Digər Dövlətlər

İranlı professor Mustafa Xoşçeşm ABŞ-nin Tehrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin nəticə verməyəcəyini düşünür. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər ərzində iqtisadi məhdudiyyətlərə uyğunlaşmağı bacarıb. Tehran mühüm məhsulların idxalı üçün alternativ ticarət yollarından istifadə edir. İranın qonşu ölkələrlə iqtisadi əlaqələri də bu baxımdan mühüm rol oynayır. Xoşçeşm hesab edir ki, Trampın iqtisadi təzyiqə üstünlük verməsi neft bazarlarında sabitliyi qorumaq məqsədi daşıyır. O, bunun neft qiymətlərinin yüksəlməsinin qarşısını almağa hesablandığını düşünür. İranlı professor ABŞ-nin payızda yenidən hərbi əməliyyatlara başlaya biləcəyini də iddia edib. Lakin bu ehtimal ekspert proqnozudur və ABŞ tərəfindən belə bir qərar rəsmən açıqlanmayıb.

ABŞ İrana qarşı iqtisadi təzyiq kampaniyasını daha da genişləndirməyə hazırlaşır. Prezident Donald Tramp görünməmiş miqyasda iqtisadi tədbirlər görüləcəyini bildirib. Bununla belə, Vaşinqton hələlik yeni sərəncam açıqlamayıb. ABŞ-nin fevral ayında qəbul etdiyi sərəncam İranla ticarət edən ölkələrə 25 faiz gömrük rüsumu tətbiq etməyə imkan verir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi əlavə iqtisadi məhdudiyyətlər də tətbiq edə bilər. Tədbirlər ölkələrlə yanaşı, limanları, hava yolları şirkətlərini, digər müəssisələri və gəmiləri də əhatə edə bilər. Məqsəd İranın beynəlxalq ticarət əlaqələrini daha da məhdudlaşdırmaq ola bilər. Mövcud vəziyyət Vaşinqtonun yeni vasitələr yaratmaqdan daha çox, hazırkı iqtisadi təzyiq mexanizmlərini genişləndirməyə çalışdığını göstərir.

İranın Mədəni İrs, Turizm və Əl İşləri naziri Seyid Rza Salehi Əmiri BRİKS Turizm Toplantısında iştirak etmək üçün Hindistana gedib. İranlı nazir Hindistanın Caypur şəhərinə səfər edib. BRİKS-in turizm toplantıları avqustun 19-dan 22-dək keçirilir. Salehi Əmiri BRİKS-i formalaşmaqda olan mühüm beynəlxalq güc mərkəzlərindən biri adlandırıb. O, qurumun dünya əhalisinin böyük hissəsini əhatə etdiyini vurğulayıb. İranlı nazir Hindistanın mədəniyyət və turizm naziri ilə ayrıca görüş keçirməyi planlaşdırır. Tehran BRİKS ölkələri ilə turizm əməkdaşlığından konkret nəticələr əldə etməyə çalışır. İran BRİKS-in imkanlarından turizm və mədəni əlaqələrin genişləndirilməsi üçün daha fəal istifadə etmək niyyətindədir.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi Pakistan ordusunun komandanı, feldmarşal Asim Münirlə telefon danışığı aparıb. Tərəflər bölgədəki son hadisələri müzakirə ediblər. Danışıqlarda davam edən qarşıdurmanın diplomatik yollarla həlli imkanlarına diqqət yetirilib. İran və Pakistan arasında ikitərəfli münasibətlərin inkişafı da nəzərdən keçirilib. Pakistan İranla ABŞ arasındakı danışıqlarda vasitəçilik edən ölkələrdən biri olub. İyunun 17-də tərəflər arasında anlaşma sənədi qəbul edilmişdi. Sənəddən sonra yekun razılaşmanın əldə olunması üçün danışıqlar davam etdirilsə də, tərəflər razılığa gələ bilməyiblər. Tehran və İslamabad bölgədəki vəziyyətlə bağlı siyasi təmaslarını davam etdirirlər.

Avropa Komissiyası Avropa İttifaqında təbii qaz təchizatı ilə bağlı hazırda ciddi narahatlığın olmadığını bildirib. Birliyin qaz anbarlarının doluluq səviyyəsi 62 faiz təşkil edir. Bununla belə, Avropa ölkələri qış mövsümü ərəfəsində ehtiyatları artırmaqda çətinlik çəkirlər. İranla ABŞ arasında müharibədən sonra qaz qiymətlərinin yüksəlməsi anbarların doldurulmasını bahalaşdırıb. Yüksək qiymətlər şirkətlərin əlavə qaz almasına mane olan əsas amillərdən biridir. Ötən ilin eyni dövründə Avropa İttifaqının qaz anbarları 74 faiz dolu olub. Hazırkı göstərici ötən illə müqayisədə 12 faiz bəndi aşağıdır. Buna görə də qışa qədər qaz ehtiyatlarının artırılması Avropa ölkələri üçün mühüm məsələ olaraq qalır.

