#Rusiya Ukrayna danışıqları

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Almaniya Kansleri Fridrix Mertsi Ukrayna münaqişəsində “tamamilə təsirsiz” qalmaqda ittiham edərək, ona xarici siyasətə müdaxilə etmək əvəzinə ölkəsinin daxili problemləri ilə məşğul olmağı tövsiyə edib. Özünə məxsus "Truth Social" platformasında paylaşım edən Tramp, Almaniya hökumətinin daxili siyasətini sərt tənqid atəşinə tutub. O bildirib ki, kanser Merts vaxtını İranın nüvə təhdidini ortadan qaldırmağa çalışanlara mane olmaq əvəzinə, Almaniyadakı "bozuk" enerji və miqrasiya sistemini düzəltməyə sərf etməlidir. Tramp Almaniyanın hazırkı vəziyyətini "dağılmış ölkə" kimi xarakterizə edib.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski İngiltərə və Fransanın nüvə silahı verməsi ehtimalı ilə bağlı danışarkən, belə bir təklif almadıqlarını, lakin təklif olunarsa, bunu məmnuniyyətlə qəbul edəcəklərini bildirib. O, Rusiyanın bu mövzudakı ittihamlarının əsassız olduğunu qeyd edib. Cəbhədəki vəziyyəti dəyərləndirən Zelenski, itirilmiş torpaqları geri almağın hazırda böyük insan itkisi hesabına başa gələcəyini, lakin bu ərazilərdən imtina etməyəcəklərini vurğulayıb. Prezidentin sözlərinə görə, əsgərlərin geri çəkilməsi Rusiyanın daha 200 min insanı əsir götürməsi və qətlə yetirməsi deməkdir. O, bu bölgələrin həm Ukraynanın müdafiə xətti, həm də "qırmızı xətti" olduğunu deyib.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə müharibənin dayandırılması istiqamətində davam edən səyləri müzakirə etdiklərini bildirib. Zelenski sosial media hesabındakı paylaşımında Tramp ilə telefon danışığı apardığını qeyd edib. Telefon danışığında ABŞ-ın Yaxın Şərq üzrə xüsusi nümayəndəsi Stiv Vitkoffun, Trampın kürəkəni və keçmiş baş müşaviri Cared Kuşnerin də iştirak etdiyini vurğulayan Zelenski, Vitkoff və Kuşnerin bu gün İsveçrənin Cenevrə şəhərində Ukrayna Milli Təhlükəsizlik və Müdafiə Şurasının katibi Rüstəm Umerov ilə görüşəcəklərini xatırladıb.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) Ukrayna üzrə Humanitar Yardım Koordinatoru Mattias Şmale, 2022-ci ilin fevral ayından bəri davam edən Rusiya-Ukrayna müharibəsinin beşinci ilinə qədəm qoyması ilə bağlı Cenevrədə həftəlik mətbuat konfransı keçirib. Şmale bildirib ki, müharibənin yaratdığı ağır humanitar böhran nəticəsində hazırda Ukraynada 10,8 milyondan çox insan təcili humanitar yardıma ehtiyac duyur. Bu rəqəm ölkə əhalisinin təxminən dörddə birini təşkil edir və bura Rusiya tərəfindən işğal edilmiş ərazilərdə yaşayan bir milyona yaxın şəxs də daxildir.

Avstraliyanın Baş naziri Entoni Albanizi, Rusiya-Ukrayna müharibəsinin dördüncü ildönümü münasibətilə etdiyi açıqlamada Moskvaya qarşı yeni məhdudlaşdırıcı tədbirlərin tətbiq olunduğunu elan edib. Baş nazir sosial media hesabı vasitəsilə bildiriş yayaraq, Rusiyanın hərəkətlərinin beynəlxalq hüququ kobud şəkildə pozduğunu, bu əməllərin "qeyri-qanuni və qəbulolunmaz" olduğunu vurğulayıb. Yeni sanksiya paketi Rusiya ilə əlaqəli 180 fiziki şəxs, müəssisə və xüsusilə Rusiyanın beynəlxalq məhdudiyyətlərdən yayınmaq üçün istifadə etdiyi "kölgə donanmasına" məxsus gəmiləri hədəf alır.

