#Qəzza zolağı

"Sülh Şurası" yaxın həftələrdə Qəzza zolağında humanitar sığınacaq mərkəzlərinin idarə olunması üzrə pilot layihəyə başlamağı planlaşdırır. Bu arada HƏMAS beynəlxalq sabitləşdirmə qüvvələrinin bölgəyə yerləşdirilməsinin İsrail ordusunun pozuntularının dayandırılmasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib.

Misir rəsmi olaraq bəyan edib ki, öz hərbi qüvvələri ilə Qəzzadakı "Beynəlxalq Sabitlik Qüvvələri"nin tərkibində iştirak edəcək və bununla da özünü Fələstin bölgəsində müharibədən sonrakı dövrün nizamlanmasının tam mərkəzinə yerləşdirib. Bu qərar rəsmi Qahirənin müharibədən sonra Qəzzanın təhlükəsizliyinə və sabitliyinə olan sadiqliyi barədə dünyaya çox aydın bir mesaj ötürsə də, eyni zamanda ən böyük ərəb dövlətini olduqca incə bir sınaq qarşısında qoyur: Öz milli təhlükəsizliyini qorumaqla yanaşı, gələcək fəsadları və bədəli öncədən proqnozlaşdırıla bilməyən açıq bir hərbi münaqişənin daxilinə sürüşməkdən necə mühafizə olunmalı?

İsrailin Müdafiə naziri İsrael Kats, Baş nazir Benyamin Netanyahu ilə birlikdə ordunun regional fəaliyyətinə dair mütləq və çox aydın bir hərbi-siyasi xətt yürütdüklərini bəyan edib. O qeyd edib ki, hazırda mövcud olan və gələcəkdə qarşılaşacağımız bütün daxili və ya beynəlxalq təzyiqlərin miqyasından asılı olmayaraq, İsrail ordusunun Livan torpaqlarından geri çəkilməsi barədə gələn tələbləri qətiyyətlə rədd edir

Qəzza zolağında davam edən hərbi əməliyyatların nəticələri ağırlaşmaqda davam edir. Qəzzanın Səhiyyə Nazirliyinin son məlumatına görə, 2023-cü ilin oktyabr ayından bu günə qədər həyatını itirənlərin sayı 72 min 980 nəfərə, yaralananların sayı isə 173 min 171 nəfərə yüksəlib. Son sutka ərzində də yeni itkilər qeydə alınıb. Rəsmi məlumatlarda bildirilir ki, atəşkəsin qüvvəyə minməsindən sonra belə bölgədə yüzlərlə insan həyatını itirib və minlərlə şəxs yaralanıb. Humanitar vəziyyət isə ağır olaraq qalır. Beynəlxalq təşkilatlar mülki əhalinin təhlükəsizliyinin təmin olunması, humanitar yardımların artırılması və bölgədə zorakılığın dayandırılması üçün çağırışlarını davam etdirirlər.

Beynəlxalq insan haqları təşkilatının baş katibi Anyes Kallamar İsrail hakimiyyətini Qəzza zolağındakı Kamal Ədvan xəstəxanasının direktoru Hüssam Əbu Safiyanı azad etməyə çağırıb. Çağırış Hüssam Əbu Safiyanın İsrailin Nafha həbsxanasında təkadamlıq kameraya köçürüldüyünə dair məlumatların yayılmasından sonra səsləndirilib. Anyes Kallamar sosial şəbəkədə paylaşdığı açıqlamada İsrail hakimiyyətinin hərəkətlərini sərt tənqid edib.

İşğal olunmuş Şərqi Qüdsdəki Məscid-ül Əqsaya cümə namazı zamanı 65,000-dən çox ibadət edən toplaşıb. On minlərlə Fələstinli səhərdən başlayaraq müqəddəs məkanı dolduraraq namaz qılıb və ibadətini yerinə yetirib. Son üç ildə İsrail Qərb Sahili və Qəzza Zolağından gələn Fələstinlilərin Məscid-ül Əqsaya sərbəst çıxışını məhdudlaşdırıb. Məhdudiyyətlər Fələstinlilərin ibadət və hərəkət azadlığını ciddi şəkildə təsir edir və müqəddəs məkanın girişini gündəlik nəzarət vasitəsinə çevirib. Bu hadisə Fələstinlilərin dini hüquqlarını qorumaq üçün göstərdiyi səyləri və müqəddəs yerlərə bağlılıqlarını nümayiş etdirir. Eyni zamanda, Məscid-ül Əqsaya çıxışın məhdudlaşdırılması regional gərginliyi və diplomatik diqqəti artırır.

ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasında İsrailə hücum xarakterli silahların tədarükünün qismən dayandırılmasını nəzərdə tutan qanun layihəsinin tərəfdarlarının sayı son bir ildə əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bir il əvvəl təqdim edilən təşəbbüs ilkin mərhələdə yalnız 21 demokrat qanunvericinin dəstəyini qazansa da, hazırda layihənin həmmüəlliflərinin sayı 73 nəfərə çatıb.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı son məlumata görə, İsrailin Qəzza zolağına qarşı həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar nəticəsində həyatını itirənlərin sayı 72 938 nəfərə yüksəlib, yaralananların sayı isə 172 919 nəfərə çatıb. Nazirlik son 24 saat ərzində xəstəxanalara daha 7 nəfərin cəsədinin gətirildiyini və 25 yaralının qəbul edildiyini açıqlayıb. Qurum həmçinin bildirib ki, atəşkəs elan edildikdən sonra da yüzlərlə insan həyatını itirib və dağıntılar altında qalanların axtarışı davam edir. Humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığı Qəzzada itkilərin sayının daha da artacağından narahatlıq ifadə olunur.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzza zolağında hərbi nəzarətin genişləndirilməsi barədə göstəriş verib. Məlumatlara görə, bu qərar bölgədə davam edən atəşkəs rejimi ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirib. Son aylarda Qəzza boyunca müxtəlif hərbi əməliyyatların və zərbələrin qeydə alınması fonunda yeni göstəriş qarşıdurmaların daha da intensivləşə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Ekspertlər hesab edirlər ki, vəziyyətin gərginləşməsi həm təhlükəsizlik, həm də humanitar baxımdan əlavə risklər yarada bilər.

Qəzzada yaşayan məcburi köçkün fələstinlilər İsrailin bölgədə nəzarət zonasını genişləndirmək planından sonra yeni köç dalğasının başlaya biləcəyindən narahat olduqlarını bildirirlər. İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahunun ordunu Qəzza zolağının 70 faizinə qədər nəzarəti genişləndirməyə yönəlik göstəriş verməsi minlərlə insan arasında qeyri-müəyyənliyi artırıb. Yerli sakinlər artıq dəfələrlə məcburi köçkün düşdüklərini, təhlükəsiz sığınacaq tapa bilmədiklərini və mümkün yeni əməliyyatların humanitar vəziyyəti daha da ağırlaşdıracağını deyirlər. Bölgədə davam edən müharibə fonunda beynəlxalq təşkilatlar da məcburi köçkünlərin sayının artması və humanitar böhranın dərinləşməsi riskinə diqqət çəkirlər.