Bat Universitetinin müdafiə və təhlükəsizlik üzrə mütəxəssisi Patrik Buri İsrail və ABŞ arasında İran məsələsinə yanaşmada fərqlərin artdığını bildirib. Onun fikrincə, Livandakı son hadisələr bu ayrılığı daha aydın göstərir. Buri qeyd edib ki, münaqişənin əvvəlində tərəflər daha yaxın mövqedən çıxış edirdilər. Lakin sonrakı mərhələdə siyasi maraqlar fərqli istiqamətlərə yönəlib. Mütəxəssis Benyamin Netanyahunun Hizbullah və İranla bağlı siyasətini davam etdirmək üçün daxildə dəstəyə malik olduğunu deyib. O, Donald Trampın isə ABŞ-İran razılaşmasının qorunmasına daha çox maraq göstərdiyini vurğulayıb. Buri hesab edir ki, Vaşinqton və Tehran bu razılaşmanın yaşamasında maraqlıdır. Onun fikrincə, bu vəziyyət İsrailin maraqları ilə tam uyğun gəlməyə bilər.
#İsrail
İsrail qüvvələri işğal altındakı İordan çayının qərb sahilində əməliyyatlarını davam etdirir. Gecə reydləri zamanı Ramallah və Nablus bölgələrində beş fələstinli saxlanılıb. İsrail qüvvələrinin əl-Muğəyyir qəsəbəsinin son giriş yolunu bağladığı bildirilir. Eyni zamanda Beyt Furik bölgəsində fermerlərin buğda biçməsinə mane olunduğu qeyd edilir. Fələstin Xarici İşlər Nazirliyi Şərqi Qüdsdə Yunan Pravoslav Patriarxlığına məxsus torpaqlarla bağlı addımları pisləyib. Nazirliyin məlumatına görə, ərazidə ağaclar məhv edilib və torpaq sahəsi hasarlanıb. Bölgədə gərginlik davam edir. Son hadisələr beynəlxalq diqqət mərkəzində qalmaqdadır.
İsrailin Livanın müxtəlif yaşayış məntəqələrinə endirdiyi zərbələr insan tələfatına səbəb olub. Livanın Milli Xəbər Agentliyinin məlumatına görə, səhər saatlarından etibarən azı 12 nəfər həyatını itirib. Ölənlər arasında bir Livan hərbçisi və eyni ailədən olan iki uşaq da var. Ən ağır hadisələrdən biri Sur bölgəsinin Bəriş kəndində qeydə alınıb. Burada bir ailənin dörd üzvü həlak olub. Nəbatiyyə bölgəsinin bir neçə yaşayış məntəqəsində də ölüm halları qeydə alınıb. Duveyr kəndində motosikletə endirilən zərbə nəticəsində bir nəfər ölüb. Livanda təhlükəsizlik vəziyyəti gərgin olaraq qalır.
İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir Livandakı hərbi əməliyyatlar fonunda sərt bəyanatla çıxış edib. O bildirib ki, İsrail vətəndaşlarının təhlükəsizliyi prioritet olaraq qalmalıdır və ölkə öz vətəndaşlarını qorumaq üçün addımlar atmalıdır.
Livanda yeni atəşkəs razılaşmasının qüvvəyə minməsinə baxmayaraq, hərbi əməliyyatlar davam edir. Məlumata görə, atəşkəsdən sonra ölkənin cənubunda azı 12 hava zərbəsi və artilleriya atəşi qeydə alınıb. Razılaşmanın Qətər, ABŞ və İranın vasitəçiliyi ilə əldə olunduğu bildirilir. Diplomatik mənbələr bunun ABŞ ilə İran arasında mövcud razılaşmanın qorunmasına xidmət etdiyini qeyd edirlər. Bununla belə, hücumların davam etməsi atəşkəsin effektivliyi ilə bağlı narahatlıq yaradır. Livanın Səhiyyə Nazirliyi son hücumlarda 47 nəfərin öldüyünü, 97 nəfərin yaralandığını açıqlayıb. Rəsmilər itkilərin sayının daha da arta biləcəyini istisna etmirlər. Bölgədə vəziyyət gərgin olaraq qalır.
Livan Prezidenti Cozef Aun ilə ABŞ dövlət katibi Marko Rubio arasında telefon danışığı aparılıb. Danışıq zamanı Livandakı son hadisələr və bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyəti müzakirə olunub. Cozef Aun İsrailin Livan ərazilərinə hücumlarının dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O, hərtərəfli atəşkəsin əldə edilməsini əsas prioritet adlandırıb. Livan rəhbərliyi bu məsələnin gələn həftə Vaşinqtonda keçiriləcək danışıqlar üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildirir. Marko Rubio isə ABŞ-nin Livana dəstəyini təsdiqləyib. O, ölkədə sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Tərəflər dövlət institutlarının gücləndirilməsi məsələsinə də toxunublar.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsraili Hizbullahla atəşkəs razılaşmasını qəbul etməyə çağırdığını bildirib. O, bu barədə telefon müsahibəsində danışıb. Tramp İsrail rəhbərliyi ilə gün ərzində əlaqə saxladığını və atəşkəsə dəstək verdiyini qeyd edib. ABŞ rəsmilərindən biri də atəşkəsin əldə olunduğunu təsdiqləyib. Buna baxmayaraq, Livanda hərbi əməliyyatların davam etdiyi barədə məlumatlar yayılır. Son günlər bölgədə gərginlik əhəmiyyətli dərəcədə artmışdı. Atəşkəsin məqsədi qarşıdurmaların qarşısını almaq və vəziyyəti sabitləşdirməkdir. Lakin hazırkı vəziyyət atəşkəsin tam şəkildə tətbiq olunub-olunmaması ilə bağlı suallar yaradır.