ABŞ “Corc Vaşinqton” təyyarədaşıyan gəmisinin Yaxın Şərqə çatdığını təsdiqləyib. Gəminin başçılıq etdiyi zərbə qrupu ABŞ Mərkəzi Komandanlığının məsuliyyət bölgəsində fəaliyyətə başlayıb. “Corc Vaşinqton” hazırda Ərəb dənizindədir. Onun bölgəyə göndərilməsinin əvvəlcədən planlaşdırıldığı bildirilir. Təyyarədaşıyan gəminin uzun müddətdir bölgədə olan “Abraham Linkoln”u əvəz etməsi gözlənilir. “Abraham Linkoln”un heyətinin uzunmüddətli xidməti ABŞ-də müzakirələrə səbəb olub. Bəzi qanunvericilər gəmidəki şəraitin araşdırılmasını tələb ediblər. “Corc Vaşinqton”un gəlişi ABŞ-nin Yaxın Şərqdə güclü hərbi-dəniz mövcudluğunu davam etdirdiyini göstərir.

Çin ABŞ-nin İrana qarşı iqtisadi təzyiqi gücləndirmək siyasətini tənqid edib. Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Tsyan sanksiyaların problemlərin həllinə kömək etmədiyini bildirib. Pekin tərəfləri məsuliyyətli addımlar atmağa çağırıb. Çin İranla bağlı fikir ayrılıqlarının diplomatik və siyasi yollarla aradan qaldırılmasını istəyir. ABŞ isə Tehrana qarşı iqtisadi təzyiqi artırmağa çalışır. Yeni məhdudiyyətlərin Çinə də əhəmiyyətli təsir göstərə biləcəyi bildirilir. 2025-ci ilin məlumatlarına görə, İranın dəniz yolu ilə ixrac etdiyi neftin 80 faizdən çoxunu Çin alıb. Bu səbəbdən Vaşinqtonun yeni tədbirləri Çin–İran enerji və ticarət əlaqələrinə birbaşa təsir göstərə bilər.

Tacikistan İrandan 2,55 milyon ton neft və neft məhsulları almaq istəyir. Müraciətə 2 milyon ton xam neft daxildir. Düşənbə həmçinin 150 min ton benzin və 300 min ton dizel yanacağı almağı planlaşdırır. İrandan alınması nəzərdə tutulan təyyarə yanacağının həcmi isə 100 min tondur. Tacikistan neft məhsullarına olan tələbatının təxminən 80 faizini hazırda Rusiyadan təmin edir. Rusiyada yaranan yanacaq çatışmazlığı Düşənbəni yeni tədarük mənbələri axtarmağa sövq edib. Tacikistan Qazaxıstan, Türkmənistan, İran, İraq və Belarusla əlavə tədarük imkanlarını müzakirə edir. ABŞ-nin İrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin Tacikistanın planlarına necə təsir edəcəyi hələlik məlum deyil.

İran xarici işlər nazirinin müavini Kazım Qəribabadi ABŞ-nin xarici siyasətini və sanksiya təhdidlərini kəskin tənqid edərək, Vaşinqtonun məğlubiyyət fonunda müttəfiqlərindən kömək diləndiyini bildirib. ABŞ Prezidenti Donald Trampın İrana kömək edən və ya onunla ticarət əlaqələri quran hər bir ölkəyə qarşı "iqtisadi D-Day" (həlledici hücum günü) tətbiq olunacağı ilə bağlı təhdidlərindən sonra Qəribabadi "X" sosial şəbəkəsində paylaşım edib

Rusiya paytaxtı Moskvanın merı Sergey Sobyanin Moskva vilayətinin 250 pilotsuz uçuş aparatı (PUA) ilə hədəf alındığını, bunlardan 28-nin bilavasitə vilayət səmasında məhv edildiyini bildirib. Digər tərəfdən, Rusiya Müdafiə Nazirliyindən verilən açıqlamada gecə ərzində Ukraynaya məxsus ümumilikdə 726 PUA-nın Moskva da daxil olmaqla ölkənin müxtəlif regionları üzərində hava hücumundan müdafiə (HHM) sistemləri tərəfindən zərərsizləşdirildiyi diqqətə çatdırılıb

Rusiya Müdafiə Nazirliyi Ukraynanın paytaxtı Kiyevdə və Kiyev vilayətində hərbi-sənaye müəssisələrini, logistika mərkəzlərini və anbarları vurduqlarını açıqlayıb. Rusiya ordusunun gecə saatlarında Kiyev şəhəri və vilayətində yerləşən hərbi-sənaye obyektlərinə, logistika mərkəzlərinə və anbarlara qarşı hücum təşkil etdiyi bildirilən bəyanatda vurulan nöqtələr sıralanıb.