Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan zəlzələnin miqyasını rəqəmlərlə ifadə edərək bildirib ki, fəlakət 11 əyalətdə 14 milyon insana birbaşa təsir edib. 53 min 697 vətəndaşın həyatını itirdiyi bu fəlakətin Türkiyə iqtisadiyyatına birbaşa və dolayısı ilə ümumi maliyyə yükü 254 milyard dolları tapıb. Bu məbləğ ölkənin 2023-cü il üzrə milli gəlirinin təxminən 9 faizinə bərabərdir.
#zəlzələ sonrası layihələr
Türkiyənin ədliyyə naziri Yılmaz Tunç Afyonkarahisarda keçirilən proqramda 6 fevral zəlzələləri ilə bağlı davam edən hüquqi proseslər və məhkəmə statistikası barədə geniş məlumat verib. Nazir 3 il əvvəl baş verən "əsrin fəlakəti"nin toplumsal hafizəyə həkk olunduğunu və dövlətin bütün imkanları ilə zərərlərin aradan qaldırılması üçün çalışdığını vurğulayıb.
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan 6 fevral zəlzələlərinin üçüncü ildönümü münasibətilə sosial media hesabında video-müraciət paylaşıb. Dövlət başçısı fəlakətin ildönümündə həyatını itirənləri anaraq, şəhərlərin bərpası prosesi haqqında mühüm mesajlar verib. Prezident Ərdoğan paylaşımında 3 il əvvəl baş verən iki böyük zəlzələdə həyatını itirən vətəndaşları heç vaxt unutmayacaqlarını vurğulayıb: "Onların xatirələrini qəlbimizdə və zehnimizdə daima yaşadacağımıza, əmanətlərinə sahib çıxacağımıza və zəlzələdə dağılan şəhərlərimizi təkrar ayağa qaldıracağımıza dair millətimizə söz verdik."
Çərşənbə günü Səudiyyə Ərəbistanının Şərq bölgəsində zəlzələ qeydə alınıb. Səudiyyə Geoloji Xidmətinin (SGS) sözçüsü Tariq Aba əl-Xeyl bildirib ki, 4,0 bal gücündə olan zəlzələ nəticəsində hər hansı dağıntı və ya insan tələfatı qeydə alınmayıb. Onun sözlərinə görə, zəlzələ İranın Zaqros dağları bölgəsində Ərəbistan və Avrasiya tektonik plitələrinin toqquşması nəticəsində yaranan tektonik gərginliklə əlaqədardır. Bu gərginlik Səudiyyə Ərəbistanının Şərq bölgəsində yer qabığında mövcud olan qırılmaların aktivləşməsinə səbəb olub.
Bangladeşin Narsingdi bölgəsində 5,5 bal gücündə zəlzələ baş verib. Hadisə nəticəsində başkent Dakka şəhərində 3 nəfərin həyatını itirdiyi bildirilib. ABŞ Geoloji Araşdırmalar Mərkəzi (USGS) zəlzələnin episentrinin Narsingdi şəhərinin təxminən 14 kilometr cənub-qərbində olduğunu açıqlayıb. Zəlzələ təxminən 10 kilometr dərinlikdə baş verib.
Oktyabrın 2-də Marmara Dənizinin açıq sularında 5 bal gücündə zəlzələ baş verib. Zəlzələ Tekirdağ şəhər mərkəzi və rayonlarında, həmçinin İstanbul və ətraf əyalətlərdə hiss olunub. Türkiyə Daxili İşlər Naziri Ali Yerlikaya zəlzələ ilə bağlı sosial şəbəkədə, açıqlamasında bildirib ki, Fəlakət və Təcili Vəziyyətlər İdarəsi (AFAD) və əlaqədar qurumların bütün briqadaları sahə yoxlamalarına başlayıb.
Filipinlərin Palompon bölgəsinin qərbində, 30 sentyabrda baş verən 6,9 bal gücündə zəlzələdə həyatını itirənlərin sayı 72-yə çatıb. Palomponun qərbində və Cebu əyalətinin sahilində baş verən zəlzələdən sonra itkilər artmaqda davam edir. Milli Fəlakət Risklərinin Azaldılması və İdarəetmə Şurasından (NDRRMC) verilən açıqlamada, 6,9 bal gücündə zəlzələdə ölənlərin sayının 72-yə yüksəldiyi bildirilib.
