ABŞ-nin tanınmış jurnalisti və siyasi şərhçisi Taker Karlson son illərdə ABŞ Prezidenti Donald Tramp ilə eyni siyasi xəttdə görünməsinə baxmayaraq, xüsusilə İran, İsrail və ABŞ-nin xarici müdaxilələri ilə bağlı məsələlərdə Ağ Ev rəhbərindən getdikcə uzaqlaşan mövqe nümayiş etdirir. Uzun müddət ABŞ-də mühafizəkar-populist “MAGA” hərəkatının ən nüfuzlu media simalarından biri hesab edilən Karlson əvvəllər “Amerika öncə” siyasətinin fəal müdafiəçilərindən olub. O, immiqrasiya, qloballaşma və liberal siyasi dairələrə qarşı sərt çıxışları ilə tanınıb.
Hesabatlar
Yaponiyada müsəlman icmasına qarşı aparılan təxribat xarakterli kampaniya yeni mərhələyə keçib. Bir neçə ay əvvəl Kanaqava prefekturasının Fucisava şəhərində məscid tikintisi layihəsinə qarşı keçirilən etiraz aksiyalarından sonra səngimiş kimi görünən müzakirələr yenidən gündəmə gəlib. Bu dəfə kampaniya daha geniş miqyas alaraq sosial şəbəkələrdə yayılan saxta görüntülər, kontekstdən çıxarılmış videolar və təsdiqlənməmiş iddialar üzərində qurulub.
Fransanın Evian şəhərində keçirilən Böyük Yeddilik (G7) sammiti təkcə dünya iqtisadiyyatı və siyasətinin aktual məsələlərinin müzakirə olunduğu platforma deyil, həm də qlobal güc balansının formalaşdırıldığı, beynəlxalq sistemdə dövlətlərin yerinin yenidən müəyyənləşdirildiyi mühüm mərkəz kimi qiymətləndirilir.
Yaxın Şərqdə son günlər baş verən diplomatik proseslər Livanı regional siyasi gündəmin mərkəzinə çevirib. Vaşinqton və Tehran arasında əldə olunan çərçivə razılaşması fonunda Livan həm yeni imkanlarla, həm də ciddi risklərlə üz-üzə qalıb. Müşahidəçilər hesab edirlər ki, qarşıdakı həftələrdə veriləcək qərarlar ölkənin gələcək təhlükəsizlik və siyasi kursunu müəyyən edə bilər.
Son iyirmi ildə kosmos artıq yalnız elmi araşdırmaların və ya böyük dövlətlər arasındakı geosiyasi rəqabətin məkanı deyil. Bu sahə sürətlə dünyanın ən gəlirli iqtisadi istiqamətlərindən birinə çevrilərək investorların, texnologiya şirkətlərinin və maliyyə fondlarının diqqət mərkəzinə düşüb. Mütəxəssislərin hesablamalarına görə, yaxın onilliklərdə kosmos iqtisadiyyatının dəyəri trilyonlarla dollara çata bilər.
"İran ilə saziş artıq uğurla tamamlandı"... ABŞ Prezidenti Donald Tramp bu kəlmələrlə Vaşinqton ilə Tehran arasında sülh sazişinin əldə olunduğunu rəsmən elan edib. Bu tarixi hadisə son illər ərzində Yaxın Şərq regionunda baş vermiş ən mühüm və ən nəhəng geosiyasi dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirilir. İndiyə qədər rəsmi elan olunmuş məlumatlara görə, bu tarixi saziş — tamamilə bütün hərbi cəbhələrdə hərbi əməliyyatların dərhal və daimi olaraq dayandırılmasını, qlobal strateji Hörmüz boğazının beynəlxalq gəmilərin keçidi üçün yenidən açılmasını, İrana qarşı tətbiq edilən mütləq hərbi-dəniz blokadasının dərhal ləğv olunmasını, bununla yanaşı İranın nüvə proqramı və bir çox regional məsələlərlə bağlı əldə olunmuş fundamental kompromisləri özündə birləşdirir. Hazırda bütün dünya İsveçrədə keçiriləcək rəsmi imzalama mərasimində bu müqavilənin tam mətninin və daxili gizli bəndlərinin çılpaqlığı ilə ortaya çıxmasını böyük bir intizarla gözləməkdədir.
