ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla bağlı siyasətində yeni mərhələnin başlaya biləcəyi bildirilir. Vaşinqtondan yayılan təhlilə görə, Tramp İranla müharibə mövzusunun gündəmdən çıxmasını və diqqətin yenidən diplomatik danışıqlara yönəlməsini istəyir. O, Dohada keçiriləcək mümkün ABŞ-İran görüşünü də təsdiqləyib. Təhlildə qeyd olunur ki, Tramp sərt bəyanatlarını davam etdirsə də, atəşkəsin qorunmasına və danışıqların nəticə verməsinə üstünlük verir. Bunun əsas səbəblərindən biri qarşıdan gələn aralıq seçkiləri ilə əlaqələndirilir. Müharibənin ABŞ ictimaiyyətində populyar olmaması Trampın siyasi mövqeyinə mənfi təsir göstərib. Bu səbəbdən Ağ Ev rəhbərinin böhranın qısa müddətdə diplomatik yolla həllində maraqlı olduğu vurğulanır.

ABŞ Prezidenti Donald Trump İranla danışıqların sabah Qətərin paytaxtı Dohada keçiriləcəyini açıqlayıb. Bu görüş İranın tələbi ilə baş tutacaq. Bununla əvvəlki bəyanatlar, o cümlədən İranın xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi tərəfindən bu həftə görüşlərin planlaşdırılmadığı xəbərini təkzib etmiş oldu.

Hörmüz boğazı İran və ABŞ arasında sülh danışıqlarında əsas gərginlik məkanına çevrilib. Analitiklər bildirir ki, son günlər tərəflərin “güc nümayişi” danışıqlar atmosferini bulandırıb. İran baş danışıçısı texniki görüşlərin bu həftə keçirilməyəcəyini qeyd edib. ABŞ isə boğazla bağlı anlaşmanın şərtlərindən razı olmaya və alternativ həll yollarına üstünlük verə bilər.

ABŞ-İran danışıqları bazar günü planlaşdırılsa da, Hörmüz boğazındakı qarşılıqlı hərbi gərginlik səbəbindən təxirə salınıb. İran gəmilərin sərbəst keçidini yalnız tam koordinasiya şərti ilə qəbul edir və icazəsiz keçid qadağan edilir. Danışıqların keçiriləcəyi tarix təsdiqlənməyib, fokus Hörmüz boğazına yönələcək. Paralel olaraq, İran və Oman arasında boğazın gələcək idarəçiliyi üçün diplomatik görüşlər aparılır.

ABŞ dövlət katibi Marko Rubio İsrail və Livan arasında çərçivə sazişinin əldə olunduğunu bəyan edib. Onun sözlərinə görə, razılaşma Vaşinqtonda keçirilən danışıqların nəticəsi olaraq formalaşıb. Hələlik sənədin konkret müddəaları və hansı sahələri əhatə etdiyi barədə rəsmi məlumat verilməyib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu addım iki ölkə arasında gərginliyin azaldılması istiqamətində mühüm diplomatik mərhələ ola bilər. Razılaşmanın ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların nəticəsi olduğu bildirilir. Sazişin detalları açıqlanandan sonra onun bölgədə təhlükəsizlik və siyasi proseslərə təsiri daha aydın görünəcək. Hazırda tərəflər sənədin məzmunu ilə bağlı əlavə açıqlama verməyiblər. Gözləntilərə görə, yaxın vaxtlarda razılaşmanın əsas müddəaları ictimaiyyətə təqdim olunacaq.

İsrail və Livan arasında münasibətlərdə mühüm mərhələ hesab edilə biləcək yeni razılaşmanın imzalanması gözlənilir. Yüksək vəzifəli İsrail rəsmilərinin bildirdiyinə görə, tərəflər Vaşinqtonda çərçivə sazişi imzalamağa hazırlaşırlar. Hələlik sənədin məzmunu və əhatə etdiyi məsələlər barədə rəsmi məlumat verilməyib. Razılaşmanın ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə aparılan danışıqların nəticəsi olduğu ehtimal edilir. Son aylarda Livan və İsrail arasında təhlükəsizlik və sərhəd məsələləri ilə bağlı diplomatik təmaslar intensivləşib. Müşahidəçilər mümkün sazişin bölgədə gərginliyin azaldılmasına töhfə verə biləcəyini qeyd edirlər. Bununla belə, tərəflər sənədin detalları barədə hələlik açıqlama verməyiblər. Gözləntilərə görə, razılaşmanın imzalanmasından sonra daha geniş məlumat ictimaiyyətə təqdim ediləcək.

