#İslam dünyası

Yaxın Şərq üzrə ekspert Rufiz Hafizoğlu hesab edir ki, İran–ABŞ qarşıdurması yeni mərhələyə keçərək İranın ərəb və ümumilikdə İslam dünyası ilə üz-üzə qoyulması ssenarisinə doğru inkişaf edir. Onun sözlərinə görə, ABŞ ilə aparılan mümkün danışıqların taleyi İran prezidentindən deyil, Ali Rəhbər Əli Xamenei və SEPAH rəhbərliyinin qərarlarından asılıdır. Ekspert həmçinin Tehranın ABŞ ilə danışıqlar aparmasını, lakin digər ölkələrin İsraillə təmaslarını tənqid etməsini İranın xarici siyasətində ikili standartların göstəricisi kimi qiymətləndirir.

Səudiyyə Ərəbistanı bir il müddətində qüvvədə olan çoxdəfəlik Ümrə vizasını təqdim edib. Yeni viza zəvvarlara Krallığa bir neçə dəfə daxil olmaq və ümumilikdə 90 gün qalmaq imkanı verir. Viza Həcc mövsümündə istifadə edilə bilməz. Zəvvarlar hər səfər öncəsi “Nusuk” platforması üzərindən xidmət paketi almalıdırlar. Ümrə icazəsi də hər girişdən əvvəl elektron qaydada əldə edilməlidir. Ölkədən çıxışdan sonra viza müvəqqəti dayandırılır və sonradan yenidən aktivləşdirilir. Yeni tətbiq Ümrə səfərlərinin daha rahat təşkilinə imkan yaradacaq.

İraq parlamentinin birinci sədr müavini Adnan Faihan Bakıda keçirilən İƏT Parlament İttifaqı Konfransında İslam dünyasında vahid mövqenin vacibliyini vurğulayıb. O, müsəlman ölkələri arasında inteqrasiyanın gücləndirilməsinin regional sabitliyə töhfə verəcəyini bildirib. Faihan iqtisadi əməkdaşlıq və parlament diplomatiyasının əhəmiyyətini qeyd edib. O, Fələstin və regiondakı münaqişələri beynəlxalq hüququn pozulması kimi dəyərləndirib. Çıxış İslam ölkələri arasında birgə fəaliyyət çağırışı ilə yekunlaşıb.

Bəşər tarixinin təsnifatı çox vaxt qaliblərin və hakim güclərin diktə etdiyi bir hekayəyə çevrilir. Müasir dövrdə bizə təqdim olunan "Qaranlıq Orta Əsr" və "İşıqlı İntibah" mənzərəsi, əslində 19-cu əsrdə qurulmuş bir mədəniyyət mifidir. Bu mifoloji yanaşma, Qərb sivilizasiyasını yeganə ağıl və elm mənbəyi kimi göstərərkən, İslam dünyasını və digər Şərq mədəniyyətlərini sadəcə "keçid dövrü daşıyıcıları" və ya "təqlidçilər" səviyyəsinə endirir. Reallıqda isə, yunan fəlsəfəsinin və elminin müsəlmanlar tərəfindən qorunub inkişaf etdirilməsi təkcə bir tərcümə fəaliyyəti deyil, həm də köklü bir intellektual yenidənqurma prosesi idi.

Türkiyə İslam dünyasının ən nüfuzlu reytinqlərindən biri hesab olunan "Global Muslim Travel Index" (Qlobal Müsəlman Səyahət İndeksi) hesabatında öz mövqeyini daha da möhkəmləndirərək zirvəyə yüksəlib. VOA xəbər verir ki, Türkiyə müsəlman istehlakçılar üçün ən cəlbedici və əlçatan ölkələr siyahısında ilk sırada qərarlaşıb.

Dünyanın elə bir mədəniyyəti yoxdur ki, orada pişiklər haqqında ya müsbət, ya da mənfi fikirlər formalaşmasın. Müsəlman çoxluqdan ibarət olan Azərbaycan cəmiyyətində də pişiklərə müxtəlif yanaşmalar var. Bu araşdırma İslam və Xristian sivilizasiyalarında pişiklərə olan yanaşmaları araşdırır və tarix boyunca bu heyvanlara münasibətin necə dəyişdiyini izah edir. İslam mədəniyyəti tarix boyu güclü mənəvi və mistik elementlərə sahib olmuş, bu da incəsənət, elm, təbabət və zoologiyada çoxsaylı iz qoymuşdur.

Misir-Azərbaycan Dostluq Cəmiyyətinin İdarə Heyətinin sədri, diaspora rəhbəri tədqiqatçı-alim Seymur Nəsirov çıxışında iki ölkə arasında mövcud olan əlaqələrin tarixindən danışıb. Qeyd edib ki, Azərbaycan əsilli məşhur alimlər, sənətkarlar, sərkərdələr Misirdə, ümumiyyətlə İslam dünyasının inkişafına böyük töhfələr veriblər. Bu kontekstdə diaspora rəhbəri İslam coğrafiyasının işğalçılardan qorunmasında böyük qəhrəmanlıq göstərmiş Nurəddin əz-Zəngi və Səlahəddin Əyyubinin adlarını qeyd edib. S.Nəsirov Misir və Azərbaycan arasında coğrafi baxımdan uzaq məsafəyə baxmayaraq, hər iki ölkənin xalqlarını bir-birinə tarixən sıx elmi və mədəni əlaqələrin bağladığını diqqətə çatdırıb.

İslam ölkələri qlobal siyasətin formalaşmasında əsas rol oynamağa imkan verən böyük iqtisadi və strateji gücə malikdirlər. Bu imkanlar təbii sərvətlər – neft və qaz, böyük demoqrafik gücü olan insan kapitalı, həmçinin qitələri birləşdirən strateji coğrafi mövqe kimi üstünlükləri əhatə edir. Bu amillər, əgər baxışlar və maraqlar birləşdirilərsə, İslam ölkələrinə ticarət, iqtisadiyyat və beynəlxalq siyasətin istiqamətlərinə təsir etmək üçün böyük güc verir.