#İsrail

Amerika Birləşmiş Ştatlarının vitse-prezidenti Cey Di Vens rəsmi Vaşinqton ilə Tel-Əvivin regional siyasətdə hər zaman eyni mövqedən çıxış etmədiyini etiraf edib. Vens, ABŞ və İsrailin bir çox sahədə "ortaq maraqlara" sahib olduğunu bildirsə də, gərginliyin artdığı Tehran xəttində ciddi fikir ayrılıqlarına diqqət çəkib.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf ABŞ-ın nə atəşkəsə, nə də İranla real dialoqa maraq göstərdiyini iddia edib. O bildirib ki, Tehran milli maraqlarını qorumaq üçün qətiyyətli və düşünülmüş siyasət yürütməlidir. Qalibafın fikrincə, ölkənin uğuru emosional çağırışlarla deyil, strateji planlaşdırma, milli güc və rasional yanaşma ilə təmin oluna bilər. İran rəsmisi həmçinin hərbi, diplomatik və ictimai fəaliyyətlərin vahid strategiyanın tərkib hissəsi olduğunu vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, diplomatiya yalnız danışıqlar masası ilə məhdudlaşmamalıdır. Açıqlama İran, ABŞ və İsrail arasında davam edən gərginliyin yeni mərhələyə keçdiyi bir dövrdə səsləndirilib və regionda siyasi müzakirələri daha da aktuallaşdırıb.

Livanın cənubundakı Zefta qəsəbəsi növbəti dəfə hava hücumuna məruz qalıb. Livanın Səhiyyə Nazirliyinin açıqladığı məlumata görə, hücum nəticəsində azı 7 nəfər həlak olub, 8 nəfər isə yaralanıb. Ölənlər arasında bir uşaq və bir qadının da olduğu bildirilir. Yaralılar xəstəxanalara yerləşdirilib, hadisə yerində isə axtarış-xilasetmə işləri davam etdirilir. Son günlər bölgədə hərbi əməliyyatların genişlənməsi nəticəsində mülki itkilərin sayı artır. Livan rəsmiləri və beynəlxalq qurumlar vəziyyətin daha da pisləşə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir və mülki əhalinin qorunmasına çağırışlar səsləndirirlər.

Mərvan Bişara ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu arasında münasibətlərdə müəyyən gərginliyin yarandığını iddia edib. Onun fikrincə, müharibənin gedişi Vaşinqtonun gözləntilərinə cavab vermədiyi üçün ABŞ rəhbərliyi gələcəkdə məsuliyyət məsələsini gündəmə gətirə bilər. Bişara hesab edir ki, Tramp zaman keçdikcə müharibənin nəticələrinə görə Netanyahunu daha çox məsul hesab etməyə başlaya bilər. Təhlilçi həmçinin qeyd edib ki, ABŞ administrasiyası bir tərəfdən genişmiqyaslı qarşıdurmadan yayınmağa çalışır, digər tərəfdən isə qarşıya qoyulan strateji məqsədlərin tam həyata keçmədiyini görür. Onun fikrincə, bu vəziyyət həm Vaşinqton, həm də Təl-Əviv üçün yeni siyasi və diplomatik seçimlər zərurəti yaradır.

2026-cı ilin əvvəlində dünyadakı nüvə başlıqlarının sayının 12 187-yə çatdığı bildirilir. Nüvə arsenalına görə ilk iki pillədə Rusiya və ABŞ qərarlaşıb. Bu iki ölkə birlikdə dünya üzrə bütün nüvə başlıqlarının təxminən 86 faizinə sahibdir. Çin son illərdə arsenalını artıraraq üçüncü yerdə möhkəmlənib. Fransa, Böyük Britaniya, Hindistan, Pakistan, İsrail və Şimali Koreya da nüvə silahına malik dövlətlər sırasında yer alır. Mütəxəssislər nüvə silahlarının əsas hissəsinin məhz Rusiya və ABŞ-da cəmləşməsinin qlobal təhlükəsizlik balansına təsir göstərdiyini bildirirlər. Son qiymətləndirmələr nüvə silahlanmasının beynəlxalq təhlükəsizlik gündəmində əsas mövzulardan biri olaraq qaldığını göstərir.

Livanın Səhiyyə Nazirliyinin açıqladığı son statistikaya görə, martın 2-dən bəri davam edən hücumlar nəticəsində ölkədə ölənlərin sayı 3 637 nəfərə çatıb. Eyni zamanda 11 188 nəfərin yaralandığı bildirilir. Rəsmi məlumatlarda həlak olanlar və yaralananlar arasında mülki şəxslərin də olduğu qeyd edilir. Ən ağır vəziyyət əsasən Livanın cənub bölgələrində müşahidə olunur. Livan hakimiyyəti humanitar və təhlükəsizlik problemlərinin davam etdiyini bildirərkən, beynəlxalq təşkilatlar mülki əhalinin qorunması və gərginliyin azaldılması üçün çağırışlarını artırırlar. Bölgədə davam edən hadisələr humanitar vəziyyətin daha da mürəkkəbləşməsi ilə bağlı narahatlıqları gücləndirir.

