#İsrail

İsrailin Baş naziri Benyamin Netanyahu İran-ABŞ razılaşmasından sonra ilk açıqlamasını verməyə hazırlaşır. İsrail mətbuatının məlumatına görə, o, videomüraciətlə çıxış edəcək. Bu, memorandumun elanından sonra onun ilk ictimai bəyanatı olacaq. Məlumatlara əsasən, İsrail rəhbərliyi razılaşmadan tam razı deyil. Bununla yanaşı, Netanyahunun Donald Trampla açıq qarşıdurmaya getməsi gözlənilmir. Analitiklər onun daha ölçülü mövqe nümayiş etdirəcəyini düşünürlər. Razılaşmanın gələcək taleyi İsraildə geniş müzakirə olunur. Baş nazirin çıxışı diqqətlə izləniləcək.

Hizbullah İran-ABŞ razılaşmasını dəstəklədiyini açıqlayıb. Təşkilat eyni zamanda İsrailə xəbərdarlıq edərək martın 2-dən əvvəlki vəziyyətə qayıdışın mümkün olmadığını bildirib. Bəyanatda Livanın suverenliyinin qorunacağı vurğulanıb. Hizbullah İsrail qüvvələrinin tam geri çəkilməsini tələb edib. Həmçinin saxlanılan şəxslərin azad olunmasının vacibliyi qeyd olunub. Təşkilat mövqeyinin dəyişməyəcəyini bəyan edib. Bu açıqlama Livanda yeni hücum xəbərlərinin yayıldığı vaxtda səsləndirilib. Livanda insan itkilərinin artmaqda davam etdiyi bildirilir.

İran Prezidenti Məsud Pezeşkian İran-ABŞ anlaşmasını şərəfli sənəd kimi dəyərləndirib. O bildirib ki, razılaşma İran və bölgədəki müttəfiq qüvvələr üçün əhəmiyyət daşıyır. Prezident sənəddə yalnız kiçik fikir ayrılıqlarının olduğunu qeyd edib. Bununla yanaşı, həmin məsələlərin detalları açıqlanmayıb. Pezeşkian İranın öz maraqlarını qoruduğunu vurğulayıb. O, İsrailin reaksiyasını da xüsusi qeyd edib. İran lideri bu reaksiyanın ölkəsinin uğur qazandığını göstərdiyini bildirib. Tehranın razılaşmanı müsbət nəticə kimi qiymətləndirdiyi vurğulanıb.

Almaniya Kansleri Fridrix Merts İran-ABŞ razılaşmasının qlobal iqtisadiyyata müsbət təsir göstərə biləcəyini bildirib. O hesab edir ki, sənəd Livandakı vəziyyəti də əhatə etməlidir. Merts bölgədə sabitliyin təmin olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, razılaşmanın təsiri yalnız iki ölkə ilə məhdudlaşmamalıdır. Almaniya kansleri Livan məsələsinin diqqətdə saxlanılmasının vacib olduğunu qeyd edib. O, Yaxın Şərqdə gərginliyin azalmasının iqtisadi baxımdan da əhəmiyyətli olduğunu bildirib. Merts Ukrayna ilə bağlı diplomatik imkanların yarandığını da vurğulayıb. Kansler bu mövzunu Donald Trampla müzakirə etməyi planlaşdırır.

Livan Səhiyyə Nazirliyi ölkədə insan itkiləri ilə bağlı yeni rəqəmlər açıqlayıb. Martın 2-dən bəri 3 min 798 nəfərin həyatını itirdiyi bildirilib. Yaralananların sayı isə 11 min 781 nəfərə çatıb. Son 24 saat ərzində 15 nəfər həlak olub. Həmin müddətdə 82 nəfər yaralanıb. Nazirlik humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığını qeyd edib. Səhiyyə sistemi artan yük altında fəaliyyət göstərir. Bölgədə gərginliyin davam etdiyi vurğulanır.

İsrail qüvvələri Yətta bölgəsində bir sıra tikililəri dağıdıb. Əl-Kərmil kəndində üç yaşayış evi sökülüb. Main bölgəsində tikilməkdə olan bir ev də məhv edilib. Ərazidəki su quyusu və iki kənd təsərrüfatı tikilisi dağıdılıb. Məlumata görə, 20 ağac kökündən çıxarılıb. Həmçinin bir divar da sökülüb. Hadisə işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində baş verib. Yerli sakinlər arasında narahatlıq artıb.

