#Suriya

İsrail mətbuatı Türkiyənin Suriya və İordaniya vasitəsilə Körfəz ölkələrinə uzanan quru dəhliz açmaq təşəbbüsünü narahatlıqla qarşılayıb. İsrail mətbuatı Türkiyənin Suriya və İordaniya vasitəsilə Körfəz ölkələrinə uzanan quru dəhliz açmaq təşəbbüsünü narahatlıqla qarşılayıb. İsrail mərkəzli Globes xəbər saytı, Ticarət Naziri Ömər Bolatın Suriya və İordaniya vasitəsilə Körfəz ölkələrinə uzanan quru dəhlizinin ən gec gələn il istifadəyə veriləcəyini açıqlamasını işıqlandıraraq, Türkiyənin yalnız Suriya ilə deyil, İsrail ətrafında da mövqeyini gücləndirdiyini qeyd edib.

Almaniya Baş naziri Fridrix Merts, Suriya Prezidenti Əhməd Əş-Şəraayı ölkənin sabitliyinə töhfə vermək və Almaniyada yaşayan suriyalıların vətənə qayıtması məsələlərini müzakirə etmək üçün Almanyaya dəvət etdiyini açıqlayıb. Merts, Şlesviq-Holşteyn əyalətinə səfəri zamanı verdiyi açıqlamada, Suriya ilə bağlı deportasiya planlarını da qeyd edərək bildirib ki, “Əlbəttə, cinayətkarları Suriyaya deportasiya etməyə davam edəcəyik. Plan budur və indi bunu konkret şəkildə həyata keçirəcəyik. Daxili İşlər Naziri bu məsələ üzərində işləyir.”

İranın sabiq prezidenti Həsən Ruhani parlament və dövlət televiziyasını ona qarşı “təşkil olunmuş qaralama və saxtalaşdırma kampaniyası” aparmaqda suçlayıb. Bəyanatda o, hökuməti dövründə Rusiya və Çinlə əməkdaşlıq, eləcə də Suriyaya investisiyaları müdafiə edib və “milli birliyin qorunmasının həyati əhəmiyyət daşıdığını” bildirib. Ruhani deyib ki, bəzi siyasi və media dairələri mülayim cərəyana qarşı “intiqam kampaniyası” aparır və “yalan, iftira və təhqirlər” istifadə olunur. O, daxili parçalanmanı artıran ritorikadan çəkinməyə çağırıb.

Suriya Gömrük və Sərhəd İdarəsinin rəsmisi Əhməd Alluş, Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsindən sonra sərhəd-keçid məntəqələrində aparılan modernləşmə işləri, narkotiklərlə mübarizə, eləcə də ölkənin ixrac-idxal potensialı barədə “Anadolu” agentliyinə müsahibə verib. Alluş bildirib ki, Türkiyə “azadlıqdan bu yana” Suriyaya göstərdiyi davamlı dəstək üçün minnətdarlıqla xatırlanır. Onun sözlərinə görə, iki ölkə arasında ticarət, nəqliyyat və sərhəd idarəçiliyi sahələrində sıx əməkdaşlıq aparılır.

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan İstanbul Konqres Mərkəzində keçirilən 41-ci İSEDAK Toplantısı Açılış Mərasimində Suriyanın bərpası ilə bağlı mühüm açıqlamalar verib. Ərdoğan, qonşu ölkənin ən qısa zamanda əvvəlki günlərinə qayıtmasının Türkiyə üçün əsas prioritet olduğunu vurğulayıb. “Qonşumuz Suriyanın yenidən ayağa qalxması, ən qısa zamanda əvvəlki günlərinə qayıtması əsas prioritetimizdir. Bu istiqamətdə İSEDAK çərçivəsində Suriyaya xüsusi dəstək proqramını da başladırıq.” - deyə Ərdoğan qeyd edib. Prezident son toplantıdan bu yana Yaxın Şərq və dünya üzrə tarixi hadisələrə şahidlik etdiklərini deyib. O, Suriya xalqının 14 il boyunca ağır itkilər verdiyini, Baas rejimi və terror təşkilatlarının hücumlarında təxminən 1 milyon suriyalının həyatını itirdiyini, milyonlarla insanın isə Türkiyə də daxil olmaqla digər ölkələrə köç etmək məcburiyyətində qaldığını xatırladıb. Ərdoğan Türkiyənin suriyalı qaçqınlara qonaqpərvərlik göstərdiyini və qardaşlıq borcunu yerinə yetirməyə çalışdığını bildirib.

