Donald Tramp Hörmüz boğazının cümə gününə qədər tam açılacağını bildirib. O, bu açıqlamanı Fransada keçirilən Yeddilər Qrupu sammitində verib. Trampın sözlərinə görə, bölgədə gəmiçilik fəaliyyəti mərhələli şəkildə bərpa olunur. Boğazın açılması qlobal enerji və ticarət üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır. ABŞ Prezidenti prosesin yaxın günlərdə yekunlaşacağını qeyd edib. Hörmüz boğazı beynəlxalq logistika üçün strateji əhəmiyyətli keçid sayılır. Hazırda bölgədə təhlükəsizlik və nəqliyyatın normallaşdırılması istiqamətində işlər aparılır. Bu addım qlobal bazarlara birbaşa təsir göstərə bilər.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Hörmüz boğazının yenidən açılması üzrə beynəlxalq missiyaya Fransa və Böyük Britaniyanın rəhbərlik edəcəyini açıqlayıb. Onun sözlərinə görə, təşəbbüsə təxminən 20 ölkə qoşulacaq. Missiyanın məqsədi dəniz nəqliyyatının təhlükəsizliyini təmin etməkdir. Makron Fransanın prosesə dəstəyini davam etdirəcəyini bildirib. Hörmüz boğazı qlobal enerji və ticarət marşrutları baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Fransa və Böyük Britaniya daha əvvəl hərbi iştirakla bağlı müraciətləri qəbul etməmişdi. Hazırda isə onlar əlaqələndirmə missiyasında aparıcı rol oynayacaqlar. Bu təşəbbüs bölgədə sabitliyin bərpasına yönəlmiş addım kimi qiymətləndirilir.

Donald Tramp İranla əldə olunan razılaşmanın tam imzalandığını bəyan edib. O, bu açıqlamanı Fransanın Evian şəhərində səsləndirib. Trampın sözlərinə görə, Hörmüz boğazı artıq qismən açılıb. ABŞ Prezidenti boğazın cümə gününə qədər tam fəaliyyətə başlayacağını bildirib. O, bunun qlobal enerji bazarları üçün mühüm hadisə olduğunu vurğulayıb. Razılaşmanın mətni hələ ictimaiyyətə təqdim edilməyib. Sənədin detallarının yaxın günlərdə açıqlanacağı gözlənilir. Məsələ Yeddilər Qrupu sammitinin əsas mövzularından biri olaraq qalır.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp Yeddilər Qrupu sammiti öncəsi Cenevrəyə gəlib. Onun daha sonra Fransanın Evian şəhərinə yollanacağı gözlənilir. Həmin şəhərdə dünya liderlərinin iştirakı ilə sammit keçiriləcək. Görüşün əsas mövzularından biri İran-ABŞ razılaşması olacaq. Hörmüz boğazında vəziyyət də müzakirələrdə mühüm yer tutacaq. Liderlər beynəlxalq gəmiçilik və enerji təhlükəsizliyi məsələlərini nəzərdən keçirəcəklər. Sammitdə qlobal iqtisadiyyatla bağlı fikir mübadiləsi də aparılacaq. Tədbirin nəticələri beynəlxalq siyasətə təsir göstərə biləcək qərarlarla yadda qala bilər.

ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vens Hörmüz boğazının uzunmüddətli əsasda ödənişsiz fəaliyyət göstərməsinin gözlənildiyini bildirib. O qeyd edib ki, məsələ ilə bağlı texniki danışıqlar davam edir. Vens boğazın gələcək fəaliyyət modelinin hələ tam razılaşdırılmadığını vurğulayıb. ABŞ tərəfi gəmilərin əlavə keçid ödənişləri olmadan hərəkət etməsini dəstəkləyir. Bu açıqlama İranın müəyyən xidmət haqları tətbiq edə biləcəyini bildirməsindən sonra verilib. Tehran həmin ödənişlərin xidmətlərlə bağlı olduğunu açıqlayıb. Tərəflər hazırda məsələnin texniki detallarını müzakirə edir. Yekun mexanizmin yaxın vaxtlarda müəyyənləşəcəyi gözlənilir.

