“Saudi Aramco” şirkətinin baş icraçı direktoru Amin Nasser Hörmüz boğazında yaranmış fasilələrin qlobal neft bazarı üçün ciddi risk yaratdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, mövcud vəziyyət davam edərsə, dünya bazarı hər həftə təxminən 100 milyon barel neft itkisi ilə üzləşə bilər. Nasser qeyd edib ki, boğazdan keçən gəmi sayı kəskin azalaraq gündəlik 70-dən iki-beş gəmi səviyyəsinə enib. Şirkət rəhbəri vəziyyətin uzun müddət davam etməsinin enerji bazarlarında ciddi nəticələr doğura biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib.

İran bu gün, cümə günü, Livandakı atəşkəslə paralel olaraq Hörmüz boğazının dəniz naviqasiyası üçün tamamilə yenidən açıldığını elan etdi və bu, qlobal enerji bazarlarına dərhal təsir göstərdi. İranın Xarici İşlər naziri Abbas Araqçı bildirdi ki, boğaz atəşkəsin qalan müddəti ərzində bütün ticarət gəmiləri üçün tam açıqdır, lakin o, "keçidin İran Limanlar İdarəsi tərəfindən əvvəlcədən elan edilmiş marşrut üzrə həyata keçiriləcəyini" aydınlaşdırdı.

Londonun bu bəyanatı İranın boğazdan keçən gəmilərdən rüsum alınması və ya müəyyən məhdudiyyətlər tətbiq edilməsi barədə irəli sürdüyü iddialara birbaşa cavabdır. Britaniya hökuməti beynəlxalq dəniz hüququna əsaslanaraq, tranzit keçidlərin suveren dövlətlər tərəfindən birtərəfli qaydada vergiyə cəlb edilməsinin və ya bloklanmasının qəbul edilməz olduğunu vurğulayır.

ABŞ-ın "NBC News" telekanalının Ağ Evin sözçüsünə istinadən verdiyi məlumata görə, Prezident Donald Trampın apardığı qətiyyətli siyasət nəticəsində İran Hörmüz boğazını yenidən naviqasiya üçün açmağa razılıq verib.

İranyönlü "Kətaib Hizbullah" qruplaşmasının lideri, ABŞ-ın Hörmüz boğazı ilə bağlı təhdidlərini reallaşdıracağı təqdirdə regiondakı bütün neft və qaz obyektlərinə hücum edəcəkləri barədə xəbərdarlıq edib.

ABŞ və İsrailin İrana qarşı müharibəsi fonunda Hörmüz boğazı böhranının konturlarının aydınlaşması ilə Çin Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin rəsmi orqanı olan "Tşiuşi" (Həqiqət axtarışı) jurnalının mart ayının ortalarında Prezident Si Cinpinin dəniz iqtisadiyyatının inkişafı barədə məqaləsini dərc etməsi tamamilə təsadüfi deyil. Si Cinpin həmin məqalədə "güclü dəniz dövləti" quruculuğunun sürətləndirilməsinin zəruriliyini vurğulayıb ki, bu da Çinin dənizə münasibətdə strateji təfəkküründə artan əhəmiyyəti əks etdirən bir addımdır.

2026-cı ilin əvvəllərində Ərəb körfəzinin səmasını işıqlandıran hərbi parıltılar sadəcə taktiki zərbələr deyil, eyni zamanda struktur maliyyə transformasiyasının erkən xəbərdarlıq siqnallarıdır. Ağ Ev "Epik Qəzəb" (Epic Fury) əməliyyatını zəruri təhlükəsizlik müdaxiləsi kimi qələmə verməyə çalışsa da, tənqidi analitik qeydlər göstərir ki, baş verənlər "petrodollar müharibəsi" nəzəriyyəsinin ən son fəslidir. Artıq əlli ildən çoxdur ki, ABŞ dollarının qlobal hegemonluğu yazılmamış tək bir qaydaya söykənir: neft dollarla ticarət edilməlidir. Bu gün bir çox ölkənin enerji axını ilə ABŞ valyutası arasındakı tarixi bağlılığı qırmaq cəhdləri fonunda bu qayda özünün ən sərt sınağı ilə üz-üzədir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu gün verdiyi sərt bəyanatda İranın enerji infrastrukturunu tamamilə darmadağın etməklə hədələyib. Tramp Hörmüz boğazının 48 saat ərzində beynəlxalq naviqasiya üçün tam açılmayacağı təqdirdə, ABŞ-ın İranın ən böyük elektrik və enerji stansiyalarına sarsıdıcı zərbələr endirəcəyini bildirib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Hörmüz boğazında naviqasiya təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məsələsində Vaşinqtonun çağırışlarına soyuq yanaşan müttəfiqlərini sərt şəkildə tənqid edib. O, həmçinin Çinə planlaşdırılan rəsmi səfərini təxirə saldığını və İranla müharibəni cəmi bir həftəyə yekunlaşdıra biləcəyini bəyan edib.

Böyük Britaniya hökuməti Yaxın Şərqdə gərginliyin pik həddə çatdığı bir vaxtda, dünyanın ən mühüm enerji dəhlizi olan Hörmüz boğazının bağlı qalmasının qarşısını almaq üçün diplomatik hücuma keçib.

Cənubi Koreya hökuməti beynəlxalq dəniz ticarəti üçün strateji əhəmiyyət kəsb edən Hörmüz boğazında təhlükəsizliyin təmin edilməsi məqsədilə bölgəyə hərbi gəmilər yerləşdirmək planını ciddi şəkildə nəzərdən keçirir.

Fars körfəzi regionu neft ticarətinin dünya üzrə ən həssas nöqtələrindən biri kimi tanınır. Hazırda qlobal neft daşımalarının təxminən 30 faizi Hörmüz boğazından keçir. Boğazın hərbi risklərə, siyasi təhdidlərə və blokada təhlükəsinə açıq olması Körfəz ölkələrini alternativ marşrut axtarışına sövq edir. Bu kontekstdə Səudiyyə Ərəbistanında irəli sürülən genişmiqyaslı “Salman Kanalı” layihəsi regionun geoiqtisadi xəritəsini dəyişə biləcək təşəbbüslərdən biri kimi qiymətləndirilir.