#Bəhreyn

Səudiyyə Ərəbistanı İranın Bəhreyn və Küveytə qarşı hərbi təcavüzünü sərt şəkildə qınayıb, o cümlədən Küveyt Beynəlxalq Hava Limanının hədəf alınmasını qeyd edib. Xarici İşlər Nazirliyi açıqlamasında vurğulayıb ki, bu hərəkətlər regionda təhlükəsizlik və sabitliyi bərpa etmək üçün beynəlxalq səyləri zəiflədir. Krallıq həmçinin Bəhreyn və Küveytlə həmrəylik nümayiş etdirərək onların suverenliyini, təhlükəsizliyini və sabitliyini qorumaq üçün atdıqları bütün tədbirləri dəstəklədiyini bildirib.

Oman Küveyt və Bəhreynə qarşı baş verən hücumları qınayaraq, onları beynəlxalq hüququn pozulması və mülki əhaliyə təhdid hesab edib. Oman Xarici İşlər Nazirliyi açıqlamasında həmrəyliyini nümayiş etdirərək hər iki ölkənin təhlükəsizlik və sabitlik tədbirlərini dəstəklədiyini bildirib. Sultanlıq həmçinin tərəfləri səbrli olmağa, eskalasiyadan çəkinməyə və dialoq yolu ilə problemləri həll etməyə çağırıb. Bu açıqlama regional diplomatik mövqeyin gücləndirilməsinə xidmət edir.

Livan Baş naziri Nəvaf Salam İranın Küveyt və Bəhreynə hücumlarını sərt şəkildə qınayıb, bunları hər iki ölkənin suverenliyi və regional sabitlik üçün ciddi təhlükə hesab edib. Salamın açıqlamasında qeyd olunub ki, hücumlar beynəlxalq hüquqa və qonşuluq prinsiplərinə ziddir. Baş nazir həmçinin Livanın Küveyt və Bəhreynlə həmrəyliyini vurğulayaraq onların təhlükəsizlik və suverenlik hüquqlarını dəstəklədiyini bildirib. Bu açıqlama regional diplomatik əlaqələrdə İranın hərbi fəaliyyətinə qarşı qəti mövqeyi əks etdirir.

Tehran ABŞ-ın özünü müdafiə arqumentini rədd edərək, son hərbi hücumları “təcavüz və müharibə aktı” kimi qiymətləndirib və regional tərəfdaş ölkələrə xəbərdarlıq edib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasında Küveyt və Bəhreyn də adları çəkilərək xəbərdarlıq edilib ki, ABŞ-a aid hər hansı baza və obyekt vasitəsilə hücumlar edilsə, həmin bazalar hədəfə alınacaq. Bu açıqlama ABŞ-ın Hörmüz Boğazında neft tankerinə və Qeşm adasında rabitə obyektinə hücumlarından sonra verilib. İİKK-nin cavab əməliyyatı ABŞ Beşinci Filo hava bazasına yönəldilib və İranın dəniz ticarəti və iqtisadi dəstəyi təhlükə altında olduğunu göstərir.

Körfəz Əməkdaşlıq Şurası (KƏŞ) İrana üzv dövlətlər Bəhreyn və Küveytə qarşı davam edən hərbi təcavüzləri səbəbindən sərt xəbərdarlıq edib. Şura, İranın mülki obyektlərə qarşı həyata keçirdiyi hücumları “təhlükəli və misli görünməmiş eskalasiya” adlandıraraq beynəlxalq hüququn pozulduğunu vurğulayıb. Baş katib Casim Məhəmməd Əl-Budayiwi bildirib ki, KƏŞ dövlətləri bu hücumlara qarşı birgə dayanır və Bəhreyn və Küveytin təhlükəsizliyinin qorunmasına dəstək verir.

Qətər, İranın Küveyt və Bəhreynə yönəltdiyi hücumları qəti şəkildə pisləyib. Hücumlar nəticəsində Küveyt Beynəlxalq Hava Limanına ziyan dəyib və xəsarət alanlar olub. Qətər XİN X sosial platformasında yaydığı bəyanatda bildirib ki, hücumlar 1949-cu il Cenevrə Konvensiyalarını və beynəlxalq humanitar hüququn, o cümlədən mülki şəxslərə və mülki obyektlərə hücum qadağalarını pozur.