Fransa Prezidenti Emmanuel Makron Hörmüz boğazında gəmi keçidlərinə görə ödəniş tətbiq edilməsinə qarşı çıxıb. O bildirib ki, Fransa bu cür addımların qarşısını almaq üçün bütün imkanlardan istifadə edəcək. Makron boğazın açıq qalmasının qlobal ticarət və enerji təhlükəsizliyi üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fransa və Böyük Britaniyanın birgə missiyası qısa müddətdə fəaliyyətə başlamağa hazırdır. Fransa lideri sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinin əsas məqsəd olduğunu qeyd edib. O, "Şarl de Qoll" təyyarədaşıyan gəmisinin də hazır vəziyyətdə olduğunu açıqlayıb. Həmin gəminin bir neçə gün ərzində bölgəyə çata biləcəyi bildirilib. Makron beynəlxalq dəniz marşrutlarının açıq saxlanılmasının vacibliyini bir daha vurğulayıb.

“Rosneft”in baş direktoru İqor Seçin ABŞ neft və qaz şirkətlərinin Hörmüz boğazındakı gərginlikdən strateji və maliyyə baxımından faydalandığını bildirib. Seçin qeyd edib ki, ABŞ şirkətləri yüksək qiymətə neft sataraq rekord gəlir əldə edib. Eyni zamanda o, Çinin enerji təhlükəsizliyi və alternativ enerji infrastrukturuna sərmayələr qoyaraq bu cür gərginliklərə qarşı daha hazırlıqlı olduğunu vurğulayıb. Bölgədə yaranmış qarşıdurmalar qlobal enerji təminatı və dəniz nəqliyyatına təhdid yaradıb, atəşkəs qüvvəyə minib, lakin diplomatik səylər davam edir.

İranlı tədqiqatçı Əli Əkbər Dəreyni ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş atəşkəsin artıq faktiki qüvvəsini itirdiyini iddia edib. O bildirib ki, bölgədə baş verən son hadisələr daha genişmiqyaslı qarşıdurma ehtimalını artırır. Dəreyninin fikrincə, İran Fars körfəzi və ətraf dəniz yollarında öz təhlükəsizlik maraqlarını qorumaqda qərarlıdır. Tədqiqatçı hesab edir ki, Tehran iqtisadi və enerji maraqlarına qarşı təzyiqləri qəbul etməyəcək və xüsusilə neft ixracı məsələsində geri addım atmaq niyyətində deyil. Onun açıqlamaları bölgədə enerji təhlükəsizliyi, dəniz nəqliyyatı və regional sabitlik ətrafında müzakirələrin yenidən güclənməsinə səbəb olub.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan rəsmi səfər çərçivəsində Cənubi Koreyanın paytaxtı Seulda bu ölkənin xarici işlər naziri Cho Hyun ilə görüşüb. Diplomatik mənbələrin məlumatına görə, tərəflər ikitərəfli münasibətlərin hazırkı vəziyyətini və iki ölkə arasında əməkdaşlığın genişləndirilməsi perspektivlərini müzakirə ediblər. Səfər çərçivəsində Hakan Fidan Seul şəhərində yerləşən Koreya Respublikasının Hərbi Memorialı kompleksini də ziyarət edərək abidə önünə əklil qoyub.

Ceyhun Bayramov ABŞ Dövlət katibinin köməkçisi ilə görüşərək əməkdaşlıq perspektivlərini müzakirə edib.

Azərbaycan və ABŞ Strateji İşçi Qrupunun nümayəndələri əməkdaşlıq perspektivlərini müzakirə edib.

ABŞ Xəzinədarlıq naziri Skott Bessent bildirib ki, Hörmüz boğazı tam açılmadan və İran yüksək zənginləşdirilmiş uranı təhvil verməyə razılaşmadan Vaşinqton sanksiyaların yumşaldılmasını müzakirə etməyəcək. Ekspertlər hesab edirlər ki, ABŞ bu mövqe ilə həm enerji təhlükəsizliyi, həm də İranın nüvə proqramı məsələsində təzyiq imkanlarını qorumağa çalışır.