ABŞ Prezidenti Donald Tramp Konqresdəki ənənəvi "Birliyin vəziyyəti" müraciəti zamanı xarici siyasət, xüsusilə İran və Qəzza məsələlərinə toxunaraq mühüm açıqlamalar verib. Prezident Donald Tramp ikinci prezidentlik dövrünün ilk ilini dəyərləndirərkən İranın ABŞ-a çata biləcək raketlər inkişaf etdirməyə çalışdığını iddia edib. O, bu problemin həllində diplomatiyaya üstünlük verdiyini, lakin Tehranın nüvə silahı əldə etməsinə heç bir halda yol verməyəcəyini vurğulayıb.

ABŞ-ın Müdafiə naziri Pit Heqset, Kolorado ştatına səfəri zamanı jurnalistlərin suallarını cavablandırarkən İranla davam edən nüvə müzakirələrinə toxunub. Heqset vurğulayıb ki, Tehran rəhbərliyi gecikmədən bir razılaşmaya imza atmalıdır. O, Prezident Donald Trampın diplomatik həlli üstün tutduğunu, lakin danışıqlar uğursuz olarsa, masada hərbi müdaxilə də daxil olmaqla bütün seçimlərin olduğunu bildirib.

Hindistan hökuməti bölgədəki hərbi-siyasi vəziyyətin kəskinləşməsi və ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyat keçirə biləcəyi barədə yayılan xəbərlərdən sonra öz vətəndaşlarına ölkəni tərk etmək barədə çağırış edib. Hindistanın Tehrandakı Səfirliyi sosial media hesabları vasitəsilə paylaşdığı rəsmi bildirişdə İrandakı Hindistan vətəndaşlarına mövcud nəqliyyat vasitələrindən, o cümlədən kommersiya uçuşlarından istifadə edərək dərhal ölkədən çıxmağı tövsiyə edib

ABŞ, İranla yaşanan gərginliyin artması fonunda Aralıq dənizindən Oman dənizinə qədər uzanan strateji xətt boyunca hərbi varlığını maksimum dərəcədə gücləndirib. Açıq mənbə kəşfiyyat məlumatlarının təhlilinə əsasən, ABŞ regiondakı döyüş gəmilərinin sayını 23-ə çatdırıb. Bu hərbi cəmləşmə Aralıq dənizi, Adən körfəzi, Oman dənizi və Bəsrə körfəzini əhatə edən nəhəng bir ərazidə dislokasiya olunub.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ ilə mümkün aralıq razılaşma barədə yayılan məlumatları əsassız adlandırıb. Sözçü ABŞ nümayəndəsi Stiv Uitkof tərəfindən İranın nüvə silahı əldə etməyə yaxın olduğu barədə səsləndirilən fikirləri də rədd edib. Onun sözlərinə görə, ABŞ rəsmilərinin ziddiyyətli bəyanatları yeni deyil və bu məsələyə qiyməti İran ictimaiyyəti və regional siyasi dairələr verməlidir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla nüvə sazişinə nail olunub-olunmayacağının “yəqin ki, 10 gün ərzində” aydınlaşacağını bildirib. Açıqlama Yaxın Şərqdə ABŞ hərbi mövcudluğunun ikinci aviadaşıyıcı qrupunun bölgəyə yönləndirilməsi ilə gücləndiyi bir vaxta təsadüf edib. Vaşinqtonda çıxış edən Tramp İranın nüvə silahına sahib ola bilməyəcəyini vurğulayıb və Tehranın “regional sabitliyi təhdid etməyə davam edəcəyi təqdirdə mənfi nəticələrlə üzləşəcəyini” deyib. ABŞ tərəfi Cenevrədə keçirilmiş son görüşlərdən sonra İranın uranın zənginləşdirilməsi proqramından tam imtina tələbinə cavab gözləyir.

