#BMT

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Qida Hüququ üzrə xüsusi məruzəçisi Maykl Faxri, ABŞ və İsrailin İrana qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatların beynəlxalq hüquq normalarına zidd olduğunu və bu vəziyyətin həm bölgəni, həm də bütün dünyanı qeyri-sabitlik riski ilə üz-üzə qoyduğunu bəyan edib. Altı illik fəaliyyət müddəti başa çatmaqda olan Faxri, Anadolu Agentliyinə verdiyi müsahibədə ABŞ və İsrailin addımlarının açıq şəkildə qanunsuz olduğunu və bu gərginliyin İranda, eləcə də ümumilikdə regionda daha çox aclıq, məcburi köçkünlük və qorxu mühiti yaradacağını vurğulayıb. İsrailin işğalçılıq siyasətinin Suriya və Livana doğru genişləndiyini, Qəzza, İordan çayının qərb sahili və Şərqi Qüdsdə zorakılığın davam etdiyini xatırladan məruzəçi, bu regional müharibədən ən çox uşaqların, qadınların və yaşlıların əziyyət çəkdiyini qeyd edib.

Ərəb ölkələrinin xarici işlər nazirləri bazar günü İranın ərəb dövlətlərinə qarşı həyata keçirdiyi hücumları kəskin şəkildə pisləyərək, bu hərəkətləri "beynəlxalq sülh və təhlükəsizliyə ciddi təhdid" adlandırıblar. Onlar BMT Təhlükəsizlik Şurasını Tehranı bu hücumları dərhal dayandırmağa məcbur etməyə çağırıblar. Ərəb Dövlətləri Liqası Şurasının nazirlər səviyyəsində keçirilən fövqəladə iclası iddia edilən hücumları müzakirə etmək məqsədilə videokonfrans vasitəsilə baş tutub. Sessiyanın sonunda iştirakçılar "İranın qanunsuz təcavüzlərini" pisləyən və İranı regiondakı müttəfiq silahlı qruplaşmalar və milislərdən istifadə də daxil olmaqla, "düşmən hərbi əməliyyatlarını və qonşu dövlətlərə qarşı bütün təxribat xarakterli hərəkətləri və ya təhdidləri" dərhal dayandırmağa çağıran 16 bəndlik bəyanat yayıblar.

Fransanın xarici işlər naziri Jan-Noel Barro, BMT Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinin veto hüququnun qurumun fəaliyyətini məhdudlaşdırdığını etiraf etsə də, ABŞ və İsrailin İrana qarşı birtərəfli hərbi müdaxiləsini tənqid edib. Nazir Barro mətbuata açıqlamasında bildirib ki, İran rejimi onilliklərdir nüvə proqramını tənzimləyən və silahlı qruplaşmalara dəstəyi qadağan edən BMT qərarlarına məhəl qoymur. O, bölgədə qalıcı sülhün təməli sayıla biləcək beynəlxalq təsisatlar çərçivəsində bu problemin həll olunmamasını "təəssüf doğuran hal" kimi qiymətləndirib.