Bəhreyn Daxili İşlər Nazirliyi vətəndaşlarının İran və İraqa səyahət etməsini qadağan etdiyini elan edib. Qanunun pozulması hallarında Bəhreyn hakimiyyətinin lazımi hüquqi tədbirlər görəcəyi də vurğulanıb. Qadağanın səbəbi kimi isə “müasir təhlükəsizlik vəziyyətində davam edən gərginlik” göstərilir.

Livan və Körfəz ölkələri arasında diplomatik əlaqələr yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci ölkənin həssas siyasi və təhlükəsizlik mərhələsində Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının Beyruta göstərdiyi dəstəyə görə təşəkkürünü bildirib. Bu açıqlama Hizbullahın Bəhreynlə bağlı mövqeyi ətrafında yaranan mübahisədən dərhal sonra səsləndirilib. Son hadisələr Livanın daxili siyasi balansı, Hizbullahın regional rolu və Körfəz dövlətləri ilə münasibətlərin gələcək istiqaməti ilə bağlı yeni müzakirələrə səbəb olub. Eyni zamanda, Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının Livanda aparılan islahatlara dəstək verməsi regional siyasi münasibətlərdə yeni mərhələnin siqnalı kimi qiymətləndirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp açıqlayıb ki, Səudiyyə Ərəbistanı və Qətər “İbrahim Razılaşmaları”nı dərhal imzalamalı, digər ölkələr isə onların ardınca getməlidir. Tramp bildirib ki, əks halda həmin ölkələr razılaşmanın bir hissəsi hesab olunmayacaq və bu xoş niyyətin olmaması deməkdir. O vurğulayıb ki, razılaşma bölgədəki indiyədək imzalanmış ən mühüm sənəd olacaq, İranın da qoşulması misilsiz tarixi hadisə kimi qiymətləndiriləcək. Tramp əlavə edib ki, bu razılaşma Yaxın Şərqi birləşmiş, güclü və iqtisadi baxımdan qüdrətli bölgəyə çevirə bilər və nümayəndələrə prosesin dərhal başlanmasını və uğurla yekunlaşdırılmasını tapşırıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp açıqlayıb ki, İranla mümkün razılaşma imzalandıqdan sonra regional ölkələr — Səudiyyə Ərəbistanı, Bəhreyn, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Qətər, Pakistan, Türkiyə, Misir və İordaniya — İsraillə münasibətləri normallaşdıran “İbrahim Razılaşmaları”na qoşulmaqla bağlı minimum şərti yerinə yetirməlidirlər. Tramp bildirib ki, bəzi ölkələrin qoşulmamaq səbəbləri ola bilər, lakin böyük əksəriyyət İranla razılaşmanın tarixi əhəmiyyətini nəzərə alaraq bu addıma hazır və istəkli olmalıdır.

İran Hörmüz Boğazına aid yeni bir xəritə yayımlayaraq Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) və Oman sularını özünün tənzimləmə səlahiyyətinə daxil etdiyini açıqlayıb. İran tərəfindən təqdim olunan xəritədə, boğazın şərq girişində İranın Kuh-e Mobarak bölgəsindən BƏƏ-nin Fuceyrə şəhərinin cənubuna, qərb girişində isə İranın Keşm Adası uclarından BƏƏ-dəki Umm el-Kayveynə qədər olan ərazi idari bölgə kimi göstərilib.

İran parlamentinin yüksəkvəzifəli nümayəndəsi İbrahim Əzizi ABŞ tərəfindən dəstəklənən Hörmüz boğazı ilə bağlı qətnaməyə dəstək verən ölkələri, xüsusilə Bəhreyni “ağır nəticələr” barədə xəbərdar edib. Tehran bölgədə artan gərginlik fonunda strateji Hörmüz boğazı məsələsinə diqqət çəkib.