Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) direktoru Rafael Qrossi İranla ABŞ arasında müzakirələr aparılan yeni nüvə sazişinin əvvəlki razılaşmadan fərqli olacağını bildirib. O əlavə edib ki, yeni razılaşma əvvəlki modelə bənzəməyəcək və müzakirələr nəticəsində müharibədən sonra formalaşan yeni tələblərə uyğun olmalıdır

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) rəhbəri Rafael Mariano Qrossi İranın Buşehr Nüvə Enerji Stansiyasına edilən hücumla bağlı bəyanat yayaraq, nüvə obyektlərinin və onların ətrafındakı ərazilərin heç vaxt hərbi hədəf seçilməməli olduğunu vurğulayıb. Agentliyin rəsmi açıqlamasında qeyd olunur ki, bu səhər Buşehr stansiyası yaxınlığına düşən raket zərbəsi nəticəsində bir mühafizə əməkdaşı həyatını itirib.

İsrail kütləvi informasiya vasitələrinin yaydığı məlumata görə, Amerika Birləşmiş Ştatları İranla müharibənin tamamilə dayandırılması və gərginliyin aradan qaldırılması müqabilində rəsmi Tehrana sərt şərtlər toplusu təqdim edib. Sənəddə İranın nüvə proqramından raket arsenalına, habelə regional fəaliyyətlərinə qədər bir çox strateji məsələlər əks olunub.

BMT-nin nüvə nəzarəti orqanının rəhbəri Rafael Qrossi bazar ertəsi günü bildirib ki, rəhbərlik etdiyi agentlik ABŞ və İsrailin hərbi zərbələri zamanı İranın nüvə obyektlərinin zədələnməsi və ya vurulmasına dair heç bir göstəricinin olmadığı barədə qiymətləndirməsini qüvvədə saxlayır. Qeyd edək ki, İranın Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyindəki (BAEA) səfiri bazar ertəsi günü səhər saatlarında Nətənzdəki nüvə müəssisəsinin hücuma məruz qaldığını açıqlamışdı. Lakin mətbuat konfransında çıxış edən Qrossi vurğulayıb ki, agentlik indiyədək İsrail və ABŞ-ın iyun ayında İranın nüvə poliqonlarına etdiyi hücumlarla müqayisə oluna biləcək hər hansı bir hal müşahidə etməyib.

İran iyun ayında baş verən hücumlardan sonra zənginləşdirilmiş uran ehtiyatları və nüvə obyektlərinə dəyən ziyanın miqyası barədə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinə (BAEA) məlumat verməyib.

İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Baqai bildirib ki, Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru Rafael Qrossi İranın nüvə proqramının tamamilə sülh məqsədli xarakter daşıdığını yaxşı bilir. Baqai “Əl-Cəzirə”yə verdiyi müsahibədə qeyd edib ki, Qrossinin əsassız bəyanatları ABŞ və İsrail rejiminin İrana qarşı təcavüzkar hərəkətlərinə zəmin yaradıb. O, ABŞ tərəfindən dəstəklənən İsrailin iyun ayının ortalarında İrana qarşı başladığı hərbi hücuma işarə edib.

Argentina diplomatı Rafael Qrossi beynəlxalq arenada liderlik rollarına yeni gələn şəxs deyil. O, İranın nüvə ambisiyaları ətrafında gedən mübahisələrin mərkəzində duran ən tanınmış fiqurlardan biridir. BMT tərəfindən dəstəklənən və mürəkkəb nüvə məsələlərinə nəzarət edən beynəlxalq qurum - Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) baş direktoru kimi Qrossi, İran rejimi ilə onun həssas nüvə proqramı mövzusunda çoxsaylı gərgin dialoqların içində olub.

İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi ümid edir ki, sanksiyaların tətbiqi dondurulsun. Bu onun bazar günü BMT-nin baş katibinə ünvanladığı məktubda aydın görünürdü. Məktubda o, “sanksiya mexanizmlərinin, o cümlədən sanksiyalar komitəsi və ekspertlər heyətinin yenidən işə salınmasının qarşısını almağa” çağırırdı. Lakin cavab tez gəldi: Avropa İttifaqının rəhbərliyi bazar ertəsi bəyanat yayaraq bildirdi ki, “İranın nüvə sazişinə əməl etməməyə davam etməsinə cavab olaraq bu gün (bazar ertəsi) ona qarşı sanksiyaları yenidən tətbiq etdi”. İttifaq həmçinin bir daha təsdiqlədi ki, “diplomatik danışıqlar üçün qapı hələ də açıqdır”.

Son üç ay ərzində Misir intensiv diplomatik fəaliyyət göstərərək İranın xarici işlər naziri Seyid Abbas Əraqçi və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (MAQATE) baş direktoru Rafael Qrossini Qahirədə qəbul edib. Görüşlərin əsas məqsədi İranla Agentlik arasında əməkdaşlığı tənzimləyəcək yeni mexanizmin yekun mətnini hazırlamaq olub. Bu dövrdə Misir xarici işlər naziri Bədr Əbdülati, Əraqçi və Qrossi arasında 12-yə yaxın diplomatik təmas qurulub. Onlardan üçü üzbəüz görüş, qalanları isə telefon danışıqları şəklində baş tutub. Bundan başqa, ABŞ-ın xüsusi nümayəndəsi Stiven Vitkoff da prosesə fəal şəkildə cəlb olunub. Misir XİN sözçüsü Təmmim Xilaf bildirib ki, bu fəaliyyət İranın nüvə proqramı ilə bağlı “qaneedici razılaşmaya doğru irəliləyiş” deməkdir. Onun sözlərinə görə, Qahirə iyunun ortalarından etibarən İranla MAQATE arasında əməkdaşlığı bərpa etmək, gərginliyi azaltmaq və regional sabitliyi gücləndirmək üçün vasitəçilik missiyasını həyata keçirir.

Tehran Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyi (BAEA) ilə yeni əməkdaşlıq çərçivəsinin hazırlanması üzərində işləyir. Əraqçi Avropa üçlüyünə (Böyük Britaniya, Fransa və Almaniyaya - red.) işarə edərək bildirib ki, onların “snapback” mexanizmini işə salaraq İrana qarşı sanksiyaların bərpasına təşəbbüs göstərməsi ciddi səhvdir.

İranın silah istehsalı səviyyəsinə yaxın – 60 faiz zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı İsrailin iyunun 13-də nüvə obyektlərinə hücumundan əvvəl bir qədər artıb. Bu barədə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) gizli hesabatında məlumat verilib. Agentliyin üzv dövlətlərə göndərdiyi rüblük sənəddə bildirilir ki, 13 iyun tarixinə olan qiymətləndirməyə əsasən, İranın sentrifuqalarda daha da zənginləşdirilə bilən uran heksaflorid formasında 60 faiz dərəcəli zənginləşdirilmiş uran ehtiyatı 440,9 kiloqram təşkil edib. Hesabatda vurğulanır ki, bu miqdar uran zənginləşdirmə səviyyəsi artırılacağı halda 10 nüvə bombası hazırlamaq üçün kifayət edə bilər.

ABŞ Dövlət katibi Marko Rubio ilə Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) rəhbəri Rafael Mariano Qrossi arasında Ukraynadakı nüvə obyektləri və agentliyin İranda həyata keçirdiyi nəzarət fəaliyyətləri də daxil olmaqla, qlobal nüvə təhlükəsizliyi məsələlərinin müzakirə olunduğu bildirilib. Dövlət Departamentinin açıqlamasına görə, sentyabrın 8-dən 12-dək Avstriyanın paytaxtı Vyanada keçiriləcək BAEA İdarə Heyətinin iclası ərəfəsində baş tutan görüşdə Ukraynadakı nüvə obyektlərinin təhlükəsizliyi və agentliyin İranda həyata keçirdiyi yoxlama və nəzarət fəaliyyətləri də daxil olmaqla müxtəlif qlobal nüvə təhlükəsizliyi məsələləri müzakirə edilib.