#Fələstin-İsrail iki dövlətli həll

İsrail qüvvələri fələstinli müsəlmanların Fitr bayramı namazını qılmalarına icazə verməyib. Paytaxt Qüdsün strateji nöqtələrində dinc sakinlərə qarşı güc tətbiq edildiyi bildirilir. Qüds bələdiyyəsinin rəsmi bəyanatında qeyd olunur ki, İsrail qüvvələri namaz qılmaq istəyən insanları Dəməşq qapısı (Bab əl-Amud) bölgəsindən zorla uzaqlaşdırıblar. Məlumata görə, bayram namazını Əl-Əqsa məscidi yaxınlığında qılmağa çalışan fələstinlilərə qarşı Sahirə qapısı (Bab əs-Sahirə) istiqamətində gözyaşardıcı qaz bombalarından istifadə edilib.

İsrail Müdafiə Nazirliyi Qüds və Məscid-i Əqsadakı hadisələri işıqlandıran 5 Fələstin media şəbəkəsinin fəaliyyətini rəsmən qadağan edib. Müdafiə naziri Yisrael Katz, ərəb dilində yayımlanan "El-Asima el-İhbariye", "Miraç", "Kudüs Pusulası", "Kudüs Meydanı" və "Kudüs Plus" adlı platformaların "terror siyahısına" alınması barədə qərarı imzalayıb. İsrail Baş prokuroru isə bu qərarın icrası üçün heç bir hüquqi maneənin olmadığını təsdiqləyib.

İsrail ordusu Qəzza zolağının cənubundakı Rəfah şəhərində tunellərdə mühasirədə qalan daha 9 fələstinlinin öldürüldüyünü açıqlayıb. Ordunun məlumatına görə, ötən həftə tunellərdən çıxdığı iddia edilən şəxslərlə toqquşma zamanı 3 nəfər yaxın məsafədən vurularaq öldürülüb. Dünən aparılan axtarış əməliyyatları zamanı isə daha 6 fələstinlinin həyatını itirdiyi bildirilib. İsrail tərəfi bölgədə əməliyyatların davam edəcəyini qeyd edib.

Səudiyyə Ərəbistanının Xarici İşlər Nazirliyi İsrailin işğal altındakı Qərb Sahili ilə bağlı son qərarını kəskin tənqid edib. “Al Arabiya”nın yaydığı bəyanata görə, nazirlik İsrailin qərarının bölgədə sülh və sabitlik səylərini zəiflətdiyini bildirib. Açıqlamada vurğulanıb ki, İsrailin Fələstin torpaqları üzərində heç bir hüququ yoxdur və Qərb Sahilinin bəzi hissələrinə nəzarəti gücləndirmək qərarı iki dövlətli həll perspektivini təhlükə altına qoyur.

BMT-nin fələstinli qaçqınlar üzrə agentliyi bazar günü bildirib ki, Şərqi Qüdsdəki qismən sökülmüş qərargahı yandırılıb. UNRWA agentliyi ərazidə baş verən hadisənin səbəbi barədə təfərrüat verməyib. Qeyd edək ki, İsrail hakimiyyəti təşkilatın 2025-ci ildə ölkədəki fəaliyyətini qadağan etdikdən sonra, keçən həftə bu ərazini müsadirə edərək söküntü işlərinə başlamışdı.

İsrail işğalçıları işğal altındakı Şərqi Qüdsdəki Məsciid-i Əqsaya daxil olaraq həyətində provokativ Talmudik ayin keçirib. Fanatik yəhudilər polis müşayiəti altında dini mərasimlərini icra ediblər. Onlarca fanatik yəhudi “Hanuka Bayramı”nın səkkizinci və son günündə Məsciid-i Əqsaya daxil olub. Bu zaman məbədin həyətində provokativ Talmudik ayin keçirilib. Yəhudi təqviminə görə, 14 dekabrda başlayan və bir həftə davam edən Hanuka Bayramı zamanı fanatik yəhudilərin Məsciid-i Əqsaya yönəlmiş daxilolmaları artır. Təkcə bazar günü 900-dən çox İsrail vətəndaşı məbədə daxil olub, noyabr ayında isə bu say təxminən 4 300 təşkil edib.

İsrail ordusu işğal altındakı Fələstinin İordan çayının qərb sahilinin şimalında fələstinliləri evlərini tərk etməyə məcbur edərək bölgəyə əlavə hərbi qüvvələr göndərib. Yerli mənbələrin məlumatına görə, İsrail əsgərləri Cenin qaçqın düşərgəsinə bitişik Cabiriyyat məhəlləsinin sakinlərini evlərini boşaltmağa məcbur edib və daha sonra məhəllədə genişmiqyaslı axtarışlara başlayıb. Bildirilir ki, əraziyə əlavə hərbi bölmələr də yerləşdirilib. Son günlərdə İsrail qüvvələri Cenin və onun ətrafındakı yaşayış məntəqələrinə ardıcıl basqınlar edir. Bu basqınlar zamanı fələstinlilər evlərini tərk etməyə məcbur edilir, çox sayda insan saxlanılır və bölgələrdə axtarışlar aparılır.

