#ABŞ

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla mümkün nüvə razılaşmasının gələcəyi ilə bağlı nikbin olmadığını açıqlayıb. O bildirib ki, Tehranla əldə ediləcək hər hansı razılaşmanın uzun müddət qüvvədə qalacağına inanmır. Tramp bunun səbəbi kimi İran rəhbərliyinə etibar etmədiyini göstərib. Onun sözlərinə görə, əvvəlki təcrübə İranın öhdəliklərinə sadiq qalacağına dair inam yaratmayıb. ABŞ Prezidentinin bu açıqlaması Vaşinqton və Tehran arasında münasibətlərin gərgin olaraq qaldığı bir dövrdə səsləndirilib. Bəyanat mümkün danışıqların gələcəyi ilə bağlı müzakirələri daha da gücləndirib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, tərəflər arasında etimad çatışmazlığı mümkün razılaşmaların qarşısındakı əsas maneələrdən biri olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın nüvə imkanlarının aradan qaldırılmasının Vaşinqtonun əsas məqsədi olduğunu bildirib. O, İranla razılaşmanın əldə olunacağına əmin olmadığını deyib. Trampın sözlərinə görə, ABŞ bu məqsədə razılaşma olmadan da nail ola bilər. O, İran danışıqlar qrupunu qapalı görüşlərdə müzakirə olunan məsələlərlə bağlı yalan danışmaqda ittiham edib. ABŞ Prezidenti bunun necə həyata keçiriləcəyini açıqlamayıb. Bəyanat ABŞ-İran gərginliyinin artdığı bir şəraitdə verilib. Trampın sözləri diplomatik prosesin gələcəyi ilə bağlı yeni suallar yaradıb.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın davranışından narazı olduğunu bildirib. O, bu açıqlamanı Ankarada Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə birlikdə jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən verib. Tramp bildirib ki, ABŞ İranda hakimiyyət dəyişikliyi məqsədi daşımır. Bununla belə, Vaşinqton İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan vermək istəmir. ABŞ Prezidenti İranın “çox pis davrandığını” deyərək Tehranın addımlarını tənqid edib. Açıqlama NATO Zirvə Toplantısı fonunda səslənib. Regionda ABŞ-İran gərginliyinin artması beynəlxalq diqqəti yenidən bu məsələyə yönəldib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İrana qarşı yeni hərbi zərbələrin endiriləcəyini açıqlayıb. O bildirib ki, ABŞ bu gecə İrana güclü zərbə endirməyi planlaşdırır. Tramp bu açıqlamanı NATO Zirvə Toplantısı çərçivəsində jurnalistlərə verib. Bəyanat ABŞ-ın bir gün əvvəl İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlardan sonra səslənib. ABŞ Prezidentinin sözlərinə görə, Vaşinqton Tehrana qarşı təzyiq siyasətini davam etdirəcək. Açıqlama regionda gərginliyin daha da arta biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib. Hadisələrin inkişafı beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən diqqətlə izlənilir.

NATO liderləri Ankarada keçirilən Zirvə Toplantısının yekun bəyanatında İrandan Hörmüz boğazında gəmiçilik azadlığına hörmət etməyi tələb ediblər. Alyans hərbi imkanlarını, o cümlədən hava və raketdən müdafiə sistemlərini inkişaf etdirmək barədə razılığa gəlib. Üzv ölkələr müdafiə xərclərini artırmaq və hərbi-sənaye potensialını genişləndirmək öhdəliyini təsdiqləyiblər. Bəyanatda İranın nüvə silahı əldə etməsinə imkan verilməməli olduğu da vurğulanıb. Zirvə Toplantısı ABŞ və İran arasında gərginliyin artdığı bir şəraitdə keçirilib. Donald Tramp sammit çərçivəsində İranla bağlı müvəqqəti atəşkəs razılaşmasının bitdiyini açıqlayıb. NATO-nun yekun bəyanatı alyansın təhlükəsizlik gündəliyində Hörmüz boğazının xüsusi yer tutduğunu göstərir.

İranın cənubundakı Sirik limanına endirilən hərbi zərbə nəticəsində 4 nəfər yaralanıb. İranın rəsmi xəbər agentliyinin məlumatına görə, hücum limanın dəniz infrastrukturuna ciddi ziyan vurub. Zərbələr iki dalğa şəklində həyata keçirilib və əsas üzən körpülərdən biri ağır zədələnib. Yerli kommersiya gəmiləri və yaxınlıqdakı rabitə qüllələri də hədəfə alınıb. Yaralılardan birinin vəziyyəti ağırdır və o, Minab şəhərində xəstəxanaya yerləşdirilib. Hadisə Hörmüz boğazı ətrafında artan hərbi gərginlik fonunda baş verib. Qonşu Cask və Tiab limanlarının isə gücləndirilmiş təhlükəsizlik rejimində fəaliyyətini davam etdirdiyi bildirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp NATO Zirvə Toplantısında İspaniya və İranla bağlı əvvəlki sərt açıqlamalarını təkrarlamayıb. Danışıqlarla tanış olan mənbənin sözlərinə görə, Tramp qapalı görüşdə bu mövzulara toxunmayıb. Halbuki, bundan əvvəl o, İspaniyanı müdafiə xərclərinə və İrana qarşı mövqeyinə görə tənqid etmişdi. Tramp maliyyə nazirinə İspaniya ilə ticarət əlaqələrinin dayandırılması barədə göstəriş verdiyini də açıqlamışdı. NATO Zirvə Toplantısında isə əsas diqqət alyansın təhlükəsizlik gündəliyinə yönəlib. Mənbə bildirib ki, əvvəlki bəyanatlar toplantı zamanı yenidən səsləndirilməyib. Bu, sammitdəki müzakirələrin əsas istiqamətinin dəyişdiyini göstərən amillərdən biri kimi qiymətləndirilir.

