BAKI, AzerVoice
Avropa ölkələri, əgər İranın nüvə proqramı üzrə sazişin şərtlərinə əməl etmək niyyətinə dair kifayət qədər zəmanət əldə etməsələr, 10 il əvvəl ləğv edilmiş sanksiyaları bərpa edə bilərlər.
AzerVoice xəbər verir ki, bu barədə Fransa xarici işlər naziri Jan-Noel Barro Brüsseldə Avropa İttifaqı (Aİ) xarici işlər nazirlərinin görüşü zamanı deyib.
"Fransa və onun tərəfdaşlarının silah tədarükünə, bank xidmətlərinə və nüvə sənayesi üçün avadanlıqlara tətbiq olunan və on il əvvəl ləğv edilmiş qlobal embarqonu yenidən tətbiq etmək hüququ tam şəkildə mövcuddur. Əgər İran tərəfindən möhkəm, konkret və yoxlanıla bilən öhdəliklər görməsək, bu addımı avqustun sonunadək atacağıq" – deyə, Barro bildirib.
Barro həmçinin İran həbsxanalarında saxlanılan Fransa vətəndaşlarının dərhal azadlığa buraxılmasına və Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin (BAEA) müfəttişlərinin İranın nüvə obyektlərində fəaliyyətinin bərpasına çağırıb.
“İranın nüvə və raket proqramı ilə bağlı nizamlama və çərçivə razılaşmasına gətirib çıxaracaq diplomatik prosesin yenidən başlanması zəruridir” – deyə, Barro bildirib.
Qeyd edək ki, 2015-ci ildə İran və Böyük Britaniya, Almaniya, Çin, Rusiya, ABŞ və Fransa arasında İranın nüvə proqramına dair Birgə Hərtərəfli Fəaliyyət Planı (BHFP) imzalanmışdı. Bu razılaşma 2002-ci ildən bəri Qərbin Tehranın nüvə silahı hazırladığına dair ittihamları fonunda yaranan böhranı aradan qaldırmaq məqsədi daşıyırdı.
Lakin 2018-ci ildə ABŞ Prezidenti Donald Tramp razılaşmadan çıxaraq İrana qarşı bütün ABŞ sanksiyalarını bərpa etdi. Cavab olaraq, İran 2020-ci ildə BHFP üzrə öhdəliklərini azaltmaq və BAEA-nın müfəttişlərinə nüvə obyektlərinə giriş imkanlarını məhdudlaşdırmaq qərarını elan etdi. 2021–2022-ci illərdə Vyanada aparılan danışıqlar isə nəticə vermədi.
2025-ci ildə Tramp İrana qarşı “maksimum təzyiq” siyasətini bərpa edən fərman imzalayıb və yeni sazişin imzalanmayacağı təqdirdə Tehrana qarşı hərbi güc tətbiq edəcəyi ilə hədələyib. İran və ABŞ nümayəndələri aprel-may aylarında beş dəfə nüvə proqramı ilə bağlı görüş keçirsələr də, danışıqlar İsrailin İrana qarşı hərbi əməliyyata başlaması və ABŞ-ın İranın nüvə obyektlərinə endirdiyi zərbələr səbəbindən dayandırılıb.