Bakı, AzerVoice

Alimlər kosmosun dərinliklərində quş nəğmələrini xatırladan və insan qulağının eşidə biləcəyi tezliklərdə titrəyən dalğalar aşkar ediblər.

AzerVoice xəbər verir ki, xor dalğaları adlanan bu plazma partlamaları Yerdən 100 min kilometr uzaqlıqda qeydə alınıb və elm dünyasında böyük maraq doğurub.

Bu cür dalğalar əvvəllər də Yerin maqnit sahəsinin yaxınlığında təsbit edilmişdi. Ancaq bu dəfə qeydə alınan səslər Yerin maqnit sahəsinin əvvəllər öyrənilməmiş uzaq bir hissəsində aşkar edilib. Bu bölgənin xüsusiyyətləri və xor dalğalarının necə əmələ gəldiyi barədə elm adamları hələ də qəti bir nəticəyə gəlməyiblər.

Qeyd edək ki, xor dalğaları plazmanın titrəməsi nəticəsində əmələ gəlir və səs siqnalına çevrildikdə quşların nəğmələrinə bənzəyən səslər yaradır. Bu dalğalar 1960-cı illərdən etibarən müxtəlif radio antenaları vasitəsilə aşkar edilib. NASA-nın Magnetospheric Multiscale peykləri tərəfindən qeydə alınan bu dalğalar, Yerin maqnit sahəsini və Günəşlə qarşılıqlı təsirini daha yaxşı anlamağa imkan yaradır.

Tədqiqatın müəllifi, Beihang Universitetindən Chengming Liu, xor dalğalarının kosmosdakı ən güclü və əhəmiyyətli dalğalardan biri olduğunu bildirib. O, bu dalğaların peyk rabitəsinə və kosmik texnologiyalara təsir edə biləcək yüksək enerjili elektronlar yarada biləcəyini vurğulayıb.

Bu cür dalğalar yalnız Yer ətrafında deyil, həm də Yupiter və Saturn kimi digər planetlərin maqnit sahələri yaxınlığında müşahidə edilib. Bu isə onların daha geniş bir kosmik fenomen olduğunu göstərir.