gərginliyi yenidən gündəmə gətirib. Birgə bəyanatı imzalayan tərəflər agentliyin səlahiyyətlərinə uyğun fəaliyyətini maneəsiz davam etdirməsini tələb ediblər.

Avropa İttifaqı meşə yanğınları ilə mübarizədə Serbiyaya əlavə yardım göndərir. Yardım Mülki Müdafiə Mexanizmi çərçivəsində həyata keçiriləcək. Serbiyaya dörd yanğınsöndürmə helikopteri göndərilməsi nəzərdə tutulur. Almaniya 55 yanğınsöndürən və 24 xüsusi nəqliyyat vasitəsi ayıracaq. Rumıniya isə 69 yanğınsöndürən və 15 nəqliyyat vasitəsi göndərəcək. Deliblatska Peşçara ərazisində yanğınlar iyulun sonlarından davam edir və minlərlə hektar şam meşəsi məhv olub. Rusiya da Serbiyaya İl-76P yanğınsöndürmə təyyarəsi göndərib. Serbiya rəsmiləri vəziyyətin sabitləşdiyini bildirsələr də, güclü külək səbəbindən yanğınların yenidən genişlənməsi təhlükəsi qalır.

Avropa Komissiyası Avropa İttifaqında təbii qaz təchizatı ilə bağlı hazırda ciddi narahatlığın olmadığını bildirib. Birliyin qaz anbarlarının doluluq səviyyəsi 62 faiz təşkil edir. Bununla belə, Avropa ölkələri qış mövsümü ərəfəsində ehtiyatları artırmaqda çətinlik çəkirlər. İranla ABŞ arasında müharibədən sonra qaz qiymətlərinin yüksəlməsi anbarların doldurulmasını bahalaşdırıb. Yüksək qiymətlər şirkətlərin əlavə qaz almasına mane olan əsas amillərdən biridir. Ötən ilin eyni dövründə Avropa İttifaqının qaz anbarları 74 faiz dolu olub. Hazırkı göstərici ötən illə müqayisədə 12 faiz bəndi aşağıdır. Buna görə də qışa qədər qaz ehtiyatlarının artırılması Avropa ölkələri üçün mühüm məsələ olaraq qalır.

Ukrayna Avropa İttifaqını Rusiyanın dövlət nüvə enerjisi şirkəti “Rosatom”a qarşı sanksiyalar tətbiq etməyə çağırıb. Çağırış şirkətin əsas layihələrindən birində təhlükəsizlik və mühəndislik sahəsində pozuntular barədə iddialardan sonra səslənib. Ukraynanın xarici işlər naziri Andrey Sibiqa “Rosatom”u Rusiyanın nüvə enerjisi sahəsində qlobal üstünlük əldə etmək siyasətinin vasitəsi adlandırıb. O, araşdırmada üzə çıxan məlumatların şirkətin etibarlı tərəfdaş olmadığını göstərdiyini bildirib. Sıbihə Avropa İttifaqı ölkələrini sanksiyalarla bağlı müzakirələri yenidən başlatmağa çağırıb. Ukrayna rəsmisi müharibə cinayətləri ilə əlaqəli olduğu iddia edilən şirkətlə nüvə enerjisi sahəsində əməkdaşlığın yolverilməz olduğunu deyib. Kiyev “Rosatom”un beynəlxalq nüvə enerjisi bazarındakı fəaliyyətinə qarşı təzyiqin artırılmasını istəyir. Məsələ Avropa İttifaqının Rusiyaya qarşı gələcək sanksiya siyasəti baxımından da əhəmiyyət daşıyır.

Avropa İttifaqı ölkələri və Böyük Britaniya enerji ehtiyatlarının azalması və qarşıdan gələn qış fonunda Rusiya ilə münasibətləri yaxşılaşdırmaqda maraqlı ola bilər. Dmitriyev sosial şəbəkədəki paylaşımında qeyd edib ki, enerji ehtiyatlarının azalması və qışın yaxınlaşması şəraitində Rusiya ilə dialoqun bərpası Avropa İttifaqı və Böyük Britaniya üçün əsas məsələlərdən birinə çevrilir.