Avstraliya Milli Universitetinin müəllimi Aləm Saleh NATO-nun Hörmüz boğazında ABŞ-la birgə hərbi əməliyyata qoşulmasının real olmadığını bildirib. Onun fikrincə, bunun üçün alyansın fəaliyyət prinsipləri tamamilə dəyişməlidir. Təhlilçi qeyd edib ki, NATO müdafiə xarakterli təşkilatdır və qlobal hücum əməliyyatları üçün yaradılmayıb. O, Donald Trampın müttəfiqləri bu məsələdə dəstəyə razı sala bilmədiyini də vurğulayıb. Aləm Saleh İranın müharibəni öz mövcudluğuna yönəlmiş təhlükə kimi qiymətləndirdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, alyansın qlobal hücum missiyalarına keçməsi hazırkı şəraitdə mümkün görünmür. Bu qiymətləndirmə NATO-nun gələcək rolu ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib.

İsrail ordusu İranda baş verən hadisələr fonunda yüksək hazırlıq vəziyyətində olduğunu açıqlayıb. Hərbi mənbənin sözlərinə görə, ölkə Körfəz bölgəsindəki vəziyyəti diqqətlə izləyir və mümkün bütün ssenarilərə hazırdır. Mənbə İranın ABŞ-ın tələblərini qəbul edə bilməyəcəyini iddia edib. O bildirib ki, İsrail ordusu həm hücum, həm də müdafiə əməliyyatlarını həyata keçirmək üçün tam hazırlıqlıdır. Eyni zamanda qeyd olunub ki, İranla bağlı danışıqları hazırda ABŞ aparır. Mənbə ötən gecə İrana qarşı hərbi əməliyyatların da ABŞ tərəfindən həyata keçirildiyini xatırladıb. Regionda gərginlik fonunda İsrail ordusu hazırlıq səviyyəsini yüksək saxlayır.

Avropa İttifaqı ABŞ-dan mövcud ticarət razılaşmalarına əməl etməsini gözlədiyini bəyan edib. Avropa Komissiyasının sözçüsü Olof Gill bildirib ki, ötən il imzalanmış birgə bəyanat hər iki tərəf üçün qüvvədə qalır. Açıqlama Donald Trampın İspaniyanı tənqid etməsindən və bu ölkə ilə ticarət əlaqələrinin məhdudlaşdırılması barədə göstəriş verməsindən sonra səsləndirilib. Gill vurğulayıb ki, Avropa Komissiyası bütün üzv dövlətlərin maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edəcək. O, sabit və qarşılıqlı faydalı transatlantik ticarətin qorunmasının vacibliyini qeyd edib. Avropa İttifaqı ABŞ-ın götürdüyü öhdəliklərə sadiq qalacağına ümid etdiyini bildirib. Mövzu NATO Zirvə Toplantısı fonunda diqqət mərkəzindədir.

İranın Fars xəbər agentliyi Hindistana məxsus neft tankerinin Hörmüz boğazında Oman marşrutundan geri qaytarıldığını iddia edib. Məlumata görə, Oman sahilləri boyunca yaradılan müvəqqəti dəhliz Körfəzdə qalan gəmilərin təhlükəsiz hərəkəti üçün nəzərdə tutulub. İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu isə həmin marşrutdan istifadə etmək istəyən gəmiləri radio vasitəsilə xəbərdar edərək İranın müəyyən etdiyi dəhlizə yönləndirir. Agentlik bildirir ki, bu gün səhər Hörmüz boğazından keçən bütün gəmilər İranın təsdiqlədiyi marşrutla hərəkət edib. Hörmüz boğazında vəziyyət regionun təhlükəsizliyi və beynəlxalq gəmiçilik baxımından diqqətlə izlənilir. Boğaz dünya enerji tədarükü üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Bölgədə artan gərginlik beynəlxalq dəniz daşımalarına təsir göstərə bilər.

Səudiyyə Ərəbistanına məxsus Wadiyan neft tankeri Hörmüz boğazında baş vermiş insidentdən zərər görmədən çıxıb. Bahri şirkəti gəminin heyətinin təhlükəsiz olduğunu, yükün qorunduğunu və tankerin istismara yararlı vəziyyətdə qaldığını açıqlayıb. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı insidentdən sonra İranın 80-dən çox hərbi hədəfinə zərbələr endirdiyini bildirib. Məlumata görə, əməliyyat zamanı İranın hava hücumundan müdafiə sistemləri və sahil hərbi infrastrukturu da hədəfə alınıb. ABŞ bu addımın beynəlxalq gəmiçiliyin təhlükəsizliyini təmin etmək məqsədi daşıdığını vurğulayıb. Bahri aidiyyəti qurumlarla əlaqəni davam etdirdiyini və vəziyyəti yaxından izlədiyini bildirib. Hadisə nəticəsində tanker heyəti arasında xəsarət alan olmayıb.