Avropa İttifaqı ölkələri İtamar Ben-Qvirə qarşı sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı ortaq mövqe formalaşdıra bilməyib. Bu barədə Kaya Kallas məlumat verib. Onun sözlərinə görə, bəzi üzv dövlətlər sanksiyaların tətbiqini dəstəkləsə də, yekdil qərar qəbul olunmayıb. Məsələ Qəzzaya humanitar yardım aparmağa çalışan fəallarla bağlı hadisələrdən sonra gündəmə gəlib. Qərb ölkələri Ben-Qvirin paylaşdığı görüntüləri tənqid edib. Fəallar təhlükəsizlik qüvvələrinin zorakılığı ilə üzləşdiklərini bildiriblər. Fransa artıq Ben-Qvirin ölkəyə girişini qadağan edib. İtaliyada isə onun fəaliyyəti ilə bağlı araşdırma aparılır.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam İsrail qüvvələrinin ölkə ərazisindən tam çıxarılmasına nail olmaq üçün fəaliyyətin gücləndiriləcəyini açıqlayıb. O, İran və ABŞ arasında əldə olunan atəşkəs razılaşmasını müsbət qiymətləndirib. Baş nazir bu sənədin müharibənin dayandırılmasına töhfə verəcəyinə ümid etdiyini bildirib. Salam insanların həlak olması, dağıntılar və məcburi köçkünlük probleminin sona çatmasının vacibliyini vurğulayıb. O, razılaşmanın əldə olunmasına dəstək verən tərəflərə təşəkkür edib. Livan rəhbərliyi vətəndaşların öz evlərinə təhlükəsiz şəkildə qayıtmasını prioritet hesab edir. Hökumət beynəlxalq tərəfdaşlarla əməkdaşlığı genişləndirməyi planlaşdırır. Eyni zamanda, ölkənin yenidən qurulması üçün zəruri addımların sürətləndirilməsi nəzərdə tutulur.

Qəzza Səhiyyə Nazirliyi bölgədə insan itkilərinin artdığını açıqlayıb. Son 24 saat ərzində yeddi nəfərin həlak olduğu, altı nəfərin isə yaralandığı bildirilib. Bununla da 2023-cü ilin oktyabr ayından bəri ölənlərin sayı 73 min 3 nəfərə çatıb. Yaralananların ümumi sayı isə 173 min 252 nəfər olaraq göstərilib. Məlumata görə, atəşkəs qüvvəyə mindikdən sonra da itkilər davam edib. Həmin dövrdə 992 fələstinli həyatını itirib. Daha 3 min 144 nəfərin yaralandığı qeyd olunub. Bölgədə humanitar vəziyyətin ağır olaraq qaldığı vurğulanır.

Avropa İttifaqının (Aİ) Xarici Əlaqələr və Təhlükəsizlik Siyasəti üzrə Ali Nümayəndəsi Kaya Kallas, İsrailin ifrat sağçı Milli Təhlükəsizlik Naziri İtamar Ben-Qvirə qarşı sanksiyaların tətbiq edilməsi məsələsində ittifaq daxilində yekdilliyin olmadığını bəyan edib. Aİ Daimi Nümayəndələr Komitəsinin (COREPER) qapalı iclaslarında aparılan müzakirələrdə təkcə İtamar Ben-Qvir deyil, həm də İsrailin Maliyyə naziri Betsalel Smotriçə qarşı aktivlərin dondurulması və səyahət qadağası kimi sanksiyaların tətbiqi nəzərdən keçirilib.

İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə əlaqələndirilən razılaşmanın İsraili bağlamadığını bəyan edib. Ben-Qvir əlavə edib ki, Hizbullahın tamamilə zərərsizləşdirilməsindən daha az nəticə ilə razılaşmaq olmaz. O, həmçinin İsrail qüvvələrinin nəzarətə götürdüyü ərazilərdən geri çəkilməyə qarşı olduğunu vurğulayıb.

“Hizbullah” İsrailə məxsus komanda mərkəzini hədəf aldığını və pilotsuz uçuş aparatına qarşı əməliyyat keçirdiyini açıqlayıb. Eyni zamanda İsrail dronlarının Livanın cənubundakı bir neçə bölgəyə hücum etdiyi bildirilir. Qruplaşma “Hermes 450” tipli PUA-nı vurduğunu və hərbi texnikaya zərbələr endirdiyini iddia edir. İsrail komanda mərkəzinin də hədəf alındığı qeyd olunur. İsrail ordusu hələlik bu məlumatlara münasibət bildirməyib. Bölgədə qarşılıqlı hücumların davam etdiyi vurğulanır. Gərginlik artır. Vəziyyət nəzarətdə deyil.