#İsrail

ABŞ administrasiyası İranla mümkün razılaşmanın tezliklə yekunlaşmasına çalışır. Vaşinqtonun əsas məqsədi razılaşmanın yaxın aylarda həyata keçirilməsidir. ABŞ və İsrail arasında Livandakı son gərginliklə bağlı müzakirələrin aparıldığı bildirilir. Vitse-prezident Cey di Vens İran razılaşmanın şərtlərini yerinə yetirməyincə maliyyə dəstəyinin göstərilməyəcəyini bəyan edib. O, həmçinin İsraili Tramp administrasiyasının diplomatik səylərinə mane olmamağa çağırıb. Vens İsrailin son aylarda ABŞ dəstəyi hesabına müdafiə olunduğunu da xatırladıb. Məlumata görə, Respublikaçılar Partiyası razılaşmanın yaxın 60 gün ərzində başa çatmasını istəyir. Bununla belə, davam edən danışıqlar prosesi məsələnin hələ də açıq qaldığını göstərir.

Livanın Səhiyyə Nazirliyi ölkənin cənubuna və Beka vadisinə endirilən İsrail hava zərbələrinin ağır nəticələrə səbəb olduğunu açıqlayıb. Məlumata görə, son hücumlar nəticəsində 47 nəfər həyatını itirib, 97 nəfər yaralanıb. Ən çox itki Haruf yaşayış məntəqəsində qeydə alınıb və burada doqquz nəfər həlak olub. Hücumlar nəticəsində qadınlar və uşaqlar arasında da ölənlərin olduğu bildirilir. Həbuş, əd-Duveyr, Ərəb Salim və Təl Əbyad yaşayış məntəqələri də ciddi zərər görən ərazilər sırasındadır. Nazirlik çoxsaylı digər yaşayış məntəqələrində də itkilərin qeydə alındığını vurğulayıb. Rəsmi məlumata əsasən, martın 2-dən etibarən Livanda həlak olanların sayı 3 980 nəfərə çatıb. Bölgədə humanitar vəziyyətin daha da ağırlaşdığı qeyd olunur.

BMT-nin Uşaq Fondu Qəzza zolağında uşaqlar arasında itkilərlə bağlı yeni məlumat yayıb. Təşkilatın açıqlamasına görə, oktyabr ayında elan edilmiş atəşkəsdən sonra 265 uşaq həyatını itirib, 400-dən çox uşaq isə yaralanıb. UNICEF-in sözçüsü Ceyms Elder bildirib ki, səkkiz aydan artıq müddətdə hər gün orta hesabla bir uşaq öldürülüb. Onun sözlərinə görə, bu göstərici son dərəcə ağır və faciəvi mənzərə yaradır. Elder qeyd edib ki, uşaqlar müxtəlif hücumlar nəticəsində həlak olublar. UNICEF rəsmisi hadisələrin böyük əksəriyyətinə görə İsrail qüvvələrini məsul hesab edib. Qəzzadakı humanitar vəziyyət beynəlxalq təşkilatların ciddi narahatlığına səbəb olmaqda davam edir. Təşkilat mülki şəxslərin, xüsusilə uşaqların qorunmasına çağırış edib.

İran Xarici İşlər Nazirliyi ABŞ ilə İsveçrədə keçirilməsi planlaşdırılan görüşün təxirə salındığını açıqlayıb. Bildirilib ki, tərəflər arasında danışıqların yaxın günlərdə baş tutması üçün hazırlıqlar davam edir. İran rəsmilərinin sözlərinə görə, yekun razılaşma anlaşma memorandumunun bəzi müddəalarının icrasından asılıdır. İsveçrə hökuməti də görüşün təxirə salındığını təsdiqləyib. Bununla yanaşı, gələcək danışıqlar üçün hazırlıq işlərinin davam etdiyi vurğulanıb. Görüşün təxirə salınması Livandakı son hərbi gərginlik fonunda baş verib. Son günlər İsrail və Hizbullah arasında qarşıdurmalar yenidən intensivləşib. Bu vəziyyət diplomatik prosesin vaxtına dair qeyri-müəyyənliyi artırıb.

Livanın cənubunda atəşkəsin qüvvəyə minməsindən sonra hərbi fəaliyyətin davam etdiyi bildirilir. Məlumata görə, yerli vaxtla saat 16:00-dan sonra azı 12 İsrail hava zərbəsi qeydə alınıb. Hücumlar əsasən Nəbatiyyə bölgəsi və ətraf yaşayış məntəqələrini əhatə edib. Kəfr Sir və Nəbatiyyə əl-Fövqa istiqamətləri bir neçə dəfə hədəfə alınıb. Eyni zamanda ər-Reyhan, Adşit və Məsir Həbbuş ərazilərində də partlayışlar qeydə alınıb. Yerli mənbələr Nəbatiyyə və ətrafında artilleriya atəşinin də davam etdiyini bildirirlər. Bu hadisələr atəşkəsin praktikada nə dərəcədə işlək olduğu ilə bağlı suallar yaradıb. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.

İsrail ordusu Livanda Hizbullaha məxsus 150-dən çox hədəfə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Bildirilib ki, hücumlar gecə yarısından etibarən həyata keçirilib. Bundan əvvəl yayılan məlumatda 80 hədəfin vurulduğu və onlarla Hizbullah üzvünün öldürüldüyü iddia olunmuşdu. Son açıqlama isə əməliyyatların daha geniş miqyas aldığını göstərir. İsrail tərəfi zərbələrin nəticələri ilə bağlı ətraflı məlumat verməyib. Hadisələr İsrail və Hizbullah arasında atəşkəsin qüvvəyə minməsi ilə bağlı xəbərlər fonunda baş verir. Buna baxmayaraq, bölgədə gərginlik hələ də davam edir. Tərəflər arasında qarşıdurmanın gələcək inkişafı diqqətlə izlənilir.

