#BMT

UNICEF-in məlumatına görə, 2025-ci ilin oktyabrında qüvvəyə minən atəşkəsdən sonra Qəzzada 300 gün ərzində azı 300 uşaq həlak olub. Təşkilat bu göstəricinin hər gün orta hesabla bir uşağın öldüyünü göstərdiyini bildirib. UNICEF uşaqların təhlükəli və antisanitar şəraitdə yaşadıqlarını, kəskin qidalanma çatışmazlığı və xəstəliklərlə üzləşdiklərini vurğulayıb. Qurum beynəlxalq ictimaiyyəti uşaqların müdafiəsi və humanitar yardımın artırılması üçün təcili addımlar atmağa çağırıb.

İran və Oman Hörmüz boğazında gəmi hərəkətini tənzimləyəcək yeni razılaşmanın yekunlaşdırılmasına yaxındırlar. Reuters-in məlumatına görə, yeni model Tehranın boğaz üzərində nəzarət imkanlarını artıracaq. Kazım Qəribabadi bildirib ki, ABŞ-nin iyunda imzalanmış memorandum üzrə öhdəliklərinə qayıtması boğazın açılması üçün əsas şərtlərdən biridir. O əlavə edib ki, kommersiya gəmilərinin yeni marşrut üzrə əsasən İranın ərazi sularından keçməsi planlaşdırılır. Eyni zamanda, beynəlxalq gəmiçilik təşkilatları mümkün keçid rüsumlarına qarşı BMT-yə müraciət ediblər.

Dünyanın aparıcı səkkiz gəmiçilik assosiasiyası BMT-ni Hörmüz boğazında keçid rüsumlarının tətbiqinə qarşı mövqe tutmağa çağırıb. Təşkilatlar hesab edir ki, belə bir qərar beynəlxalq dənizçilik qaydalarına ziddir və qlobal iqtisadiyyata, eləcə də dünya üzrə milyonlarla insanın dolanışığına mənfi təsir göstərə bilər. Çağırış İran və Oman arasında boğazın idarə olunmasına dair razılaşmanın yaxınlaşdığı bir vaxtda səsləndirilib.

BMT bildirib ki, Livanda müharibə nəticəsində didərgin düşmüş 821 mindən çox insan evlərinə qayıtmağa başlayıb. Bununla belə, 360 mindən çox şəxs hələ də məcburi köçkün olaraq qalır və onların 26 minə yaxını dövlət sığınacaqlarında yaşayır. Məlumat Romada İsrail və Livan arasında ABŞ-nin vasitəçiliyi ilə keçirilən danışıqlar fonunda açıqlanıb. Livanın məlumatına görə, münaqişə nəticəsində 4 300-dən çox insan həlak olub.

BMT-nin İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarı Volker Türk bildirib ki, İranda ilin əvvəlindən milli təhlükəsizlik ittihamları ilə azı 56 nəfər edam olunub. Onun sözlərinə görə, edam edilənlərdən 27-si yanvar etirazları ilə əlaqələndirilib və hazırda 100-dən çox şəxs də edam təhlükəsi altındadır. Türk ölüm cəzasının qorxu yaratmaq və fərqli fikirləri boğmaq məqsədilə istifadə edildiyini bəyan edib. Amnesty International da ötən həftə İranda etirazlarla və siyasi motivli ittihamlarla bağlı ümumilikdə 52 nəfərin özbaşına edam edildiyini açıqlamışdı.

BMT-nin Livan üzrə Xüsusi Əlaqələndiricisinin Ofisi İsrailin Cənubi Livandakı dağıntılarından narahatlığını ifadə edib. Qurum bildirib ki, bu əməliyyatlar mülki infrastruktur, mədəni irs və yerli icmaların tarixi yaddaşına ciddi zərər vurur. UNSCOL dağıntıların genişlənməsinin dayandırılmasına çağırıb. Bəyanatda problemlərin diplomatik yollarla həllinin mümkün olduğu vurğulanıb. BMT tərəfləri gərginliyi artıracaq addımlardan çəkinməyə çağırıb. Qurum beynəlxalq hüquqa riayət edilməsinin vacibliyini qeyd edib.

UNIFIL Livan Ordusunun 81-ci ildönümü münasibətilə bəyanat yayıb. Missiya Livan ordusuna dəstəyini davam etdirəcəyini bildirib. Açıqlamada uzunmüddətli əməkdaşlığın ölkənin cənubunda təhlükəsizlik və sabitliyə töhfə verdiyi qeyd olunub. UNIFIL BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinin icrasına sadiq qaldığını vurğulayıb. Missiya Üçtərəfli Çərçivə Sazişinin həyata keçirilməsinə də dəstəyini ifadə edib. Məqsəd Livanın cənubunda dövlət hakimiyyətinin möhkəmləndirilməsi və sabitliyin qorunmasıdır. UNIFIL tərəflərlə əməkdaşlığını davam etdirəcəyini açıqlayıb.

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş HƏMAS-la bağlı əldə olunmuş razılaşmanı müsbət qiymətləndirib. O, bunu son günlərin yeganə müsbət xəbəri adlandırıb. Quterreş bölgədə bütün cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Baş katib bildirib ki, Körfəz bölgəsində hərbi gərginlik artıq altı aydır davam edir. Onun sözlərinə görə, bu qarşıdurma artıq qlobal sabitlik üçün təhlükəyə çevrilməkdədir. Antonio Quterreş diplomatik səylərin gücləndirilməsinə çağırış edib. O, gərginliyin daha da genişlənməsinin qarşısının alınmasının vacibliyini qeyd edib.

BMT İsrailin Qəzzada "Sarı xətt" adlandırılan məhdud giriş zonasını genişləndirdiyini açıqlayıb. Məlumata görə, zona Deyr əl-Bələh, Qəzza şəhəri və Xan Yunis istiqamətlərində böyüyüb. Son bir həftədə çoxsaylı məcburi təxliyə göstərişləri verilib və bu qərarlar humanitar obyektlərə də təsir edib. BMT atəşkəsə baxmayaraq, həmin ərazidə fələstinlilərə qarşı atəş açıldığını bildirib. Agentlik humanitar şəraitin sürətlə pisləşdiyini qeyd edib. Girişi məhdudlaşdırılmış ərazi artıq Qəzza zolağının 64,9 faizini əhatə edir. Bu göstərici ilin əvvəlində qeydə alınan səviyyədən xeyli yüksəkdir.

Qətər İranın İordaniya və Küveytə hücumlarını qəti şəkildə pisləyib. Doha hücumları beynəlxalq hüququn və BMT Nizamnaməsinin pozulması kimi qiymətləndirib. Qətər bütün hərbi əməliyyatların dayandırılmasına və dialoqun bərpasına çağırış edib. Eyni zamanda İordaniya və Küveytə tam dəstəyini ifadə edib. İran isə bu bəyanata hələlik münasibət açıqlamayıb.

Kanada İsrailin Qərb sahilində məskunlaşma fəaliyyətinin dayandırılmasına çağırıb. Ottawa qeyri-qanuni məskunlaşma məntəqələrinin beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildirib. BMT də bölgədə məskunlaşmaçıların hücumlarının rekord həddə çatdığını açıqlayıb. Hüquq müdafiə təşkilatları 2023-cü ilin oktyabrından bəri Qərb sahilində 1 100-dən çox fələstinlinin öldürüldüyünü bildirirlər. İsrail hökuməti məsələ ilə bağlı hələlik açıqlama verməyib.