Beynəlxalq Media Assosiasiyası (FPA) İsrail hökumətini Qəzzaya xarici jurnalistlərin sərbəst girişini təmin etməməkdə “məyusedici” qərar verməkdə tənqid edib. Hökumət Ali Məhkəməyə verdiyi ərizədə təhlükəsizlik səbəblərinə görə Qəzzaya giriş qadağasının qalmasını tələb edib. FPA, İsraildə və Fələstin ərazilərində yüzlərlə jurnalisti təmsil edən qurum olaraq, ərizə ilə xarici jurnalistlərin Qəzzaya dərhal və sərbəst girişi üçün məhkəməyə müraciət etmişdi.
#Qəzzada jurnalistlərin ölümü
Fələstinli Jurnalistlər Birliyi bildirib ki, İsrail qüvvələri dekabr ayında fələstinli jurnalistlərə qarşı öldürmə, yaralama, saxlanılma, hücum və xəbər izləməsinin əngəllənməsini əhatə edən 99 pozuntu həyata keçirib. Birliyin “Mətbuat azadlığının reallığı” adlı aylıq hesabatında qeyd olunub ki, bu dövrdə İsrail qüvvələri fələstinli jurnalistləri sistemli şəkildə hədəfə alıb, təzyiq və məhdudiyyətlər yüksək səviyyədə davam edib. İsrail qüvvələrinin həyat və təhlükəsizliyə yönəlmiş ağır pozuntuları çərçivəsində Qəzza zolağında vəzifəsini yerinə yetirərkən bir jurnalistin həlak olduğu, birbaşa hədəfə alma və bombardman nəticəsində iki jurnalistin yaralandığı, həmçinin iki jurnalistin yaxınlarının həyatını itirdiyi bildirilib.
ABŞ Senatının üzvü Bernie Sanders, İsrailin Qəzzayə qarşı hücumlarında həyatını itirən jurnalistlərin sayısının artdığını vurğulayaraq, məsələ ilə bağlı araşdırma aparılması çağırışı edib. Sanders, ABŞ mərkəzli X adlı sosial media platformasında mövzuya dair paylaşım edib. İsrailin hücumlarında son iki ildə 249 jurnalistin həyatını itirdiyini qeyd edən Sanders, "Bu, İkinci Dünya Müharibəsi və Vyetnam Müharibəsinin toplamından daha çox bir sayıdır" deyə bildirib.
2025-ci ildə İsrail, Qəzza Zolağında davam edən müharibə ilə birlikdə dünyada ən çox jurnalisti öldürən ölkə olaraq qeydə alındı.Sərhədsiz Jurnalistlər (RSF) 2025-ci ildə dünyada media işçilərinə qarşı edilən hücumların hesabatını yayımlayıb. Hesabata görə, bu il dünya üzrə 67 jurnalist müxtəlif hücumlarda həyatını itirib və ölənlərin təxminən yarısından İsrail məsul tutulur. İsrailin Qəzza Zolağına etdiyi hücumlarda 2025-ci ildə 29 Fələstinli media işçisi həyatını itirdi. Bu isə dünyada həmin il öldürülən jurnalistlərin 43 faizinin İsrail hücumlarında öldüyünü göstərir.
İstanbul Universitetinin Prof. Dr. Cemil Bilsel Konfrans Salonunda toplanan və keçmiş BMT-nin Fələstin üzrə xüsusi məruzəçisi Prof. Dr. Richard Falkın rəhbərlik etdiyi Qəzza Məhkəməsi üzvləri yekun qərarını açıqlayıb. Məhkəmə heyətinin hazırladığı qərarda İsrailin Qəzza Zolağındakı əməliyyatları “soyqırım” kimi təsnif edilib və bu hərəkətlərin sənədləşdirilməsi ilə bağlı geniş arqumentlər təqdim olunub.
Qəzza zolağında ağır şərait və saysız-hesabsız təhlükələr altında çalışan jurnalistlər, həyatlarını riskə ataraq, baş verənləri işıqlandırmağa və həqiqəti çatdırmağa davam edirlər. Onlar təkcə bombardman və partlayış təhlükəsi ilə üzləşmirlər, həm də elektrik enerjisinin tam kəsilməsi, günəş panellərinin İsrail tərəfindən hədəfə alınaraq məhv edilməsi, internetin uzun müddət kəsilməsi və digər maneələrlə qarşı-qarşıyadırlar. Müharibə başlayandan bəri Qəzzada 254 jurnalist həlak olub, çox sayda media nümayəndəsi isə yaralanıb
İsrail ordusunun Qəzza zolağına endirdiyi hücumlar nəticəsində daha bir fələstinli jurnalist həyatını itirib. Qəzzadakı hökumətin Media Ofisinin yaydığı yazılı açıqlamada bildirilib ki, İsrail ordusu Qəzza zolağının mərkəzində yerləşən Deyr əl-Bəlah şəhərində bir çadıra hava hücumu həyata keçirib. Nəticədə, Fələstin Media Mərkəzinin əməkdaşı, jurnalist Məhəmməd əd-Daye həlak olub. Açıqlamada qeyd olunur ki, 7 oktyabr 2023-cü ildən bu günədək Qəzzada öldürülən jurnalistlərin sayı 252-yə çatıb.