İsrail ordusunun sözçüsü Aviçay Adrai Hizbullahı atəşkəs rejimini pozmaqda ittiham edib. Onun sözlərinə görə, Hizbullah İsrail qüvvələrinin təşkilatın hərbi imkanlarını sıradan çıxarmaq cəhdlərinə mane olmağa çalışır. Adrai bildirib ki, İsrail ordusu Livanda tam əməliyyat sərbəstliyini qoruyur və fəaliyyətini davam etdirəcək. O, İsrail qüvvələrinin Beka vadisi və Nəbatiyyə də daxil olmaqla ölkənin müxtəlif bölgələrində 100-dən çox hədəfə zərbə endirdiyini iddia edib. İsrail tərəfi hücumlar nəticəsində onlarla Hizbullah üzvünün öldürüldüyünü də açıqlayıb. Bununla yanaşı, sözçü hansı atəşkəs razılaşmasının pozulduğunu dəqiq göstərməyib. Məsələ ilə bağlı vəziyyət hələ də tam aydın deyil. Bölgədə gərginlik fonunda tərəflər arasında qarşılıqlı ittihamlar davam edir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvirin Livanla bağlı açıqlamalarına sərt reaksiya verib. Əraqçi bildirib ki, Livanın "yanmalı olduğu" barədə səsləndirilən fikirlər adi bir şəxsin deyil, İsrail hakimiyyətini təmsil edən yüksək vəzifəli bir rəsmisinin mövqeyidir. O vurğulayıb ki, bu cür bəyanatlar bölgədəki vəziyyəti daha da gərginləşdirir. İranlı nazir İsraili davamlı qarşıdurma siyasəti aparmaqda ittiham edib. Əraqçinin sözlərinə görə, İsrail rəhbərliyi yalnız müharibənin davam etməsində maraqlıdır. O, bu siyasətin bütün insanlıq üçün təhlükə yaratdığını bildirib. Nazir hesab edir ki, bölgədə gərginliyin artması yeni münaqişələrə səbəb ola bilər. Əraqçinin açıqlaması İran və İsrail arasında davam edən siyasi qarşıdurmanın növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirilir.

İsrail və Hizbullah arasında atəşkəs razılaşması əldə olunub. Razılaşma bu gün yerli vaxtla 16:00-da qüvvəyə minəcək. Atəşkəsin əldə olunmasında ABŞ və Qətər vasitəçilik edib. İran da danışıqlara dəstək göstərib. Razılaşmadan əvvəl tərəflər arasında atışma baş verib. Atəşkəsin qüvvəyə minməsi ilə döyüş əməliyyatları dayandırılacaq. Bu addım regionda gərginliyin azalmasına xidmət edir. ABŞ rəsmiləri razılaşmanın müvəqqəti olduğunu və davamlı diplomatik proseslə müşayiət olunacağını bildirib.

İranın Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai İsrailin Livana hücumlarını qınayıb. O, bu hücumların ciddi və dərhal nəticələr doğuracağını bildirib. Azervoice xəbər verir ki, Bəqai ABŞ-ı məsul tərəf kimi göstərib. ABŞ-İran MoU-suna istinad edərək bütün hərbi əməliyyatların dayandırılmasını tələb edib. İran müttəfiqlərinin maraqlarını qorumaq üçün tədbirlər görəcəyini qeyd edib. İsmayıl Bəqai beynəlxalq hüququn və region təhlükəsizliyinin qorunmasının vacibliyini vurğulayıb. Hücumlar diplomatik gərginliyi artırır. İran tərəfi sülh və sabitliyin təmin olunmasına çağırış edir.

Livan Prezidenti Cozef Aun İsrailin hücumlarını təhlükəli və qəbuledilməz eskalasiya adlandırıb. Hücumlar ölkənin cənubunda və Bekaa Vadisində həyata keçirilir və mülki şəxslərə ciddi zərər vurur. Aun bildirib ki, bu hücumlar sülh təşəbbüslərini riskə atır. Lakin Livan nümayəndə heyəti tam atəşkəs əldə etmək üçün danışıqları davam etdirəcək. Hücumların sayı qadın və uşaqları da əhatə edir. ABŞ ilə İran arasında əldə olunan razılaşmadan sonra vəziyyət daha da kritikləşib. Aun Vaşinqtonda keçiriləcək danışıqlarda bu mövqeyi nümayiş etdirəcək. Danışıqların əsas məqsədi regionda sabitliyi təmin etməkdir.

Hizbullah Livanın torpağını və xalqını İsrail hücumlarına qarşı qoruyacağını bəyan edib. Təşkilat İsrailin atəşkəsi pozduğunu iddia edir. Döyüşçülər torpağı və insanları müdafiə edəcək. Benyamin Netanyahu İsrail ordusunun Livanda lazım olduğu müddətcə qalacağını açıqlayıb. O, Hizbullahın hücumlarına cavab verəcəyini vəd edib. ABŞ-İran MoU hücumların dayandırılmasını nəzərdə tutsa da, İsrail ordusu hücumlara davam edir. Cənubi Livan hədəf bölgə kimi saxlanılır. Atəşkəs pozuntuları gərginliyi artırır.