Fələstinin Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı (BMT) daimi nümayəndəsi Riyad Mənsur İsrailin Qəzza zolağındakı atəşkəs razılaşmasını dəfələrlə pozduğunu bildirərək, razılaşmanın “son dərəcə kövrək” vəziyyətdə olduğunu vurğulayıb. Fələstinin rəsmi WAFA agentliyinin xəbərinə görə, Mənsur İsrailin Qəzzədə fələstinlilərə qarşı 700 gündən artıq davam edən hücumları ilə bağlı BMT baş katibi Antonio Quterreşə, BMT Təhlükəsizlik Şurasının sədrinə və BMT Baş Assambleyasının sədri Annalena Baerbocka məktublar göndərib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsrail rejiminin İordan çayının Qərb sahilinin ilhaqına dair Knessetdə qəbul etdiyi qətnaməni Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsində əks olunan prinsiplərin və məqsədlərin açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib və onu sərt şəkildə qınayıb. Bəqai bu qətnaməni sionist rejimin cinayətkar və müstəmləkəçi genişlənmə siyasəti yolunda atdığı növbəti addım adlandırıb. O vurğulayıb ki, bu siyasət səkkiz onillikdir fələstin xalqının öz müqəddəratını təyin etmə kimi fundamental hüququnun pozulmasına səbəb olur və beynəlxalq hüququn imperativ normalarını, xüsusilə də xalqların öz müqəddəratını təyin etmə hüququnu tapdalayır.

HƏMAS, İsrailin mühasirə və hücumları altındakı Qəzza zolağına humanitar yardım aparmaq üçün yola çıxan Əzm Flotiliyasına İsrail ordusunun hücumunu pisləyib. HƏMAS tərəfindən yayımlanan açıqlamada, İsrail ordusunun Qəzzaya yardım çatdırmaq məqsədilə yola çıxan Əzm Flotiliyasındaki gəmilərə hücum etməsi, aktivistləri və jurnalistləri saxlaması "xəyanətkar hücum, quldurluq cinayəti və terror aktı" kimi qiymətləndirilib. Açıqlamada bildirilib ki, İsrail artıq 2 ildir Qəzzada soyqırım və aclıq siyasəti yürüdür və mühasirədə olan fələstinlilərə təcili humanitar yardım çatdırmaq üçün yola çıxan donanmadakı gəmilərə və beynəlxalq aktivistlərə hücum, "işğalçı İsrailin cinayətlər siyahısına əlavə olunub."

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu, işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində (Qərbi Şəriə) yaşayan fələstinlilərin ölkədən çıxmaq üçün istifadə etdiyi yeganə sərhəd qapısını bağlayacağını açıqlayıb. İsrail ordu radiosunun müxbiri Doron Kadoş xəbərində, Netanyahu-nun bu qərarı bir çox ölkənin Fələstin dövlətini tanımasına etiraz olaraq verdiyini bildirib. Məlumata görə, Netanyahu işğal altındakı Qərbi Şəriədən İordaniyaya çıxışı təmin edən və İsrailin nəzarətində olan “Kral Hüseyn Körpüsü” sərhəd keçid məntəqəsinin insan və yük daşımalarına növbəti xəbərdarlığa qədər tamamilə bağlanması barədə göstəriş verib.

İsrailin hücumları və ciddi blokadası altındakı Qəzza zolağındakı xəstəxanalarda yaşanan yanacaq çatışmazlığı böhranının son dərəcə təhlükəli bir mərhələyə daxil olduğu və xəstəxanaların fəaliyyətinin dayanmasına cəmi bir neçə gün qaldığı barədə xəbərdarlıq edilib. Qəzzə Səhiyyə Nazirliyi İsrailin hücumları ilə yanaşı, humanitar yardım və yanacaq girişinə qoyduğu məhdudiyyətlər nəticəsində Qəzzədəki xəstəxanalarla bağlı açıqlama yayıb. "Yanacağın tükənməsi səbəbindən xəstəxanaların xidmətlərinin dayanmasına bir neçə gün qalıb. Qəzza zolağındakı xəstəxanalarda yaşanan yanacaq çatışmazlığı böhranı son dərəcə təhlükəli mərhələyə çatır." - deyə açıqlamada qeyd edilib.