#BMT

Rusiyanın BMT-dəki daimi nümayəndəsi Mixail Ulyanov ABŞ-ın Hörmüz boğazında gəmiçilik azadlığı ilə bağlı çağırışlarını tənqid edib. O, Vaşinqtonun boğazda sərbəst gəmiçilik tələb etməsini ziddiyyətli yanaşma kimi qiymətləndirib. Ulyanovun fikrincə, Hörmüzdə gəmiçilik azadlığının pozulmasına ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatları səbəb olub. Rusiya nümayəndəsi ABŞ-ın yaranmış vəziyyətin nəticələrini müharibəni davam etdirməklə aradan qaldırmağa çalışdığını bildirib. O, Vaşinqtonun siyasətini strateji səhvin davamı kimi qiymətləndirib. Hörmüz boğazında gərginliyin artması beynəlxalq gəmiçilik və enerji təchizatı ilə bağlı narahatlıqları gücləndirib. Rusiya ABŞ-ın İran siyasətini və Hörmüz məsələsinə yanaşmasını tənqid edən mövqeyini davam etdirir.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri (BƏƏ) Hörmüz boğazından keçən iki ADNOC gəmisinin İran tərəfindən hədəfə alınmasını sərt şəkildə pisləyib. BƏƏ Xarici İşlər Nazirliyi hücumun BMT Təhlükəsizlik Şurasının dəniz naviqasiyası azadlığının əhəmiyyətini təsdiqləyən və kommersiya gəmilərinin hədəfə alınmasını, eləcə də beynəlxalq dəniz marşrutlarının qarşısının alınmasını rədd edən 2817 saylı qətnaməsinin kobud şəkildə pozulması olduğunu bildirib.

BMT Yəməndə 2022-ci ildə əldə edilmiş atəşkəsdən sonra genişmiqyaslı müharibənin yenidən başlaması təhlükəsinin ən yüksək həddə çatdığı barədə xəbərdarlıq edib. BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi elçisi Hans Qrundberq ölkənin müxtəlif cəbhələrində hərbi fəallığın artdığını bildirib. Husilərin Məarib, Hədramaut, Əl-Məxa və digər bölgələrdəki hücumları hərbçilər və mülki şəxslər arasında itkilərə səbəb olub. Husilərlə Yəmənin beynəlxalq səviyyədə tanınan hökuməti arasında qarşıdurmanın şiddətlənməsi yeni müharibə qorxusunu artırıb. Qrundberq Qırmızı dəniz və Ədən körfəzində ticarət gəmilərinə hücumların da yenidən artdığına diqqət çəkib. BMT bu hücumların Yəməni daha geniş bölgə qarşıdurmasına sürükləyə biləcəyindən narahatdır. Hörmüz boğazındakı böhran isə bölgədə ticarət və enerji daşımalarına əlavə təzyiq yaradır. BMT-nin məlumatına görə, Yəmən əhalisinin yarıdan çoxu kifayət qədər ərzaq əldə edə bilmir.

UNICEF İordan çayının qərb sahilində uşaqların vəziyyəti ilə bağlı yeni məlumat açıqlayıb. Təşkilat 2024-cü ilin yanvarından bəri 174 fələstinli uşağın öldürüldüyünü bildirib. Həmin dövrdə 1 500-dən çox uşağın yaralandığı qeyd olunub. UNICEF bəzi uşaqların təhlükə yaratmadığı hallarda da atəşə məruz qaldığını bildirib. Hazırda yüzlərlə fələstinli uşaq İsrail hərbi həbsində saxlanılır. Təşkilat uşaqların hüquqlarının qorunmasına çağırıb.

Küveyt Kolumbiyanın İsrailin işğal altındakı Suriya Colan təpələri ilə bağlı mövqeyini tanımasını pisləyib. Küveyt Xarici İşlər Nazirliyi bu qərarın beynəlxalq hüquqa zidd olduğunu bildirib. Nazirlik BMT Təhlükəsizlik Şurasının 497 saylı qətnaməsini xatırladıb. Küveyt Colan təpələrini işğal olunmuş Suriya ərazisi hesab etdiyini bir daha açıqlayıb. Rəsmi bəyanatda ərazilərin güc yolu ilə əldə edilməsinin yolverilməz olduğu vurğulanıb.

BMT İordan çayının qərb sahilində vəziyyətin kritik həddə çatdığını açıqlayıb. Təşkilat bölgədə bu il 76 fələstinlinin öldürüldüyünü bildirib. Məskun zorakılığı və söküntülər nəticəsində minlərlə insanın köçkün düşdüyü qeyd olunub. UNICEF isə 2024-cü ildən etibarən yüzlərlə fələstinli uşağın öldürüldüyünü və yaralandığını açıqlayıb. BMT uşaqların qorunması üçün beynəlxalq ictimaiyyəti hərəkətə keçməyə çağırıb.

