#Ərbil

Qətər İraq Kürdüstan Regional Hökumətinin başçısı Məsrur Bərzaninin qərargahına pilotsuz uçuş aparatları ilə hücumu pisləyib. Doha hadisəni İraqın və İraq Kürdüstanının suverenliyinin pozulması kimi qiymətləndirib. Hücum zamanı bölgənin təhlükəsizlik və kəşfiyyat qurumunun rəhbərinin qərargahının da hədəfə alındığı bildirilir. Qətər tərəfləri yeni hərbi gərginlikdən çəkinməyə çağırıb. Doha problemlərin dialoq və diplomatiya vasitəsilə həll edilməsinin vacibliyini vurğulayıb. İraq Kürdüstanının Terrorla Mübarizə Xidmətinə görə, hücumlarda “Hədid-110” tipli iki pilotsuz uçuş aparatından istifadə olunub. Kürdüstanın təhlükəsizlik və kəşfiyyat qurumu aparatların İran ərazisindən buraxıldığını iddia edib. Hücumların bölgədəki siyasi və təhlükəsizlik gərginliyini daha da artıracağı ilə bağlı narahatlıq yaranıb.

İran İraq Kürdüstanında fəaliyyət göstərən Komala Partiyasının qərargahına raket zərbəsi endirib. Partiyanın məlumatına görə, hücum Ərbilin şimal-şərqində yerləşən Duli Alan bölgəsində baş verib. Komala sözçüsü Əmcəd Pənahi zərbə zamanı üzvlərin təhlükəsizlik tədbirləri sayəsində qorunduğunu bildirib. Komala İrandakı kürdlərin hüquqlarını müdafiə edən müxalif siyasi qruplardan biridir. Partiya daha əvvəl də İranın hücumlarına məruz qalıb. Komala tərəfi son münaqişə dövründə 102-dən çox raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumunun həyata keçirildiyini iddia edir. Son zərbə iki həftə əvvəlki hücumdan sonra baş verib.

İraq Kürdüstan bölgəsinin baş naziri Məsrur Bərzani bölgəsinin heç bir regional münaqişənin tərəfi olmaq istəmədiyini bildirib. O, ABŞ və İsrailin İranla müharibəsinə qoşulmaları üçün İraq kürdlərinə heç bir tərəfin təzyiq göstərmədiyini deyib. Bərzani Kürdüstan bölgəsinin əsas məqsədinin öz təhlükəsizliyini təmin etmək olduğunu vurğulayıb. O, silahların yalnız rəsmi təhlükəsizlik qüvvələrinin nəzarətində saxlanılması məsələsində İraq hökumətini dəstəklədiklərini bildirib. Baş nazirin sözlərinə görə, Kürdüstan bölgəsi mindən çox raket və pilotsuz uçuş aparatı hücumuna məruz qalıb. Bərzani hücumların bir hissəsinin İrandan, digər hissəsinin isə İraqdakı bəzi silahlı dəstələr tərəfindən həyata keçirildiyini bildirib. O, Kürdüstan bölgəsinin İsraillə heç bir əlaqəsinin olmadığını vurğulayıb. Bərzani həmçinin son 10 ildə Hərir hərbi hava bazasında ABŞ hərbçilərinin olmadığını deyib.

ABŞ ordusu İraqda həlak olan hərbçinin kimliyini açıqlayıb. Çavuş Maykl Emmanuel Svinton İran istehsalı olduğu bildirilən pilotsuz uçuş aparatını zərərsizləşdirərkən Ərbil aviabazasında ölüb. ABŞ ordusu hadisə ilə bağlı araşdırma aparır. Svintona ölümündən sonra bir neçə hərbi mükafat veriləcək. Onun həyat yoldaşı sosial şəbəkədə faciə ilə bağlı paylaşım edib. Bu hadisə ABŞ-İran gərginliyi fonunda baş verib. Son günlər bölgədə ABŞ hərbçiləri arasında itkilər qeydə alınır.

Şimali İraqdakı Xor Mor qaz yatağında hasilat təhlükəsizlik səbəbindən dayandırılıb. Dana Gas şirkəti qərarı bölgədə artan gərginlik və təhlükəsizlik riskləri ilə əlaqələndirib. Hasilatın dayandırılması İraq Kürdüstanında elektrik enerjisi istehsal gücünü təxminən 2 500 meqavat azaldıb. Xor Mor yatağı bölgənin əsas təbii qaz mənbəyi hesab olunur. Eyni vaxtda Ərbil şəhərinə ən azı beş pilotsuz uçuş aparatı ilə hücum edildiyi bildirilir. Hədəflər arasında hava limanı və ABŞ Baş Konsulluğu da yer alıb. Hadisələrin nəticələri ilə bağlı rəsmi məlumat verilməyib. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır.

İraqın Ərbil şəhərinin şimal-şərqində yerləşən İran kürd müxalif qrupuna məxsus düşərgəyə pilotsuz uçuş aparatları ilə zərbələr endirildiyi bildirilir. Təhlükəsizlik mənbələri hücum nəticəsində itkilərin olmadığını açıqlayıb. Zərbələrin kim tərəfindən həyata keçirildiyi hələlik məlum deyil. Hadisə bölgədə təhlükəsizlik vəziyyətinin gərgin olduğu bir vaxtda baş verib. İran kürd müxalif qrupları əvvəllər də müxtəlif hücumların hədəfi olub. İraq ərazisində baş verən bu insident regional qarşıdurmalar fonunda diqqət çəkir.

Yaxın Şərqdə diplomatik səylərin artması fonunda bəzi hava yolu şirkətləri regiona uçuşları bərpa etməyə başlayıb. Buna baxmayaraq, bir sıra əsas daşıyıcılar təhlükəsizlik səbəbindən məhdudiyyətləri qüvvədə saxlayır. Air Canada Təl-Əviv və Dubaya uçuşları oktyabrın 24-dək dayandırıb. Air France, KLM, Delta, Lufthansa, SWISS və Brussels Airlines müxtəlif istiqamətlər üzrə uçuş cədvəllərinə dəyişiklik edib. Lufthansa və ITA Airways iyulun 1-də Təl-Əvivə uçuşları bərpa edib. Delta isə Atlanta–Təl-Əviv marşrutunu dekabrın 18-dək dayandırıb. Regionda qeyri-müəyyənlik qlobal hava nəqliyyatına təsir göstərməkdə davam edir.

“Ankara – yeni Dəməşq hakimiyyəti – SDF” üçbucağının transformasiyasını müəyyən edən struktur parametrlər hansılardır və Türkiyənin institusional maraqları, SDF-nin mövqeyi, ABŞ-ın iştirakı və formalaşan regional alyanslar nəzərə alındıqda, “Terrorsuz Türkiyə” prosesi sistemli deeskalasiya formatına çevrilə bilərmi?

Kürdüstan Regional Hökumətinin başçısı isə yezidilərin yurdlarına qayıtmasının “Sincar razılaşmasının” icrasından asılı olduğunu bildirib, əsirlərin azad edilməsi və itkinlərin taleyinin müəyyənləşdirilməsi üçün səylərin davam edəcəyini deyib. Onun sözlərinə görə, Sincardakı silahlı qruplar və qeyri-qanuni milislər çıxarılmadan bölgədə təhlükəsiz dönüş mümkün deyil.