#İsrail-İran müharibəsi

İranla bağlı hərbi hadisələr və Hörmüz boğazı ətrafında yaranan vəziyyət səbəbindən jet yanacağının qiyməti kəskin artıb, bu isə aviaşirkətləri alternativ enerji mənbələrinə yönəldib. Məlumata görə, ənənəvi reaktiv yanacağının qiyməti müharibədən əvvəlki dövrlə müqayisədə demək olar ki, iki dəfə artaraq ton başına 1500 dolları keçib. Bu artım aviaşirkətlərin gəlirliliyinə ciddi təsir göstərir.

İran müharibəsi geosiyasi hesablamaları iqtisadi rəqəmlərlə görünməmiş şəkildə qarışdırıb. Hörmüz boğazının Körfəz neft ixracı üçün qapalı bir "dar boğaza" çevrilməsi və Rusiya neftinin müharibə və sanksiyalar səbəbindən çətinliklərlə üzləşməsi fonunda, boğaz məhdudiyyətlərindən azad olan İran neftinin və bol istehsalla dəstəklənən ABŞ neftinin bazarda çəkisi nəzəri olaraq artıb.

İsrailin müdafiə naziri İsrail Katz ABŞ ilə aparılan danışıqlarda razılıq əldə olunmayacağı təqdirdə İrana qarşı daha şiddətli zərbələr endirəcəkləri ilə hədələyib. İsrail Müdafiə Nazirliyindən verilən yazılı məlumata görə, nazir Katz iştirak etdiyi mərasimdə çıxışı zamanı ABŞ ilə 8 aprel tarixində əldə olunmuş müvəqqəti atəşkəsə qədər 40 gün boyunca hücum etdikləri İranın hazırda "tarixi bir yol ayrımında" olduğunu iddia edib.

İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ölkə mətbuatına verdiyi açıqlamada Pakistanın vasitəçiliyi ilə keçirilən İran-ABŞ müzakirələrini şərh edib. Qəribabadi Tehranın danışıqlarda iştirak edən nümayəndə heyətinin tərkibinin İranın bu prosesə nə dərəcədə ciddi yanaşdığının bariz göstəricisi olduğunu vurğulayıb.

İsrail Başınaziri Benyamin Netanyahu, bazar günü yenidən başlaması planlaşdırılan korrupsiya məhkəməsinin təxirə salınması üçün Qüds Regional Məhkəməsinə müraciət edib. Netanyahu Yaxın Şərqdəki mövcud təhlükəsizlik vəziyyətini və ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş müvəqqəti atəşkəsdən sonrakı diplomatik prosesləri əsas gətirib.

Türkiyənin Xarici İşlər naziri Hakan Fidan suriyalı həmkarı Şeybani ilə keçirdiyi ortaq mətbuat konfransında regiondakı son hərbi-siyasi vəziyyəti dəyərləndirib. Nazir Fidan xüsusilə ABŞ və İran arasında əldə olunmuş atəşkəs prosesinə toxunaraq, İsrailin bu prosesi pozma ehtimalı olan "sabotaj həmlələri" barədə beynəlxalq birliyə ciddi xəbərdarlıq edib.

Müsəlmanların ilk qibləsi sayılan müqəddəs məkanda bu gün də Cümə namazının qılınmasına icazə verilməyib. Fevralın 28-dən bəri tətbiq edilən bu qadağa çərçivəsində, 1967-ci il işğalından bu yana ilk dəfə olaraq Ramazan Bayramında da Əqsada bayram namazı qılınmayıb. Eyni zamanda, fanatik yəhudi qruplarının aprelin 1-dən 8-dək davam edən "Hamursuz Bayramı" münasibətilə müqəddəs məkana basqın təşkil etmək və burada qurban kəsmək çağırışları gərginliyi daha da artırıb. Bu qrupların süni intellektlə hazırlanmış görüntülər vasitəsilə apardıqları təbliğat İslam dünyasında ciddi narahatlığa səbəb olub.

İranın Ali rəhbəri Müctəba Xameneinin baş müşaviri və ölkənin nüfuzlu siyasətçilərindən biri olan Əli Əkbər Vilayəti Hörmüz boğazının statusu ilə bağlı mühüm bəyanatla çıxış edib. Vilayəti "X" sosial platformasındakı rəsmi hesabında paylaşdığı mesajda strateji su yolunun gələcəyi barədə kəskin mövqe nümayiş etdirib. O bildirib ki, Hörmüz boğazı dünyaya açıq olsa da, "İran xalqının düşmənlərinə və onların regiondakı hərbi bazalarına hər zaman qapalı qalacaq". Bu açıqlama beynəlxalq enerji daşımaları üçün həyati əhəmiyyət kəsb edən su yolunda gərginliyin daha da artacağından xəbər verir.