ABŞ müdafiə sənayesi İran və Ukrayna müharibələrinin yaratdığı sursat çatışmazlığı fonunda daha ucuz və sürətli istehsal edilə bilən raketlər hazırlamağa başlayıb. Bu dəyişikliklərə əsas səbəblərdən biri “Patriot” hava hücumundan müdafiə sisteminin raketlərinə artan tələbat və ehtiyatların azalmasıdır. Bəzi müasir “Patriot” raketlərinin qiyməti 4 milyon dollardan çoxdur.
Digər Dövlətlər
Türkiyə Super Liqasında yeni mövsümə ardıcıl beşinci çempionluq hədəfi ilə hazırlaşan "Qalatasaray", transfer çalışmalarını davam etdirir. "Qalatasaray" braziliyalı futbolçunu transfer etmək üçün "Arsenal"a rəsmi təklif ünvanlayıb. Lakin Martinelli "sarı-qırmızılılar"ın bu təklifini qəbul etməyərək rədd edib.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai ABŞ-nin İran və regiona dair siyasətini tənqid edib. O, əsərdə yer alan insanın özünə yalan danışması və sonda həqiqətlə yalanı ayırd edə bilməməsi ilə bağlı fikri ABŞ siyasətinə tətbiq edərək Vaşinqtonu tənqid edib.
İran Prezidenti Məsud Pezeşkian ABŞ və İsraillə müharibədən sonra ölkənin iqtisadi vəziyyətinin əvvəlki dövrlə müqayisədə daha da ağırlaşdığını bildirib. İran Prezidenti qeyd edib ki, idxal olunan məhsulların ölkəyə çatdırılması üçün daha uzun və mürəkkəb marşrutlardan istifadə olunması onların son qiymətinin artmasına səbəb olur.
Cənubi Koreya Prezidenti Li Ce Myon Koreya yarımadasında davamlı sülhün təmin edilməsi üçün Şimali Koreya ilə dialoqun bərpa edilməsinə çağırıb. O, 1950-1953-cü illərdə baş vermiş Koreya müharibəsini rəsmən başa çatdıracaq sülh sazişinin imzalanması və hazırkı atəşkəs rejiminin davamlı sülh mexanizmi ilə əvəzlənməsi üçün Şimali Koreya və digər maraqlı tərəflər arasında müzakirələrin keçirilməsinə çağırıb.
İranlı nazir ABŞ ilə iyunun 17-də əldə olunmuş razılaşmanın “atəşkəs” deyil, “müharibənin başa çatması” barədə anlaşma olduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, ABŞ razılaşmanın şərtlərini pozub və nəticədə hərbi qarşıdurma yenidən başlayıb. ABŞ ilə danışıqların yenidən başlayıb-başlamayacağına dair suala cavabında nazir hazırda vasitəçilər vasitəsilə yalnız mesaj mübadiləsinin aparıldığını vurğulayıb
Fransa İordan çayının qərb sahilindəki Qusra kəndində İsrailli köçkünlərin fələstinlilərin evlərini ələ keçirməsini kəskin şəkildə pisləyib. Paris İsrail hakimiyyətini hadisələrə görə məsul şəxsləri həbs etməyə və məsuliyyətə cəlb etməyə çağırıb. Fransa fələstinli mülki əhalinin müdafiəsi üçün zəruri tədbirlərin görülməsini də tələb edib. Paris İsrailin işğal altındakı ərazilərdə yaşayış məntəqələri salmaq siyasətinin iki dövlətli həll imkanlarını təhlükə altına qoyduğunu bildirib. Qusra kəndində bir neçə fələstinli ailənin evlərinin günlərdir köçkünlərin mühasirəsində olduğu bildirilir. ABŞ da Benyamin Netanyahudan hadisələri pisləməsini istəyib. ABŞ-ın İsraildəki səfiri Mayk Hakabi köçkünləri sərt şəkildə tənqid edib. Hadisələr İordan çayının qərb sahilində gərginliyin daha da artmasına səbəb olub.
Avropanın bir sıra ölkələrində meşə yanğınları turizm bölgələrinə ciddi təhlükə yaradıb. Xorvatiya, Almaniya, Fransa və Yunanıstanda baş verən yanğınlar nəticəsində minlərlə insan təxliyə edilib. Xorvatiyanın Omiş şəhərində təxminən 1 000 nəfər təhlükəsiz ərazilərə köçürülüb, 36 nəfər tibbi yardım alıb və yeddi nəfərin vəziyyətinin ağır olduğu bildirilib. Almaniyada 2 000-dən çox insan meşə yanğını səbəbindən evlərini tərk edib. Fransanın Landes bölgəsində isə 525 nəfər Luqlon kəndindən təxliyə olunub. Yunanıstanın Halkidiki bölgəsində də yüzlərlə turist yanğının sahilə yaxınlaşması səbəbindən ərazidən uzaqlaşdırılıb. Alimlər yüksək temperatur və quraqlığın iqlim dəyişiklikləri ilə əlaqəli olduğunu bildirirlər. Avropada istilik dalğalarının və quraqlığın davam etməsi meşə yanğınları təhlükəsinin yüksək olaraq qalmasına səbəb olur.