Qəzzada jurnalistlərin hədəf alınıb öldürülməsinə qarşı dünya miqyasında etiraz aksiyası keçirilir. Təxminən 200-ə yaxın media qurumunun iştirak etdiyi təşəbbüs, İsrailin hücumlarında həyatını itirən jurnalistlərə diqqət çəkməyi hədəfləyir. Beynəlxalq Sərhəd Tanımayan Jurnalistlər (RSF), Avaaz və Beynəlxalq Jurnalistlər Federasiyasının (IFJ) rəhbərliyi ilə təşkil edilən aksiyada 50 fərqli ölkədən media orqanları iştirak edəcək. Etiraz çərçivəsində bəzi qəzetlər qara üzlüklə çıxacaq, televiziya və radio kanalları yayımlarını dayandıracaq, rəqəmsal media qurumları isə əsas səhifələrini qaraldacaq.
İsveçin paytaxtı Stokholmda yüzlərlə insan İsrailin Qəzzadakı aclıq siyasətini və jurnalistləri hədəf almasına etiraz edib. AzerVoice xəbər verir ki, çox sayda vətəndaş cəmiyyəti təşkilatının çağırışı ilə Odenplan Meydanında toplanan yüzlərlə insan, 25 avqustda İsrailin Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunusda yerləşən Nasser Xəstəxanasına etdiyi hücumlar nəticəsində həlak olan jurnalistlərin simvolik tabutlarını və fotoşəkillərini daşıyıb.
Qəzza zolağında ağır şərait və saysız-hesabsız təhlükələr altında çalışan jurnalistlər, həyatlarını riskə ataraq, baş verənləri işıqlandırmağa və həqiqəti çatdırmağa davam edirlər. Onlar təkcə bombardman və partlayış təhlükəsi ilə üzləşmirlər, həm də elektrik enerjisinin tam kəsilməsi, günəş panellərinin İsrail tərəfindən hədəfə alınaraq məhv edilməsi, internetin uzun müddət kəsilməsi və digər maneələrlə qarşı-qarşıyadırlar.
Reuters-in baş redaktoru Alessandra Galloni və AP-nin baş redaktoru Julie Pace, İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu, müdafiə naziri Yisrael Katz, xarici işlər naziri Gideon Saar, Baş Qərargah rəisi Eyal Zamir və hökumətin mətbuat xidmətinin direktoru Nitzan Chenə ünvanlanmış bəyanatda, Nasser xəstəxanasına edilən hücumda Reuters-dən Hosam əl-Masri, AP və Reuters üçün çalışan Məryəm Əbu Dekka və Muaz Əbu Taha da daxil olmaqla beş jurnalistin həlak olduğunu qeyd edib. Hücumda Reuters-in fotojurnalisti Hatəm Xalidin də yaralandığı vurğulanıb.
İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahu Qəzza zolağının cənubundakı Xan Yunisdə yerləşən Nasser xəstəxanasına edilən və 5-i jurnalist, 5-i tibb işçisi olmaqla 20 nəfərin həlak olduğu hücumu “faciəli qəza” adlandıraraq üzr istəyib. Lakin İsrailin Kanal 14 telekanalının hesabatına görə, hücumda iştirak edən əsgərlər bu əməliyyatın İsrail ordusunun yüksək komandanlığı tərəfindən təsdiqləndiyini və koordinasiya edildiyini açıqlayıb. Qəzza Səhiyyə Nazirliyinin məlumatına görə, hücumda Reuters-dən Hosam əl-Masri, Əl-Cəzirədən Mohamed Salamah, Müstəqil Ərəbistan və AP-dən Məryəm Əbu Dekka, NBC News-dan Muaz Əbu Taha və Əhməd Əbu Əziz kimi jurnalistlər həlak olub. İsrail ordusu, 7 oktyabr 2023-cü ildən bəri Qəzzada 244 jurnalistin öldürüldüyünü rəsmən qəbul etsə də, jurnalistləri hədəf almadığını iddia edərək istintaqa başladığını bildirib.