"Dawn" qəzetinin xəbərinə görə, Xameneinin ABŞ-İsrail hücumları nəticəsində öldürülməsindən sonra Gilgit-Baltistan bölgəsində nümayişlər şiddətlənib. Bölgədəki Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) ofislərinə hücum edən nümayişçilər məktəb və polis bölməsini də yandırıblar. Gilgit-Baltistan polisi Skardu şəhərində komendant saatı elan edildiyini duyurub. Polis təmkinli olmağa çağırış edərək, dövlət əmlakının qorunmasının bütün vətəndaşların məsuliyyəti olduğunu bildirib. Bölgədəki bütün xarici turistlərin təhlükəsiz ərazilərə təxliyə edildiyi və bəzi yolların təhlükəsizlik səbəbindən hərəkətə bağlandığı xəbər verilir. Gilgit-Baltistan bölgəsində mağazalar, bazarlar və ticarət mərkəzləri bağlı qalarkən, ticari fəaliyyətlər dayandırılıb.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Təhlükəsizlik Şurası Darfurun Əl-Faşer şəhərində törədilən dəhşətli cinayətlərə görə Çevik Dəstək Qüvvələrinin (RSF) dörd yüksək rütbəli komandirinə qarşı sanksiya tətbiq olunması barədə qərar qəbul edib. BMT-nin keçən həftə apardığı araşdırma nəticəsində RSF-nin 18 ay davam edən mühasirə və oktyabrda Əl-Faşerin ələ keçirilməsi zamanı soyqırımı aktları törətdiyi müəyyən olunub. Sanksiya siyahısına daxil edilənlər arasında RSF komandirinin müavinləri Əbdülrəhim Hamdan Daqlo və Qedo Hamdan Əhməd, briqada generalı Əl-Fateh Abdullah İdris və səhra komandiri Tijani İbrahim yer alıb.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Ukrayna üzrə Humanitar Yardım Koordinatoru Mattias Şmale, 2022-ci ilin fevral ayından bəri davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsinin beşinci ilinə qədəm qoyması ilə bağlı Cenevrədə həftəlik mətbuat konfransı keçirib. Şmale bildirib ki, müharibənin yaratdığı ağır humanitar böhran nəticəsində hazırda Ukraynada 10,8 milyondan çox insan təcili humanitar yardıma ehtiyac duyur. Bu rəqəm ölkə əhalisinin təxminən dörddə birini təşkil edir və bura Rusiya tərəfindən işğal edilmiş ərazilərdə yaşayan bir milyona yaxın şəxs də daxildir.

Dövlət Şəhərsalam və Arxitektura Komitəsinin sədri Anar Quliyev BMT-nin Azərbaycanda yeni təyin olunan müvəqqəti rezident əlaqələndiricisi İqor Qarafuliç ilə görüşüb. Anar Quliyev qonağa Azərbaycanın milli prioritetləri və BMT-nin Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərinə uyğun olaraq post-münaqişə dövründə həyata keçirilən bərpa-quruculuq proseslərində əldə olunan irəliləyişlərdən bəhs edib.

Türkiyənin Milli Müdafiə Nazirliyi Yunanıstanın Krit adasının cənubunda həyata keçirdiyi hidrokarbon fəaliyyətləri ilə bağlı açıqlama verib. Nazirlikdən bildirilib ki, 2019-cu ildə Türkiyə ilə Liviya arasında imzalanmış “Dəniz Səlahiyyət Zonalarına dair Anlaşma Memorandumu”na və Liviyanın 27 may 2025-ci il tarixində Birləşmiş Millətlər Təşkilatına təqdim etdiyi dəniz səlahiyyət zonalarına zidd şəkildə aparılan fəaliyyətlər qanunsuz hesab olunur.

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş süni intellekt texnologiyalarının gələcəyinin məhdud sayda texnologiya milyarderlərinin qərarlarına həvalə edilə bilməyəcəyini bəyan edib. Antonio Quterreş Hindistanda keçirilən qlobal süni intellekt sammitində çıxışı zamanı texnologiya sektorunun rəhbərlərini sürətlə inkişaf edən bu sahəyə hamı üçün açıq çıxışı təmin edəcək 3 milyard dollarlıq qlobal fondun yaradılmasına dəstək verməyə çağırıb.

BMT ciddi maliyyə çətinliyi ilə üzləşə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. Təşkilat bildirib ki, xüsusilə ABŞ başda olmaqla bəzi ölkələrin üzvlük haqlarını ödəməməsi səbəbindən iyul ayına qədər maliyyə ehtiyatları tamamilə tükənə bilər. BMT baş katibi Antonio Quterreş üzv dövlətlərə göndərdiyi məktubda 2025-ci ilin rekord səviyyədə ödənilməmiş borcla başa çatdığını qeyd edib. Onun sözlərinə görə, böhran proqramların icrasını təhlükə altına salır və yaxın aylarda vəziyyət daha da ağırlaşa bilər.

BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreşin təqdim etdiyi və Təşkilatın Terrorla Mübarizə Ofisi tərəfindən hazırlanmış hesabatda bildirilir ki, Suriyanın Prezidenti Əhməd əş-Şəraa, daxili işlər naziri Ənəs Həsən Xəttab və xarici işlər naziri Əsəd əş-Şeybani terrorçu İŞİD qruplaşması ilə əlaqələndirilən struktur tərəfindən hədəf seçilib.