Livan Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ və Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının birgə bəyanatında ölkə ilə bağlı yer alan müddəaları müsbət qiymətləndirib. Xarici işlər naziri Yusif Rəcci Körfəz Əməkdaşlıq Şurasının baş katibi Casim Əl-Budeyvi ilə telefon danışığında bu mövqeyi ifadə edib. Nazirlik ABŞ-ın vasitəçiliyi ilə Livan və İsrail arasında aparılan danışıqlara verilən dəstəyi yüksək qiymətləndirdiyini bildirib. Eyni zamanda, danışıqlar prosesinin digər məsələlərdən ayrı saxlanılmasının vacibliyi vurğulanıb. Açıqlamada Livanda silah tətbiq etmək səlahiyyətinin yalnız dövlətə məxsus olmasının zəruriliyi də dəstəklənib. Həmçinin dövlətə tabe olmayan silahlı qrupların tərksilah edilməsinə çağırış alqışlanıb. Rəsmi Beyrut bu yanaşmanın ölkənin suverenliyinin möhkəmlənməsinə töhfə verəcəyini hesab edir. Bəyanat regionda davam edən diplomatik proseslərin mühüm hissəsi kimi qiymətləndirilir.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın aparılan danışıqlarda böyük güzəştlər etdiyini bildirib. O qeyd edib ki, ABŞ hazırda prosesdə çox böyük fərqlə irəlidədir və ümumi gedişatı müsbət qiymətləndirib. Trampın sözlərinə görə, İran tərəfinin mövqeyində müəyyən yumşalmalar və irəliləyişlər müşahidə olunur. O, bu danışıqların ümumilikdə çox yaxşı getdiyini vurğulayıb, lakin hansı sahələrdə güzəştlərin edildiyi barədə açıqlama verməyib. Tramp həmçinin ABŞ Senatına səfəri öncəsi jurnalistlərə qısa və ümumi xarakterli bəyanatla çıxış edib və prosesin detalları barədə əlavə məlumat paylaşmayıb.

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü ABŞ və İran arasında anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün birbaşa əlaqə xəttinin yaradılacağını bildirib. O, xüsusilə Hörmüz boğazı ilə bağlı insident risklərinin azaldılacağını qeyd edib. Tərəflərin danışıqlar üçün yüksək səviyyəli siyasi nəzarət komitəsi formalaşdıracağı açıqlanıb. 60 gün ərzində yekun razılaşmaya aparan yol xəritəsi hazırlanacaq. Livanın da daxil olduğu deeskalasiya mexanizmi razılaşdırılıb. Bu addım diplomatik prosesdə yeni mərhələ kimi qiymətləndirilir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ–İran danışıqlarında ballistik raketlərlə bağlı heç bir müzakirənin aparılmayacağını və gələcəkdə də aparılmayacağını bildirib. O, ABŞ-a etimadsızlıq olduğunu, lakin dialoq və sülh üçün hazır olduqlarını qeyd edib. Pezeşkian Pakistanın danışıqlardakı rolunu yüksək qiymətləndirib. O, regionun inkişafının sülh və əməkdaşlıqdan asılı olduğunu deyib. Açıqlama İslamabadda verilib və diplomatik prosesin həssas mərhələsində səslənib.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif ABŞ–İran danışıqları ilə bağlı əldə olunan razılaşmanı pozmağa çalışan “qüvvələrin” olduğunu bildirib. O, bu qüvvələrin regionda sülh prosesini zəiflətmək istədiyini qeyd edib. Şərif İranın müharibədən sonra sabitliyə çıxmasının bəzi tərəfləri narahat etdiyini deyib. Baş nazir Pakistanın sülh prosesini dəstəkləməyə davam edəcəyini vurğulayıb. O, regionda gərginliklərin azaldılmasının vacibliyini qeyd edib.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsrailin cənubi Livandakı mövcudluğuna son qoyulmasını tələb edib. O, danışıqların Livanın suverenliyinin bərpası üçün həlledici ola biləcəyini bildirib. Prezident bütün ölkə ərazisində dövlət nəzarətinin təmin edilməsini vurğulayıb.