Oman sahilləri yaxınlığında tankerin naməlum mərmi ilə vurulduğu bildirilir. Hadisənin Oman sahilindən təxminən 11 kilometr məsafədə baş verdiyi açıqlanıb. Gəmidə olan heyətin təhlükəsiz olduğu qeyd edilir. Ətraf mühitə zərər dəymədiyi bildirilir. Tankerin yoluna davam etdiyi açıqlanıb. Hadisə ilə bağlı araşdırma aparılır. Dəniz nəqliyyatına ehtiyatlılıq çağırışı edilib. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti diqqətlə izlənilir.

ABŞ-ın yüksək səviyyəli rəsmi İranın “performansa əsaslanan razılaşma”ya razılıq verdiyini açıqlayıb. Razılaşmaya əsasən İranın nüvə proqramı dağıdılacaq və zənginləşdirilmiş materiallar məhv ediləcək. Hörmüz boğazı yenidən açılacaq. İran silahlı qruplara maliyyə dəstəyini dayandıracaq. Tehran öhdəliklərini yerinə yetirməyənədək heç bir dondurulmuş vəsait buraxılmayacaq. Bu addımlar regionda sülhün təmin olunmasına xidmət edir. Razılaşma həm də nüvə təhlükəsizliyini gücləndirir. ABŞ və beynəlxalq tərəfdaşlar bu prosesi izləyir.

İran ordusunun baş qərargah rəisi Habibullah Sayyari bildirib ki, İran heç vaxt nüvə silahı əldə etməyə çalışmayacaq. İran ordusu Hörmüz boğazı üzərində tam üstünlüyə malikdir. Heç bir gəmi İranın icazəsi olmadan keçə bilməz. Habibollah Sayyari IRNA agentliyinə açıqlama verib. Qüvvələr yüksək hazırlıq vəziyyətindədir. Əlləri tətikdədir və həyatlarından qorxmurlar. Bu mövqe regionda İranın təhlükəsizlik mövqeyini göstərir. İran hərbi strategiyası həm müdafiə, həm də nəzarət aspektini əhatə edir.

ABŞ və İran arasında potensial sülh razılaşması barədə nikbinlik artmaqdadır. Analitiklər hələ vəziyyətin sabitləşəcəyini deyə bilmirlər. Volfqaq Pustay vurğulayıb ki, Hörmüz boğazının açılması şərtsiz qəbul olunarsa, bu böyük addım olacaq. Bundan sonra nüvə məsələsi həll edilməlidir. İran razılaşmada ABŞ-dan İsrailin Cənubi Livanda fəaliyyətini dayandırmasını tələb edib. Həmas və İsrailin döyüşləri hələ də davam edir. Razılaşma işləsə, region üçün böyük nailiyyət sayılacaq. Əks halda ABŞ-ın məhdud zərbələri mümkündür.

Donald Tramp İrana qarşı razılaşma əldə etmək üçün təzyiq altındadır. Təzyiqin əsas səbəbi neftin qiymətindəki dəyişikliklərdir. Qiymətlərin artması ABŞ-da benzin və malların qiymətinə təsir edir. Tramp isə inflyasiyanı aşağı salmağa söz vermişdi. Onun qarşısında həm seçiciləri məmnun etmək, həm də maliyyə bazarlarını stabilləşdirmək vəzifəsi durur. Politik baxımdan müharibə tərəfdarlarını da məmnun etməlidir. Tramp 2025 JCPOA razılaşmasından çıxmışdı. İranın nüvə proqramını məhdudlaşdırmaq hələ də çətin məsələdir. Noyabr ara seçkiləri yaxınlaşır və bu məsələlər onun üçün əsas problem olacaq.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazında hərəkət etməyə çalışan 136 gəmini istiqamətini dəyişdirib. ABŞ qüvvələri bu gəmiləri blokadaya uyğunluq üçün saxlayıb. CENTCOM həmçinin 9 gəmidə zərər yaratdığını bildirib. ABŞ donanması və hava qüvvələri region sularında patrul xidməti aparır. Blokada İran limanlarına giriş və çıxışa təsir edir. Məqsəd İranın hərbi strateji imkanlarına təzyiq göstərməkdir. Bu hadisələr regionda gərginliyin davam etdiyini göstərir. Beynəlxalq gəmiçilik üçün risk səviyyəsi yüksəlib.