İranın xarici işlər nazirinin müavini Səid Xətibzadə ABŞ-ni İsrailin anlaşma memorandumuna əməl etməsini təmin etməyə çağırıb. O bildirib ki, İran diplomatik prosesi davam etdirməyə hazırdır və qarşı tərəfdən də eyni yanaşmanı gözləyir. Xətibzadənin sözlərinə görə, Tehran Qəzza da daxil olmaqla bütün cəbhələrdə sülhün tərəfdarıdır. O vurğulayıb ki, Livanla bağlı məsələlər memorandumda münaqişə ilə birbaşa əlaqəsinə görə yer alıb. İran rəsmisi işğalın sona çatmasının və beynəlxalq hüquqa əməl olunmasının vacibliyini qeyd edib. Xətibzadə Hörmüz boğazında gəmiçiliyin davam etdiriləcəyini də açıqlayıb. O, 60 gün ərzində keçid haqqı tətbiq edilməyəcəyini bildirib. Eyni zamanda gələcək razılaşmalarda dondurulmuş İran vəsaitlərinin azad edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.
Qəzzanın cənubundakı əl-Məvasi bölgəsində məcburi köçkün ailələrin qaldığı çadıra hava zərbəsi endirilib. Məlumata görə, hadisə nəticəsində azı beş nəfər yaralanıb. Hücum Xan Yunis şəhərinin qərbində yerləşən ərazidə baş verib. Fələstin səhiyyə qurumları Qəzzada insan itkiləri ilə bağlı yeni statistika da açıqlayıblar. Bildirilir ki, 2023-cü il oktyabrın 7-dən bəri 73 min 18 nəfər həlak olub, 173 min 273 nəfər yaralanıb. Atəşkəs dövründə isə 1007 nəfərin öldüyü, 3165 nəfərin yaralandığı qeyd edilir. Bundan başqa, daha əvvəl çatmaq mümkün olmayan ərazilərdən yüzlərlə meyit çıxarılıb. Qəzzada humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır.
Avropa Komissiyasının sədri Ursula fon der Lyayen İsraili Livanın suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət etməyə çağırıb. O, bu bəyanatı Avropa İttifaqının zirvə toplantısından sonra keçirilən mətbuat konfransında səsləndirib. Fon der Lyayen ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumunu mühüm fürsət kimi qiymətləndirib. Onun sözlərinə görə, razılaşma Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinə və regional təhlükəsizliyin güclənməsinə kömək edə bilər. Avropa Komissiyasının sədri Livandakı vəziyyətin ciddi narahatlıq doğurduğunu bildirib. O, sabit və suveren Livanın Yaxın Şərqdə sülh üçün vacib olduğunu vurğulayıb. Fon der Lyayen Avropa İttifaqının Livan hakimiyyətinin silahsızlaşdırma siyasətini dəstəklədiyini qeyd edib. Antonio Koşta isə ABŞ-İran razılaşmasını bölgə üçün mühüm dönüş nöqtəsi adlandırıb.
ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş anlaşma memorandumu İsraildə narahatlıq yaradıb. Baş nazir Benyamin Netanyahu sənədə açıq etiraz etməsə də, israilli siyasətçilərin bəyanatları fərqli mənzərə ortaya qoyur. Eyni zamanda Livanda davam edən hərbi əməliyyatlar da İsrailin mövqeyinə dair suallar yaradır. ABŞ Prezidenti Donald Trampın İranla razılaşmanı İsrailin iştirakı olmadan irəli aparması Təl-Əvivdə narazılıqla qarşılanıb. ABŞ-nin vitse-prezidenti Cey Di Vensin İsrailə yönəlmiş tənqidləri də diqqət çəkib. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, bu proses Benyamin Netanyahunun qarşıdan gələn seçkilər öncəsi mövqeyini çətinləşdirə bilər. ABŞ, İran və Livan ətrafında baş verən hadisələr İsrailin siyasi gündəminə ciddi təsir göstərir. Bölgədəki vəziyyətin inkişafı diqqətlə izlənilir.
Livanın cənubunda atəşkəsin qüvvəyə minməsinə baxmayaraq hərbi əməliyyatların davam etdiyi bildirilir. Məlumata görə, Nəbatiyyə və ətraf bölgələrdə azı 13 hava zərbəsi qeydə alınıb. Son günlər bu ərazi İsrail və Hizbullah arasında döyüşlərin əsas mərkəzinə çevrilib. Hizbullah dörd İsrail hərbçisinin öldürüldüyünü iddia etdiyi hücumlar barədə məlumat yayıb. İsrail isə təxminən 150 Hizbullah hədəfinə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Livanın Səhiyyə Nazirliyi son sutkada 47 nəfərin öldüyünü, 97 nəfərin yaralandığını bildirib. Yerli sakinlər evlərinə qayıtdıqdan sonra böyük dağıntılarla qarşılaşdıqlarını deyirlər. Baş verənlər atəşkəsin davamlılığı ilə bağlı ciddi suallar yaradıb.