24 fevral 2022-ci ildə Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin “xüsusi hərbi əməliyyat” adlandırdığı qərar Avropada İkinci Dünya müharibəsindən bəri ən böyük quru müharibəsinin başlanğıcına çevrildi. Kreml sürətli qələbə və Kiyevdə hakimiyyət dəyişikliyi planlaşdırırdı, lakin dörd il sonra müharibə uzanan, tükəndirici və yüksək maliyyətli qarşıdurma mərhələsinə keçib. Müharibənin ilk saatlarında Rusiya Ukrayna ərazisinə raket zərbələri endirdi, hava limanları və hərbi obyektlər hədəfə alındı. Sərhədə toplanmış qoşun birləşmələri paytaxt Kiyev istiqamətində irəlilədi və hətta şəhərin 15 kilometrliyinə qədər yaxınlaşdı. Lakin planlaşdırılan sürətli çöküş baş vermədi. Ukrayna rəhbərliyi geri çəkilmədi, əksinə, müqavimət təşkil etdi.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Davos Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində mübahisəli "Sülh Şurası" layihəsini təqdim etməyə və Ukrayna lideri Volodimir Zelenski ilə görüşməyə hazırlaşır. Tramp bir müddət əvvəl Danimarkaya məxsus Qrenlandiyanı hərbi güclə almaq təhdidlərindən geri çəkildiyini və Avropaya qarşı gömrük tariflərini ləğv etdiyini açıqlayaraq gərginliyi qismən azaldıb. İsveçrənin xizək kurortunda keçirilən forumun ikinci günündə ABŞ lideri beynəlxalq münaqişələrin həlli üçün nəzərdə tutulan Sülh Şurasının nizamnaməsinin imzalanma mərasimini keçirəcək. Daimi üzvlük üçün 1 milyard dollar ödəniş tələb edən bu quruma Rusiya, İsrail, Macarıstan və Misir kimi ölkələrin liderləri artıq dəvət olunublar. Tramp Misir Prezidenti Əbdülfəttah əs-Sisi ilə görüşündə bu şuranın tarixdəki ən güclü platforma olacağını iddia edib.

İspaniya Baş naziri Sançez Ukrayna, Qəzzanın və Venesuelanın ərazi bütövlüyünün müzakirə mövzusu olmadığını bildirib. Bu barədə İspaniya Baş naziri Pedro Sançez sosial mediada hesabında paylaşım edib. "Bütün dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət müzakirə mövzusu olmayan bir prinsipdir. Ukraynadan Qəzzaya, o cümlədən Venesuelaya qədər". - deyə Sançez qeyd edib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın Qrenlandiyanın "çox strateji" bir yer olduğu və ölkəsinin bu bölgəyə milli təhlükəsizlik səbəbləri ilə ehtiyac duyduğu barədə açıqlamasına cavab olaraq Sançez bildirib ki, "İspaniya həmişə Birləşmiş Millətlər Təşkilatına fəal şəkildə sadiq qalacaq və Danimarka və Qrenlandiya xalqları ilə tam həmrəylik nümayiş etdirəcək".

Türkiyənin Xarici İşlər naziri Hakan Fidan Fransa Prezidenti Emmanuel Makronun ev sahibliyi ilə sabah Parisdə təşkil olunacaq Ukrayna mövzulu Könüllülər Koalisiyası Liderlər Zirvəsində iştirak edəcək. Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyindəki mənbələrdən verilən məlumata görə, Hakan Fidan zirvədə Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanı təmsil edəcək. Zirvədə Ukraynada sülhün təmin olunması məqsədilə aparılan danışıqlar, mövcud sülh planı layihələrinin son durumu, eləcə də Ukraynaya veriləcək təhlükəsizlik zəmanətlərində Könüllülər Koalisiyasının oynaya biləcəyi rolun müzakirə olunması nəzərdə tutulur.

Almaniyanın silah və hərbi texnika ixracının həcmi 2025-ci ildə Ukraynaya göstərilən hərbi yardımın azalması fonunda təxminən 8,40 milyard avroya enib. Alman Xəbər Agentliyinin (DPA) məlumatına görə, Sol Partiyanın sorğusuna cavab verən Almaniya İqtisadiyyat Nazirliyi hökumətin bu ilin 8 dekabr tarixinədək 8,40 milyard avro dəyərində silah və hərbi material satışına icazə verdiyini açıqlayıb. Məlumata əsasən, Almaniyanın silah ixracı 2023-cü ildə 12,15 milyard avro, 2024-cü ildə isə 13,33 milyard avro ilə rekord səviyyəyə çatmışdı. 2025-ci ildə isə bu göstəricidə nəzərəçarpacaq azalma qeydə alınıb.

Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskiy ABŞ Prezidenti Donald Trampla görüşündən sonra sülh planının bütün aspektlərinin müzakirə edildiyini bildirərək, “(Sülh planının) bunun 90 faizi üzrə razılıq əldə olunub,” dedi. Zelenskiy Trampla Florida ştatındakı Mar-a-Laqo malikanəsində keçirilən görüşdən sonra birgə mətbuat konfransında açıqlamalarla çıxış edib. Bütün mövzularda səmərəli görüş keçirdiklərini bildirən Zelenskiy, ABŞ və Ukrayna komandaları arasında əldə olunan irəliləyişdən məmnunluğunu ifadə edib.