#OPEC

Səudiyyə Ərəbistanının xam neft ixracı aprel ayında rekord minimuma düşüb. JODI məlumatına görə, ixrac mart ayına nisbətən kəskin azalıb. Neft ixracı 3,99 milyon barel/gün səviyyəsinə enib. Eyni zamanda hasilat da 6,32 milyon barel/günə düşüb. Bu, qeydə alınmış ən aşağı göstəricilərdən biri hesab olunur. Azalma ardıcıl ikinci aydır müşahidə edilir. Analitiklər bunu qlobal bazar şərtləri ilə əlaqələndirirlər.

Regional gərginliklər və onların kritik enerji infrastrukturuna birbaşa təsiri fonunda, son hücumlar Səudiyyə Ərəbistanının enerji sisteminin bir neçə mühüm komponentində fasilələrə səbəb olmuşdu. Bu fasilələrə Şərq-Qərb kəməri boyu gündəlik təxminən 700.000 barel vurma gücünün itirilməsi, həmçinin Manifa neft yatağından təxminən 300.000 bpd (günlük barel) və Xurais yatağındakı bənzər itkilər daxil idi.

Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri OPEC və OPEC+ formatından çıxdığını bəyan edib. Bu addım enerji ixrac edən ölkələr blokuna ciddi təsir kimi qiymətləndirilir. Bildirilib ki, BƏƏ müharibə dövründə İran tərəfindən həyata keçirilən hücumlara qarşı region ölkələrinin yetərli dəstək göstərməməsindən narazı qalıb. Bu amilin qərarın verilməsində rol oynadığı qeyd olunur.

Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı (OPEC) və OPEC-ə daxil olmayan bəzi istehsalçı ölkələrdən ibarət olan OPEC+ qrupunun üzvü olan 8 ölkə, dekabr ayında gündəlik neft hasilatını 137 min barel artırmaq qərarına gəlib. OPEC tərəfindən verilən açıqlamaya əsasən, Səudiyyə Ərəbistanı, Rusiya, İraq, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Küveyt, Qazaxıstan, Əlcəzair və Oman qlobal bazar şərtlərini və perspektivlərini qiymətləndirmək üçün onlayn toplantı keçirib.

Neft gələcək onilliklərdə də həyati əhəmiyyətini qoruyacaq və OPEC-in proqnozuna görə, 2050-ci ilə qədər ona olan tələbat sutkada 123 milyon barelə çata bilər. Bu artım əsasən qlobal iqtisadi inkişaf və əhali sayının çoxalması ilə əlaqələndirilir. AzerVoice xəbər verir ki, bu barədə OPEC-in baş katibi Heysəm əl-Qays təşkilatın 65 illiyinə həsr olunmuş məqaləsində yazıb. Əl-Qays bildirib ki, “Gələcəyə baxdıqda, neftin həyati vacibliyini qoruyacağına əminliklə demək olar. OPEC-in “World Oil Outlook 2025” hesabatına görə, 2050-ci ildə neftə tələbat sutkada təxminən 123 milyon barelə çata bilər. Bu, iqtisadiyyatların genişlənməsi və artan əhali fonunda daha çox enerjiyə ehtiyac duyulması ilə bağlıdır. Enerji təhlükəsizliyi isə hələ də hər kəs üçün kritikdir və neft olmadan mümkün deyil.”

OPEC+ ölkələri daha əvvəl elan etdikləri könüllü hasilat məhdudiyyətlərini pozaraq kvotaları aşdıqları üçün 2026-cı ilin iyul ayına qədər gündəlik 4,779 milyon barel artıq hasilatı kompensasiya etməlidirlər. Yenilənmiş qrafikə əsasən, ümumi öhdəliyin ən böyük hissəsi Qazaxıstanın payına düşür. Ölkə gündə 2,63 milyon barel həcmində hasilatı kompensasiya etməlidir. Bu azalma 2026-cı ilin iyun ayınadək mərhələlərlə həyata keçiriləcək. Əsas yüklənmə isə həmin ilin birinci yarısına təsadüf edir: yanvarda gündə 100 min barel, fevralda 300 min barel, martda 450 min barel, apreldə 490 min barel, mayda 550 min barel, iyunda isə 650 min barel azalma planlaşdırılır. Bu ilin sonunadək isə ölkə hər ay gündə 10–35 min barel arasında hasilatı azaltmalıdır.