Qonşu ölkələrdən Suriyaya qayıdan qaçqınların sayı 1 milyon 290 min nəfərə çatıb. Bu barədə Türkiyənin daxili işlər naziri Əli Yerlikaya, Suriyaya könüllü geri dönüşlərlə bağlı sosial media hesabında etdiyi paylaşımında bildirib. Nazir bildirib ki, 8 dekabr 2024-dən bu günə qədər isə 550 min suriyalı öz ölkəsinə qayıdıb. Nazir həmçinin qeyd edib ki, Suriya daxilində 8 dekabr 2024-dən sonra yaşanan siyasi dəyişikliklər geri dönüşləri sürətləndirib. Nazir Türkiyənin qaçqınlara dəstəyini xatırladaraq “zülm, aclıq və müharibə şəraitində qalan insanlara heç vaxt arxa çevirmədik, onların səsini eşitməməzlikdən gəlmədik. Həmişə haqqın və məzlumun yanında olduq.”- deyib.

Suriya Prezidenti Əhməd əş-Şaraa 10 noyabr tarixində Vaşinqtona səfər edəcək və Ağ Evə rəsmi ziyarət həyata keçirən ilk Suriya dövlət başçısı olacaq. Bu barədə ABŞ-nin Türkiyə səfiri və Suriya üzrə xüsusi nümayəndəsi Tom Barak, Bəhreynin paytaxtı Manamada “Axios” nəşrinə verdiyi müsahibədə bildirib. Barak bildirib ki, əş-Şaraanın ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə planlaşdırılan görüşündə və səfər çərçivəsində tərəflərin təhlükəsizlik və regional əməkdaşlıq məsələlərini müzakirə edəcəyi gözlənilir.

Türkiyə Daxili İşlər Naziri Ali Yerlikaya bildirib ki, Suriyada Əsəd rejiminin 8 dekabr 2024-cü ildə devrilməsindən sonra Türkiyədən öz ölkəsinə qayıdan Suriyalıların sayı 550 mini ötüb. Nazir qeyd edib ki, bu rəqəm yalnız son bir il ərzində həyata keçirilən geri dönüşləri əhatə edir. Ali Yerlikaya əlavə edib ki, 2016-cı ildən bəri könüllü, təhlükəsiz və nizamlı şəkildə Suriyaya qayıdan Suriyalıların ümumi sayı 1 milyon 290 min nəfərə çatıb. O, Türkiyənin köç və sığınacaq siyasətinin humanitar prinsiplərə əsaslandığını və məcbur durumda olanlara dəstək verdiyini vurğulayıb.

Livan Sosial İşlər naziri Hanin əs-Seyyid bildirib ki, ilin sonuna qədər ölkəsinə könüllü şəkildə qayıdan suriyalı qaçqınların sayının yarım milyona çatacağı gözlənilir. Livanın rəsmi xəbər agentliyi NNA-nın məlumatına görə, nazir Seyyid, Livan hökumətinin suriyalı qaçqınların könüllü şəkildə öz ölkələrinə qayıdışını təmin etmək üçün hazırladığı plan çərçivəsində evlərinə dönmək üçün yola çıxan bir qrup suriyalıya müşayiət edib.

Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi jurnalistlərin gündəmdəki suallarına cavab olaraq açıqlama yayıb. Açıqlamada bildirilib ki, Suriya hökuməti bütün qurum və bölmələri ilə ölkədə sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunmasına yönəlmiş yenidənqurma işlərini davam etdirir. 13 avqust 2025-ci il tarixində imzalanmış “Ortaq Təhsil və Məsləhət Memorandumu”-ndan sonra, Suriya hökumətinin tələblərinə uyğun olaraq müdafiə və təhlükəsizlik sahəsində potensialın artırılmasına yönəlmiş təlim, ziyarət, məsləhət və texniki dəstək fəaliyyətləri həyata keçirilir.