İran Xarici İşlər Nazirliyi Fransa və bir sıra Qərb ölkələrinin insan hüquqları məsələsi ilə bağlı İrana qarşı birgə bəyanat yaymasını tənqid edib və bunu məsuliyyətdən yayınmaq cəhdi kimi qiymətləndirib. Əhmədi bildirib ki, sözügedən ölkələr özlərinin Afrika, Qərbi Asiya və digər regionlarda insan hüquqları və beynəlxalq humanitar hüququn pozulmasındakı roluna görə məsuliyyətdən yayınmağa çalışırlar.

Avropa İttifaqı və 26 ölkə İranda etirazçıların edam edilməsini pisləyib. Ölkələr Tehranı ölüm hökmündən istifadəyə son qoymağa çağırıb. Birgə bəyanatda insan hüquqlarının qorunması və əsassız saxlanılan şəxslərin azad edilməsi tələb olunub. Fransa Xarici İşlər naziri Jan-Noel Barro bəyanatın yayımlandığını açıqlayıb. Beynəlxalq tərəflər İran hakimiyyətini xalqın tələblərinə cavab verməyə çağırıblar.

Hörmüz boğazında beynəlxalq dəniz missiyası yaratmaq təşəbbüsü hələlik nəticə verməyib. ABŞ mart ayında müttəfiqlərini və Çini bu təşəbbüsə qoşulmağa çağırsa da, əksər ölkələr ehtiyatlı mövqe nümayiş etdiriblər. Böyük Britaniya və Fransa isə missiyaya rəhbərlik etməyə hazır olduqlarını bildiriblər. Vaşinqton İranla müharibə fonunda koalisiya ideyasını dəstəkləməyə davam edir.

Avropa İttifaqının ali nümayəndəsi Kaya Kallas Qəzza ilə bağlı sülh sazişi layihəsini alqışlayıb. O bildirib ki, razılaşmanın uğuru bütün tərəflərin öhdəliklərə əməl etməsindən asılıdır. Kallas HƏMAS-ın razılaşmaya riayət etməsinin yoxlanılmasını əsas çətinliklərdən biri adlandırıb. O, həmçinin İsrailin gələcəkdə Qəzza zolağından qoşunlarını çıxarmalı olacağını qeyd edib. Aİ rəsmisi bunun davamlı sülh üçün vacib şərt olduğunu vurğulayıb. Tərəflər hələlik bu açıqlamaya münasibət bildirməyiblər. Sülh sazişi layihəsi Qəzzada müharibənin tam dayandırılmasını nəzərdə tutur.

Avropa İttifaqı beş iranlı hakimə və bir kiberqrup rəhbərinə sanksiya tətbiq edib. Onlar insan hüquqlarının pozulması və məlumatların məhdudlaşdırılmasına yardım göstərməkdə ittiham olunurlar. Sanksiya tətbiq edilən şəxslərdən birinin “Aşiyane” kiberqrupunun təsisçisi Nima Salehi olduğu açıqlanıb. Avropa İttifaqı bu qrupun İran Kiberməkan Polisi və İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu ilə əməkdaşlıq etdiyini bildirir. Sanksiyaya məruz qalan hakimlərin adları açıqlanmayıb. Kaya Kallas İran daxilində təzyiqlərin artdığını bildirib. Avropa İttifaqının İranla bağlı sanksiya siyahısında hazırda 269 şəxs və 53 qurum var.

Avropa İttifaqı Rusiyaya qarşı 21-ci sanksiyalar paketini qəbul edib. Yeni paket 218 fiziki və hüquqi şəxsi əhatə edir. Sanksiyalar əsasən bank sektoruna, neft ticarətinə, "kölgə donanması"na və hərbi-sənaye kompleksinə yönəlib. Daha 33 Rusiya bankı SWIFT sistemindən ayrılacaq. Rusiya LNG-sinin Aİ-yə idxalı 2027-ci ildən qadağan ediləcək. Yeni məhdudiyyətlər kriptovalyuta platformaları və üçüncü ölkələrdə fəaliyyət göstərən şirkətləri də əhatə edir. Aİ bununla Rusiyanın müharibəni maliyyələşdirmək imkanlarını daha da məhdudlaşdırmağı hədəfləyir.