Hindistan ABŞ-ın Hörmüzdə Hind dənizçilərini daşıyan gəmilərə hücumuna görə ABŞ-ın yüksək səviyyəli diplomatıni çağırıb. Nazirlik Ceyson Miksi qəbul edərək güclü etirazını bildirib. ABŞ hərbi gəmiləri Oman körfəzində hücumlara davam edib. Hücumlar nəticəsində üç Hind dənizçisi həlak olub. Hindistan bu hücumları pisləyir. Nazirlik mülki gəmiçilik üzərində ölümcül güc tətbiqindən narahatdır. Bu hadisələr regional gərginliyi artırır. Hindistan hökuməti və xalqı üçün ciddi əhəmiyyət kəsb edir.

İran Hörmüz boğazının gələcək idarəsinin regional dialoqla həll olunacağını açıqlayıb. Bu məsələdə Tehran və Oman birgə qərar qəbul edəcək. Memorandum çərçivəsində ABŞ bölgədə hərbi qüvvələrini artırmayacağını bildirib. Həmçinin danışıqlar müddətində yeni sanksiyalar tətbiq olunmayacaq. Xəbərdə ABŞ-ın əvvəlki administrasiyası Omanı xəbərdar edib. Prezident Tramp Omanın İranla boğazın idarəsi məsələsinə qarışmamasını tələb edib. Muskatın digərləri kimi davranması lazım olduğu vurğulanıb. Bu addım regionda gərginliyin azaldılması və qarşılıqlı etimadın qorunması məqsədini güdür.

İran ABŞ ilə hər hansı sülh razılaşmasında Hörmüz boğazının idarəsini təslim etməyəcəyini açıqlayıb. Memorandum yalnız müharibə bitdikdən sonra boğazda gəmiçilik fəaliyyətinin bərpasını nəzərdə tutur. Dövlət mediası Qərb mediasında yayılan məlumatları təkzib edib. İranın mövqeyi Hörmüz boğazının strateji idarəsini qorumaqdır. Memorandumun məqsədi bütün cəbhələrdə müharibəni sona çatdırmaqdır. Bu addım regionda sabitliyin güclənməsinə xidmət edir. İdarəetmənin təslim edilməməsi İranın müstəqillik və suverenlik prinsiplərini təsdiqləyir. Mövcud razılaşma yalnız sülh və təhlükəsizlik çərçivəsində hərəkət etmək üçündür.

İran mətbuatının yazdığına görə, boğazın idarəçiliyi və təhlükəsizliyi məsələsi beynəlxalq müstəvidə deyil, regional çərçivədə həll olunacaq. Bu məqsədlə Tehran ilə Oman arasında birbaşa dialoq qurulması və qərarların birgə qəbul edilməsi planlaşdırılır.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı Hörmüz boğazının ticarət gəmiləri üçün açıq olduğunu açıqlayıb. Təhlükəsiz keçid yolları yaradılıb. Bu yollar blokadaya riayət edən bütün gəmilər üçün əlçatandır. Son iki ayda yüzlərlə gəmi boğazdan keçib. İran İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu Hörmüz boğazını tam bağladığını bildirmişdi. CENTCOM bu açıqlama ilə beynəlxalq ticarətin davamını təmin etmək istəyir. Boğaz region üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. ABŞ komandanlığı təhlükəsizlik və nəqliyyatın qorunmasını vurğulayıb.

Hörmüz boğazında 13 Yeni Dehli bayraqlı gəmi qalıb. Bu gəmilərdə 562 hindistanlı dənizçi yerləşir. Hindistanın Limanlar, Gəmiçilik və Su Yolları Nazirliyi vəziyyəti nəzarətdə saxlayır. Ümumilikdə Körfəz bölgəsində 18 mindən çox hindistanlı dənizçi fəaliyyət göstərir. Nazirlik gəmilərin təhlükəsizliyi üçün tədbirlər görür. ABŞ və İranla diplomatik əlaqələr davam edir. Beynəlxalq tərəflərlə də əlaqə saxlanılır. Hədəf dənizçilərin və gəmilərin təhlükəsizliyini təmin etməkdir.