İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, İranın Xarici İşlər nazirinin müavini Kazim Qəribabadi Əfqanıstana səfər edərək iki ölkə arasındakı münasibətlərin gündəliyində olan bir sıra məsələləri, o cümlədən sərhəd təhlükəsizliyini müzakirə edib. Bəqai bu açıqlamanı Tehranda keçirdiyi həftəlik mətbuat konfransında verib. O qeyd edib ki, Qəribabadinin səfəri sərhəd təhlükəsizliyi, su hüquqları, həmçinin hüquqi və məhkəmə əməkdaşlığı kimi mövzuların müzakirəsinə həsr olunub. Bu üç məsələ müvafiq Əfqan rəsmiləri ilə görüşlərdə xüsusi diqqətə alınıb.
#İsmayıl Bəqai
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 80 illiyi münasibətilə çıxış edərək bildirib ki, İran millətlərin hüquqlarını həqiqətən təmsil edən və ədalət uğrunda dayanan bir BMT-yə inanır. Bazar ertəsi Xarici İşlər Nazirliyinin Siyasi və Beynəlxalq Araşdırmalar İnstitutunda keçirilən mərasimdə çıxış edən İsmayıl Baqai deyib ki, hazırkı qlobal vəziyyət bəzi güclərin BMT Nizamnaməsinin əsas prinsiplərinə əməl etməməsinin nəticəsidir.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsrail rejiminin İordan çayının Qərb sahilinin ilhaqına dair Knessetdə qəbul etdiyi qətnaməni Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Nizamnaməsində əks olunan prinsiplərin və məqsədlərin açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib və onu sərt şəkildə qınayıb. Bəqai bu qətnaməni sionist rejimin cinayətkar və müstəmləkəçi genişlənmə siyasəti yolunda atdığı növbəti addım adlandırıb. O vurğulayıb ki, bu siyasət səkkiz onillikdir fələstin xalqının öz müqəddəratını təyin etmə kimi fundamental hüququnun pozulmasına səbəb olur və beynəlxalq hüququn imperativ normalarını, xüsusilə də xalqların öz müqəddəratını təyin etmə hüququnu tapdalayır.
İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ-ın Venesuela sahilləri yaxınlığında artan hərbi fəaliyyətlərini beynəlxalq hüququn və BMT Nizamnaməsinin açıq şəkildə pozulması kimi qiymətləndirib. İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, ABŞ-ın bölgədəki hərbi addımları, o cümlədən balıqçı gəmilərinə təkrar hücumlar və Venesuelaya qarşı güc tətbiqi ilə hədələmələr, beynəlxalq münasibətlərdə zor tətbiq etməmək prinsipinə ziddir.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai bildirib ki, Avropa ölkələrinin nüvə məsələsindəki “məsuliyyətsiz və qeyri-konstruktiv” mövqeyi danışıqların istiqamətini dəyişib və Tehran hazırkı mərhələdə ABŞ-la danışıqlar aparmağı planlaşdırmır.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ dəstəyi ilə Avropa ölkələrinin İrana qarşı BMT Təhlükəsizlik Şurası (TŞ) qətnamələrini bərpa etmək təşəbbüsünü yenidən sərt tənqid edib. Bəqai bildirib ki, üç Avropa ölkəsinin JCPOA (2015-ci il nüvə sazişi) üzrə mübahisə mexanizmindən sui-istifadəsi heç bir hüquqi nəticə doğurmur və 2231 saylı qətnamə mətninə əsasən müəyyən olunmuş tarixdə – 18 oktyabr 2025-ci ildə – qüvvədən düşməlidir.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi, BMT Baş Assambleyası üçün Nyu-Yorka gələn iranlı diplomatlara qarşı ABŞ-ın tətbiq etdiyi məhdudiyyətlərə etiraz edib. ,İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqayi sosial media hesabında paylaşım edərək bildirib ki, ABŞ hökumətinin Nyu-Yorkda olan iranlı diplomatlara və onların himayəsində olan şəxslərə qarşı tətbiq etdiyi artan məhdudiyyətlərin əsas məqsədi, İranın Birləşmiş Millətlər Təşkilatındakı diplomatik fəaliyyətini pozmaqdır.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai Qəzzadakı hadisələrlə bağlı sərt bəyanatla çıxış edib. O, qeyd edib ki, 72 səhifəlik hüquqi təhlilə əsaslanan hesabat İsrail hakimiyyət orqanlarının və təhlükəsizlik qüvvələrinin Qəzza əhalisini qismən və ya tamamilə məhv etməyə yönəlmiş niyyətini təsdiqləyib.