Türkiyənin Ərzurum vilayətində 4,4 bal gücündə zəlzələ qeydə alınıb. Bu barədə Türkiyənin Fövqəladə Halların İdarəolunması Agentliyi (AFAD) məlumat yayıb. Məlumata əsasən, zəlzələ Ərzurum vilayətində yerli vaxtla saat 11:29da (Bakı vaxtı ilə saat 12:29-da) baş verib. Yeraltı təkanların ocağı 7 kilometr dərinlikdə yerləşib. İnsan tələfatı və ya dağıntılar barədə məlumat yoxdur.
Sentyabrın 22-də Xəzər dənizində zəlzələ baş verib. Bu barədə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası nəzdində Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi məlumat yayıb. Yerli vaxtla saat 22.09-da qeydə alınan zəlzələnin maqnitudası 3,1 olub. Zəlzələ ocağı Yerin 50 kilometr dərinliyində yerləşib.
Əfqanıstanın şərqində yerləşən Kunar vilayətində 31 avqust bazar gecəsi baş verən 6 bal gücündə zəlzələdə həyatını itirənlərin sayı 2 min 205-ə yüksəlib. ToloNewsun Əfqanıstanın müvəqqəti hökumətinin sözçü müavini Həmdullah Fitratın açıqlamasına istinadən verdiyi xəbərə görə, Kunar vilayətində baş verən zəlzələ ilə bağlı ölən və yaralananların son sayı açıqlanıb. Buna əsasən, zəlzələ nəticəsində ölənlərin sayı 2 min 205-ə, yaralananların sayı isə 3 min 640-a çatıb.
Əfqanıstanda baş vermiş dağıdıcı zəlzələnin qurbanlarının xatirəsini yad etmək üçün ölkənin Bakıdakı Səfirliyində Başsağlığı kitabı açılıb. Kitabı imzalamaq və təziyələrini bildirmək üçün cümə axşamı sentyabrın 4-ü saat 10:00-dan etibarən səfirliyə müraciət etmək olar. Qeyd edək ki, Qeyd edək ki, Əfqanıstan Qızıl Aypara Cəmiyyəti zəlzələdə min 124 nəfərin öldüyünü, 3 min 251 nəfərin isə yaralandığını bildirib. ABŞ Geoloji Araşdırmalar Mərkəzinin (USGS) məlumatına görə, zəlzələnin episentri Pakistan sərhədi yaxınlığındakı Cəlalabad şəhərinin 27 kilometr şimal-şərqində, yerin 8 kilometr dərinliyində yerləşib və maqnitudası 6 olub.
Əfqanıstanda Pakistan sərhədinə yaxın yerləşən Kunar vilayətində 31 avqustda 6 bal gücündə zəlzələ baş verib. Yer səthindən 8 kilometr dərinlikdə qeydə alınan zəlzələdə 800-dən çox insan həlak olub, 3 mindən çox insan isə yaralanıb. Əsas zəlzələdən sonra ən azı doqquz afterşok (təkrar zəlzələ) baş verib. Ən güclüsü 5.2 bal olan bu afterşoklar gecə boyu təşvişə səbəb olub. Kunar Təbii Fəlakətlərin İdarəolunması İdarəsi bildirib ki, Nur Qol, Soki, Vatpur, Manogi və Çapədarə rayonları zəlzələdən ən çox zərər görən bölgələrdir. Əfqanıstan Müdafiə Nazirliyi axtarış-xilasetmə işləri üçün azı 40 hava dəstəyi uçuşunun həyata keçirildiyini açıqlayıb. Taliban rəsmiləri və Birləşmiş Millətlər Təşkilatı da ciddi zərər görmüş ərazilərdə axtarış-xilasetmə əməliyyatlarına başlayıb. Nəqliyyatın çətin olduğu dağlıq ərazilərdə kəndlilər dağıntıların aradan qaldırılmasına öz imkanları ilə qoşulublar. Əfqanıstanda əhalinin böyük hissəsi uçma təhlükəsi olan bir və ya iki mərtəbəli, palçıqdan tikilmiş evlərdə yaşayır. Əfqanıstan aktiv fay xətləri üzərində yerləşdiyi üçün tez-tez dağıdıcı zəlzələlərlə üzləşir. 2023-cü ildə baş vermiş 6.3 bal gücündə zəlzələdə azı 2 min insan həyatını itirmişdi.