ABŞ Ağ Evində milli təhlükəsizlik üzrə müşavir müavini Endi Beyker yaxın həftələrdə Donald Tramp administrasiyasını tərk edəcək. Beyker həmçinin vitse-prezident Ceyms Devid Vensin milli təhlükəsizlik üzrə müşaviri kimi fəaliyyət göstərib. O, daha təmkinli ABŞ xarici siyasətini müdafiə edən və uzunmüddətli xarici münaqişələrin məqsədəuyğunluğunu şübhə altına alan mövqeyi ilə tanınıb. Beyker ötən il Münxen Təhlükəsizlik Konfransında Vensin çıxışının hazırlanmasında iştirak edib. Onun gedişi Ağ Evdə son aylarda baş verən digər kadr dəyişikliklərinin davamı hesab olunur. Milli təhlükəsizlik komandasında Avropa və Latın Amerikası üzrə məsul olan yüksək vəzifəli şəxslər də iyun ayında vəzifələrindən ayrılıblar. Ağ Evdən milli təhlükəsizlik sahəsindən kənarda da mühüm kadr dəyişiklikləri barədə məlumat verilib. Beykerin gedişinin Tramp administrasiyasının xarici siyasətinə uzunmüddətli təsirinin necə olacağı hələlik məlum deyil.
ABŞ-da istehlakçı inamı avqust ayında kəskin şəkildə zəifləyib. Miçiqan Universitetinin ilkin məlumatlarına əsasən, göstərici 51 bənd təşkil edib və iyul ayındakı 55,2 bənddən aşağı düşüb. İstehlakçı inamının təxminən 8 faiz azalması əvvəlki iki ayda müşahidə olunan yaxşılaşmanı dayandırıb. Geriləmənin əsas səbəbləri arasında uzun müddətdir davam edən inflyasiya və İrana qarşı müharibənin yaratdığı iqtisadi qeyri-müəyyənlik göstərilir. ABŞ-da inflyasiya müharibədən əvvəl də Federal Ehtiyat Sisteminin uzunmüddətli 2 faizlik hədəfindən yüksək idi. Yüksək qiymətlər illərdir ABŞ ailələrinin büdcəsinə ciddi təzyiq göstərir. İrana qarşı müharibənin enerji və digər qiymətlərə təsiri ilə bağlı narahatlıqlar istehlakçıların gələcəyə inamını daha da zəiflədib. Son göstəricilər ABŞ iqtisadiyyatında qiymət artımı ilə bağlı narahatlığın hələ də yüksək olduğunu göstərir.
Hörmüz boğazında gəmi hərəkəti kəskin şəkildə azalıb və cümə günü yalnız iki gəminin boğazdan keçdiyi müəyyən edilib. Gəmilərdən biri İranın ərazi sularına daxil olan taxıl daşıyan gəmi, digəri isə əks istiqamətdə hərəkət edən boş quru yük gəmisi olub. Bundan başqa, boş mayeləşdirilmiş neft qazı daşıyan tanker də boğazdan keçərək Fars körfəzinə daxil olub. Cümə günü boğazdan xam neft daşıyan heç bir gəmi keçməyib. Cümə axşamı doqquz gəminin keçməsi əvvəlki gündəki beş gəmidən çox olsa da, avqust ayının gündəlik orta göstəricisindən aşağıdır. Müharibədən əvvəl Hörmüz boğazından gündəlik 130-dan çox gəmi keçirdi. Mütəxəssislər İranın boğazda gəmiçiliyi məhdudlaşdırmaq imkanını ABŞ-la aparılan danışıqlarda əsas təsir vasitələrindən biri hesab edirlər.
Tramp administrasiyasının İranın nüvə proqramı ilə bağlı siyasətində dəyişiklik etdiyi və aralıq seçkilərinə daha çox diqqət ayırdığı iddia edilir. ABŞ vitse-prezidenti Ceyms Devid Vensin mövqeyindəki dəyişiklik bu baxımdan əsas göstəricilərdən biri kimi qiymətləndirilir. Vensin İranın nüvə silahına malik olmasının qarşısını almaq məsələsindən daha çox neft və yanacaq qiymətlərinə diqqət yetirdiyi bildirilir. ABŞ-da yanacaq qiymətlərinin seçicilərin səsvermə qərarlarına təsir edən mühüm amil olduğu qeyd edilir. Ölkə üzrə yanacağın qiymətinin bir qallon üçün 4 dollardan yuxarı qalxacağı gözlənilir. Yüksək qiymətlərin amerikalı seçicilərin Tramp administrasiyasına münasibətini mənfi istiqamətdə dəyişə biləcəyi bildirilir. Bu səbəbdən administrasiyanın yanacaq qiymətlərinin aşağı salınmasını siyasi baxımdan prioritetə çevirdiyi iddia olunur. Belə yanaşmanın ABŞ-ın İranın nüvə proqramı ilə bağlı əvvəlki sərt mövqeyinə təsir göstərə biləcəyi vurğulanır.