Son üç ay ərzində Misir intensiv diplomatik fəaliyyət göstərərək İranın xarici işlər naziri Seyid Abbas Əraqçi və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) baş direktoru Rafael Qrossini Qahirədə qəbul edib. Görüşlərin əsas məqsədi İranla Agentlik arasında əməkdaşlığı tənzimləyəcək yeni mexanizmin yekun mətnini hazırlamaq olub. Bu dövrdə Misir xarici işlər naziri Bədr Əbdülati, Əraqçi və Qrossi arasında 12-yə yaxın diplomatik təmas qurulub. Onlardan üçü üzbəüz görüş, qalanları isə telefon danışıqları şəklində baş tutub. Bundan başqa, ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Stiven Vitkoff da prosesə fəal şəkildə cəlb olunub. Misir XİN sözçüsü Təmmim Xilaf bildirib ki, bu fəaliyyət İranın nüvə proqramı ilə bağlı “qaneedici razılaşmaya doğru irəliləyiş” deməkdir. Onun sözlərinə görə, Qahirə iyunun ortalarından etibarən İranla MAQATE arasında əməkdaşlığı bərpa etmək, gərginliyi azaltmaq və regional sabitliyi gücləndirmək üçün vasitəçilik missiyasını həyata keçirir.
Bəqai çıxışında ŞƏT-in beynəlxalq nizamda çoxqütblülüyün və hüquqa əsaslanan qaydaların qorunmasına töhfəsini yüksək qiymətləndirib. Onun fikrincə, təşkilat Qlobal Cənub ölkələrinin maraqlarını ifadə etməklə yanaşı, əməkdaşlıq üçün effektiv mexanizm rolunu oynayır.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bekayi bildirib ki, 2015-ci il nüvə sazişində iştirak edən Avropa tərəflərinin, Tehrana qarşı BMT sanksiyalarını bərpa edəcək “tetik mexanizmi” (snapback) işlətmək üçün hüquqi səlahiyyəti yoxdur. İranın rəsmi IRNA xəbər agentliyinə əsasən, Bekayi Tehranda Xarici İşlər Nazirliyində keçirdiyi mətbuat konfransında ölkənin xarici siyasət gündəmi ilə bağlı fikirlərini bölüşüb. İngiltərə, Fransa və Almaniyanın "İranın sazişi pozduğunu əsas gətirərək BMT sanksiyalarını bərpa etmək üçün mexanizmi işə salmaq" hədəsini dəyərləndirən Bekayi deyib ki, "Avropa tərəflərinin bu mexanizmdən istifadə etməyə nə hüquqi, nə də mənəvi legitimliyi var."
Onun sözlərinə görə, İran Cənubi Qafqaz üzrə mövqeyini bəyan edib və bildirib ki, regiondan kənar qüvvələrin Cənubi Qafqaza müdaxiləsinə həssasdır. Bu məsələ dərhal Ermənistana elan edilib. Ermənistan tərəfi İran tərəfinə vəziyyəti izah edib və İranı arxayın edib ki, ABŞ şirkətləri ilə şəriklik Ermənistanda ölkə qanunlarına əsasən qeydiyyatdan keçən və həmin əsasda fəaliyyət göstərən formada olacaq.