Təcrübəli bir jurnalisti hadisənin pərdəarxasını araşdırmağa sövq etmək üçün sadəcə bircə maraqlı hekayə kifayətdir. Əgər qarşınızdakı şəxs öz daxilində iki fərqli maraqlı hekayəni eyni anda daşıyırsa, bu araşdırma istəyi daha da dözülməz bir hal alır. Bu dəfə də olduqca maraqlı bir mpvzuya toxunmaq istərdik. Söhbət Anis Nəqqaşı adlı gəncdən gedəcək. Bu gənc livanlı hələ çox erkən yaşlarında FƏTH hərəkatının daxilindəki "Tələbə Taboru"na qoşulmuş, sonradan isə hərəkatın Mərkəzi Komitəsinin üzvü Xəlil əl-Vəzirin ("Əbu Cihad") birbaşa himayəsi altında fəaliyyət göstərmişdi.
Vaşinqtonun son illərdə həyata keçirdiyi strateji dəyişikliklər qlobal siyasətdə yeni reallıqlar formalaşdırır. 2024-2026-cı illəri əhatə edən dövrdə ABŞ xarici siyasətində müşahidə olunan yenilənmə prosesi ölkənin beynəlxalq sistemdən geri çəkilməsi deyil, güc resurslarının daha səmərəli şəkildə yenidən bölüşdürülməsi kimi qiymətləndirilir.
İraqda hökumətin silahlı qrupların dövlət nəzarətinə alınması istiqamətində başladığı təşəbbüs ölkənin siyasi və təhlükəsizlik gündəminin əsas mövzularından birinə çevrilib. Baş nazir Ali əl-Zeydi parlamentdə etdiyi ilk çıxışında silahların yalnız dövlətin nəzarətində olması və təhlükəsizlik qüvvələrinin imkanlarının gücləndirilməsi istiqamətində islahatlar aparacağını bəyan edib.
Kanadanın enerji ehtiyatları ilə zəngin olan Alberta əyalətində separatçılıq meylləri son aylarda yenidən güclənib. Əyalətdə müstəqillik tərəfdarları Ottavanın iqtisadi və ekoloji siyasətlərinin regionun maraqlarına zidd olduğunu iddia edir, bəzi qruplar isə hətta ABŞ ilə daha sıx inteqrasiya və ya birləşmə ideyasını gündəmə gətirirlər.
Beynəlxalq sanksiyalar, uzunmüddətli təcrid və iqtisadi çətinliklər fonunda fəaliyyət göstərən Şimali Koreya son illərdə gözlənilməz iqtisadi canlanma nümayiş etdirir. ABŞ mətbuatında dərc olunan təhlillərə görə, Pxenyan qlobal böhranları və geosiyasi qarşıdurmaları öz xeyrinə çevirməyi bacararaq həm iqtisadiyyatını, həm də hərbi potensialını gücləndirib.
11 fevral 1979-cu ildə İran inqilabının qələbəsinin elan edilməsindən bir həftə sonra Tehrandan bütün dünyaya tarixi fotoşəkil yayılacaqdı. Bu şəkillər sonradan regionda baş verəcək fırtınaları, o cümlədən "Əqsa tufanı" əməliyyatını və onun üzərindəki İranın birbaşa daxili barmaq izlərini anlamaq baxımından əvəzsiz qaynaq rolunu oynayır. Şəkildə sadə bir xalçanın üzərində elə iki şəxs əyləşib ki, regionun yaxın tarixini onların hekayələrinə dərindən toxunmadan qətiyyətlə yazmaq qeyri-mümkündür. Onlardan birincisi İran inqilabının ali rəhbəri Ayətullah Xomeyni, ikincisi isə müasir Fələstin müqavimət hərəkatının rəhbəri Yasir Ərafatdır.