#Oman vasitəçiliyi

Oman dənizində baş verən insident regionda gərginliyi artırıb. İran qüvvələri “xəbərdarlıqlara əməl olunmadığı” əsas gətirilərək Umman dənizində hərəkət edən konteyner gəmisinə atəş açıb. Hadisə ilə bağlı Böyük Britaniya Dəniz Ticarəti Təşkilatı da açıqlama verərək insidenti təsdiqləyib.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron çərşənbə axşamı günü "X" sosial şəbəkəsində etdiyi paylaşımda Fransa vətəndaşları Sesil Koler və Jak Parisin İranda üç yarım illik həbsdən sonra "azad olduqlarını və Fransaya doğru yola düşdüklərini" bildirib. Makron onların azad edilməsində Omanın vasitəçilik etdiyini əlavə edib. Cütlük 2022-ci ildən bəri casusluq ittihamı ilə İranda saxlanılırdı, Fransa isə bu ittihamların əsassız olduğunu bəyan etmişdi. Onlar noyabr ayında bədnam Evin həbsxanasından azad edilmiş və o vaxtdan bəri Fransa səfirliyində qalırdılar.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp, həyata keçirdikləri hava hücumlarından sonra İranın nüvə proqramını yenidən başlatmaq təşəbbüsündə bulunduğunu iddia edib. Tramp, İran ilə cümə günü Omanın paytaxtı Maskatda keçirilməsi gözlənilən görüşlər ərəfəsində "NBC News"a gündəmlə bağlı açıqlamalar verib. İranın ABŞ ordusunun vurduğu nüvə obyektlərinə qayıda bilmədiyini, lakin ölkənin başqa bir nöqtəsində yeni bir nüvə obyekti qurmağı düşündüyünü irəli sürən Tramp: "Bunu öyrəndik və 'Bunu etsəniz, çox ağır nəticələri olar' dedim," — ifadəsini işlədib.

Türkiyə Xarici işlər naziri Hakan Fidan sabah Türkiyəyə səfər edəcək Oman xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi ilə görüşəcək. Görüşdə Türkiyə ilə Oman arasında ticarət dövriyyəsinin ortaq hədəf olan 5 milyard dollara çatdırılması istəyi, Omanın regional məsələlərin dialoq yolu ilə həllinə verdiyi töhfələr və Yəməndə davamlı siyasi həllə dəstək müzakirə olunacaq. Fidan Türkiyənin Yəmənin suverenliyi və ərazi bütövlüyünə dəstəyini vurğulayacaq, Qəzzada humanitar vəziyyətə diqqət çəkərək yardımların fasiləsiz çatdırılmasının vacibliyini qeyd edəcək.

Türkiyənin Xəzinə və Maliyyə naziri Mehmet Şimşek Türkiyə–Oman 13-cü Dövr Birgə İqtisadi Komitə (KEK) Toplantısı çərçivəsində iki ölkə arasında enerji, təhsil, səhiyyə və nəqliyyat daxil olmaqla 17 fərqli sahəni əhatə edən əməkdaşlıq protokolunun imzalandığını açıqlayıb. Rəsmi səfər çərçivəsində Türkiyəyə gələn Oman Ticarət, Sənaye və İnvestisiya Təşviqi naziri Qais Mohammed Al Yousef və onu müşayiət edən nümayəndə heyəti ilə görüşən Mehmet Şimşek danışıqların məhsuldar keçdiyini bildirib.

İran, Oman Dənizi və Fars Körfəzi sularını boru xətti ilə İsfahan bölgəsinə çatdırmağı nəzərdə tutan “Dəniz Suyunu Orta Platolara Daşıma Layihəsi”nin üçüncü mərhələsinə start verib. İran Prezident Məsud Pezeşkian layihənin 800 kilometrlik Sircan–İsfahan hissəsinin açılışını edib. Layihə, xüsusilə İsfahandakı polad sənayesinin su ehtiyacını qarşılamaq məqsədi daşıyır və Mubarek Polad Şirkətinin dəstəyi ilə həyata keçirilir.

Türkiyə Milli Müdafiə Nazirliyi, Eurofighter döyüş təyyarələrinin alınması prosesi ilə bağlı açıqlama yayıb. Nazirlik bildirib ki, Hava Qüvvələri Komandanlığının əməliyyat ehtiyaclarının qarşılanması məqsədilə yeni istehsal olunmuş Eurofighter Typhoon təyyarələri, avadanlıq və müxtəlif sursatların tədarükü üçün 27 oktyabr 2025-ci il tarixində Birləşmiş Krallıq ilə müqavilə imzalanıb.

Bazar ertəsi günü Tehran şəhərində Omanın Daxili İşlər Naziri Həmud bin Faysal əl-Busaidi ilə görüşən Pezeşkian iki qonşu ölkə arasındakı münasibətlərin “qardaşlıq, qarşılıqlı hörmət və xoş niyyət” əsasında qurulduğunu və regional çağırışlar zamanı bir-birlərini dəstəklədiklərini qeyd edib. İran prezidenti Məsud Pezeşkian Omanın bölgədə sülhün təmin olunması istiqamətində diplomatik səylərini alqışlayaraq, Tehranının Muskatla müxtəlif sahələrdə əməkdaşlığı genişləndirməyə hazır olduğunu bildirib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-la İran arasında nüvə proqramı üzrə danışıqların yer və vaxtı barədə razılığın əldə edildiyi barədə yayılan məlumatları təkzib edib. Bu barədə o “Goftogoo” radiosuna verdiyi açıqlamada bildirib.