Suriya Kolumbiyanın İsrailin Colan təpələri üzərində suverenliyini tanımasını pisləyib. Dəməşq bu qərarın beynəlxalq hüquqa və BMT qətnamələrinə zidd olduğunu bildirib. Suriya Xarici İşlər Nazirliyi Colan təpələrinin ölkənin ayrılmaz hissəsi olduğunu vurğulayıb. Nazirlik beynəlxalq dəstəyin artdığını qeyd edib. "Suriya Colanı" ilə bağlı BMT qətnaməsini dəstəkləyən ölkələrin sayının artdığı bildirilib. Colan təpələri 1967-ci ildən İsrailin nəzarətindədir. Ərazi ilə bağlı mübahisə Yaxın Şərqdə davam edən əsas məsələlərdən biri olaraq qalır.

Yəmən Prezidenti Şurasının sədri Rəşad Məhəmməd əl-Əlimi husilərin Əl-Məxa limanına hücumunu pisləyib. O, hücum zamanı qadın və uşaqların öldüyünü, mülki obyektlərin zərər gördüyünü bildirib. Əl-Əliminin sözlərinə görə, hücum son həftələrdə artan gərginliyin davamıdır. O, Məarib və Hədrəməvt bölgələrinə edilən hücumları da xatırladıb. Yəmən prezidenti "nəticəsiz təcavüz dövrünün başa çatdığını" bildirib. O, hökumətin silahlı qrupların hücum və atəşkəs qərarlarını təkbaşına verməsinə imkan verməyəcəyini vurğulayıb. Əl-Əlimi beynəlxalq ictimaiyyəti husilərə qarşı aydın mövqe göstərməyə çağırıb. O, hücumlara görə məsuliyyət daşıyanların cavab verməli olduğunu bildirib.

BMT ekspertləri Qəzza zolağı və İordan çayının qərb sahilində insan hüquqları vəziyyətinin ağırlaşdığını açıqlayıblar. Onlar iyul ayında fələstinli mülki şəxslərə qarşı hücumların artdığını bildiriblər. Ekspertlər Qəzzada zorakılığın davam etdiyini və təhlükəsiz ərazinin qalmadığını iddia ediblər. Onların məlumatına görə, iyul ayında İsrail qüvvələrinin əməliyyatları nəticəsində azı 160 fələstinli öldürülüb. İordan çayının qərb sahilində isə iyul ayında azı 14 fələstinlinin öldürüldüyü bildirilib. BMT ekspertləri məskunlaşanların zorakılıqlarının artmasını da tənqid ediblər. Onlar 2024-cü il Beynəlxalq Ədalət Məhkəməsinin qərarına istinad edərək beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini vurğulayıblar.

Qəzza hökumətinin Media Ofisi İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun Donald Trampın 15 maddəlik planını rədd etməsini tənqid edib. Qurum bunun vasitəçilərin səylərinə zərbə vurduğunu bildirib. Bəyanatda İsrailin gərginliyin azaldılması yolunu əngəllədiyi iddia olunub. Qəzza Media Ofisi humanitar böhranın daha da ağırlaşdığını qeyd edib. Fələstinli qrupların danışıqlarda məsuliyyətli mövqe nümayiş etdirdiyi bildirilib. Qurum tərəflərin daha çox qan tökülməsinin qarşısını almağa çalışdığını vurğulayıb. Beynəlxalq ictimaiyyət və BMT İsrail hökumətinə təzyiq göstərməyə çağırılıb. Bəyanatda hərbi əməliyyatların dayandırılması və razılaşdırılmış şərtlərin həyata keçirilməsi tələb olunub.

BMT-nin Yəmən üzrə xüsusi nümayəndəsi Hans Qrundberq husilərin Əl-Məxa şəhərinə hücumlarını pisləyərək gərginliyin azaldılmasına çağırıb. O, son hücumların 2022-ci il atəşkəsindən sonra Yəməndə hərbi fəaliyyətin ən ciddi artımı olduğunu bildirib. Qrundberq bu vəziyyətin tammiqyaslı münaqişənin yenidən başlaması riskini artırdığını qeyd edib. BMT rəsmisi mülki əhalinin və infrastrukturun qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Yəmən hökumətinə bağlı ordu Əl-Məxa hücumunda yeddi nəfərin öldüyünü açıqlayıb. Ölənlər arasında hərbçilər və mülki şəxslər olduğu bildirilib. Hücum nəticəsində azı 30 nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Daha əvvəl həyata keçirilən hücumlarda isə 11 nəfərin öldüyü açıqlanmışdı.

UNIFIL-in məlumatına görə, İsrail ordusu çərşənbə günü Cənubi Livan istiqamətində 113 mərmi atıb. Bu, 21 iyundan bəri qeydə alınan ən yüksək gündəlik göstərici hesab olunur. BMT missiyası bunu iyunun 26-da əldə olunmuş "pilot zona" razılaşmasından sonra ən ciddi pozuntulardan biri kimi qiymətləndirib. Qurum tərəfləri gərginliyi artıracaq addımlardan çəkinməyə və razılaşmalara riayət etməyə çağırıb.