ABŞ-ın Livandakı səfiri Mişel İssa Vaşinqton və Təl-Əviv arasında Livan məsələsi ilə bağlı ciddi fikir ayrılıqlarının mövcud olduğuna dair diqqətçəkən açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Livandakı hadisələri yaxından izləyir və bölgədə qarşıdurmanın genişlənməsinin qarşısını almağa çalışır. Səfir bildirib ki, Tramp ilə Benyamin Netanyahu arasında Livanla bağlı mövzularda gərgin müzakirələr yaşanıb və fikir ayrılığı kifayət qədər ciddi olub. Mişel İssa həmçinin Beyrutun cənubuna endirilən zərbələri və İranın raket hücumlarını siyasi mesaj kimi dəyərləndirib. Açıqlama ABŞ və İsrail arasında regiondakı son hadisələrə münasibətdə fərqli yanaşmaların ola biləcəyi ilə bağlı ehtimalları daha da gücləndirib.

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu son açıqlamasında İranın bölgədə yeni təhlükəsizlik reallığı formalaşdırmağa çalışdığını iddia edib və buna imkan verməyəcəklərini bəyan edib. Netanyahu bildirib ki, Hizbullahın İsrail ərazisinə atəş açmasından sonra Beyrutda və İranda müəyyən hədəflərə qarşı əməliyyatlar həyata keçirilməsi barədə göstəriş verib. Onun sözlərinə görə, bu əməliyyatlardan sonra hücumlar dayanıb. İsrail hökumətinin başçısı həmçinin xəbərdarlıq edərək qeyd edib ki, ölkəsinə qarşı yeni hücumlar baş verərsə, buna daha sərt cavab veriləcək. Açıqlama bölgədə İsrail, İran və Hizbullah arasında gərginliyin yenidən artdığı və təhlükəsizlik vəziyyətinin diqqətlə izlənildiyi bir dövrdə səsləndirilib.

İsrail ordusu Livanın cənubunda yerləşən Sur şəhərinin Zuqaq əl-Mufdi məhəlləsində yaşayan sakinlərə ərazini təcili tərk etmələri barədə xəbərdarlıq edib. İsrail tərəfi mümkün əməliyyatın Hizbullah qüvvələrinə qarşı yönələcəyini iddia edir. Təxliyə çağırışında sakinlərə Zəhrani çayının şimal hissəsinə keçmək tövsiyə olunub. Hücumun vaxtı açıqlanmasa da, əvvəlki oxşar hadisələr göstərir ki, belə xəbərdarlıqlardan sonra qısa müddət ərzində hərbi əməliyyatlar həyata keçirilə bilir. Son çağırış İsrail və Hizbullah arasında artan gərginlik fonunda edilib və Livanın cənubunda yeni qarşıdurma riskləri ilə bağlı narahatlıqları daha da artırıb. Bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti diqqətlə izlənilir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf son açıqlamasında ABŞ və İsrailin qarşılıqlı etimadın yaradılması istiqamətində kifayət qədər səmimi davranmadığını bildirib. Onun sözlərinə görə, İran atəşkəs razılaşmalarını yalnız sənədlərdə deyil, real vəziyyətdəki nəticələrə əsasən qiymətləndirir. Qalibaf qeyd edib ki, atəşkəsin dəfələrlə pozulması Tehranın mövqeyinə təsir göstərib və bu səbəbdən İran öz siyasətini mövcud şəraitə uyğun qurur. O vurğulayıb ki, etimadın formalaşması üçün konkret və praktik addımlar vacibdir. İran rəsmisinin açıqlaması bölgədə hərbi gərginliyin yenidən artdığı və tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamların davam etdiyi bir vaxta təsadüf edir. Son hadisələr atəşkəsin gələcəyi və regionda sabitliyin təmin olunması ilə bağlı müzakirələri daha da aktuallaşdırıb.

İranın Milli Təcili Tibbi Yardım Təşkilatının açıqladığı məlumata görə, İsrailin son 24 saat ərzində həyata keçirdiyi hava hücumları nəticəsində azı 15 nəfər yaralanıb. Yaralananların böyük hissəsinin Mahşəhr şəhərində qeydə alındığı bildirilir. Hələlik ölənlərlə bağlı rəsmi məlumat verilməyib və yaralıların mülki şəxslər və ya hərbçilər olması açıqlanmayıb. İran rəsmiləri hadisənin bütün təfərrüatlarının araşdırıldığını və zərərin miqyasının müəyyənləşdirildiyini bildirirlər. Son hadisələr İsrail və İran arasında yenidən artan gərginliyin davam etdiyini göstərir. Qarşılıqlı ittihamların səsləndirildiyi bir vaxtda bölgədə təhlükəsizlik vəziyyəti beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən yaxından izlənilir.

Pakistanın Baş naziri Şahbaz Şərif Yaxın Şərqdə son günlər yenidən artan gərginlik fonunda tərəflərə mühüm çağırış edib. O bildirib ki, bölgədə baş verən hadisələr atəşkəsin nə qədər kövrək olduğunu və onun pozulmasının ciddi nəticələrə səbəb ola biləcəyini göstərir. Şərifin sözlərinə görə, müxtəlif ölkələrin iştirakı ilə aparılan diplomatik səylər davam edir və sülh prosesində müəyyən irəliləyişlər müşahidə olunur. Pakistan hökuməti hesab edir ki, hazırkı mərhələdə təmkin nümayiş etdirmək və dialoqa üstünlük vermək xüsusilə vacibdir. Baş nazir bütün tərəfləri zorakılıqdan uzaq durmağa, mübahisələrin həlli üçün siyasi və diplomatik vasitələrə üstünlük verməyə çağırıb. Onun fikrincə, bölgədə davamlı sabitliyin təmin olunmasının yeganə yolu qarşılıqlı anlaşma və sülh danışıqlarından keçir.