ABŞ hərbi rəhbərliyi Donald Trampa İrana mümkün zərbələrin ən tez şənbə günündən həyata keçirilə biləcəyi barədə hazır olduqlarını məruzə edib. Rəsmilər anonimlik şərti ilə bildiriblər ki, ABŞ Prezidenti hələlik İrana zərbə endirilməsi ilə bağlı yekun qərar verməyib. Müzakirələr dinamik xarakter daşıyır və Ağ ev eskalasiyanın risklərini, eləcə də siyasi və hərbi nəticələri dəyərləndirir.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio gələn həftə İsrailə səfər edərək Baş nazir Benyamin Netanyahuya ABŞ-İran nüvə danışıqları ilə bağlı son vəziyyət barədə məlumat verəcək. Bu barədə Tramp administrasiyasının iki rəsmisi anonimlik şərti ilə açıqlama verib. Məlumata görə, Rubio fevralın 28-də Netanyahu ilə görüşməyi planlaşdırır. Səfər hələ rəsmi şəkildə elan olunmayıb. ABŞ və İran son vaxtlar İslam Respublikasının nüvə proqramı ilə bağlı iki raund dolayı danışıqlar aparıb. ABŞ-ın yüksəkvəzifəli rəsmilərindən birinin sözlərinə görə, İran Cenevrədə keçirilən son görüşdə səsləndirilən narahatlıqlara cavab olaraq yazılı təklif hazırlamağa razılaşıb. Həmin rəsmi Ağ evin Təhlükəsizlik Şurasının iclasında İranla bağlı məsələlərin müzakirə edildiyini və mümkün hərbi əməliyyat üçün “tam qüvvələrin” martın ortalarınadək hazır vəziyyətə gətiriləcəyinin bildirildiyini deyib.

ABŞ-ın vitse-prezidenti Cey Di Vens Cenevrədə keçirilən ABŞ–İran danışıqlarının “bəzi baxımdan yaxşı keçdiyini”, lakin İranın ABŞ tərəfindən müəyyən edilmiş qırmızı xətləri qəbul etməsi üçün, hərbi variantlar da daxil olmaqla, səylərin davam etdiriləcəyini bildirib. Vens ABŞ-ın “Fox News” televiziya kanalına Cenevrədə aparılan İran danışıqları ilə bağlı açıqlama verib. Prezident Donald Trampın İranla danışıqlar məsələsində “bir çox seçiminin” olduğunu bildirib.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ABŞ ilə nüvə proqramı üzrə dolayı danışıqların ikinci raundunda iştirak etmək üçün İsveçrəyə səfər edib. Planlaşdırmaya əsasən, İran və ABŞ arasında ikinci raund dolayı danışıqlar çərşənbə axşamı keçiriləcək və prosesə yenidən Oman vasitəçilik edəcək. Tərəflər arasında ilk raund ötən həftə Maskatda baş tutmuş və hər iki tərəf tərəfindən “yaxşı başlanğıc” kimi qiymətləndirilmişdi.

Danışıqlar real yanaşma əsasında və həddindən artıq tələblərdən uzaq şəkildə aparılarsa, müsbət istiqamətdə irəliləyə bilər. Bu barədə Şəmxani “Al Jazeera” telekanalına açıqlamasında qeyd edib. İran Müdafiə Şurasının katibi və İranın ali rəhbəri Əli Xameneinin müşaviri Əli Şəmxani Omanda keçirilən İran-ABŞ danışıqlarına münasibət bildirib.

New York Times və digər mənbələr ABŞ-ın Karib hövzəsində yerləşən U.S.S. Gerald R. Ford təyyarədaşıyan zərbə qrupunu Yaxın Şərqə göndərmək qərarına gəldiyini bildirir. Bu məlumatlar Associated Press tərəfindən də təsdiqlənib və ABŞ-ın İranla artan gərginlik fonunda hərbi mövqeyini gücləndirdiyi göstərilir. Məlumata görə, U.S.S. Gerald R. Ford və ona müşayiət edən gəmi qrupu Karib dənizindən çıxaraq Orta Şərqə yola düşəcək və artıq bölgədə yerləşən USS Abraham Lincoln zərbə qrupuna qoşulacaq.