Yaxın Şərq

İordaniyadan Suriyaya könüllü şəkildə qayıdan suriyalı qaçqınların sayı 200 min nəfərə çatıb. Bu barədə Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Qaçqınlar üzrə Ali Komissarlığının İordaniya nümayəndəliyinin təmsilçisi Yusif Taha məlumat verib. 20 iyun – Ümumdünya Qaçqınlar Günü münasibətilə İordaniyanın dövlət televiziya kanallarından birinə müsahibə verən Yusif Taha 2024-cü il dekabrın 8-dən sonra suriyalı qaçqınların vətənlərinə qayıdışı ilə bağlı prosesdən danışıb.

İsrailin milli təhlükəsizlik naziri İtamar Ben-Qvir Livandakı hərbi əməliyyatlar fonunda sərt bəyanatla çıxış edib. O bildirib ki, İsrail vətəndaşlarının təhlükəsizliyi prioritet olaraq qalmalıdır və ölkə öz vətəndaşlarını qorumaq üçün addımlar atmalıdır.

İsrailin "Kanal 12" televiziya kanalının yaydığı məlumata görə, ABŞ administrasiyasının rəsmi şəxsləri İsrail hökuməti ilə mövcud münasibətlərin kəskin şəkildə pisləşməsi fonunda, Netanyahunun yerinə alternativlər tapmaq məqsədilə İsrail müxalifətinin aparıcı liderləri ilə qeyri-rəsmi kommunikasiya kanallarının qurulması istiqamətində fəaliyyətə başlayıblar.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının dəhlizlərində İsrailin beynəlxalq təşkilatdakı daimi nümayəndəsi Dani Danon ilə BMT-nin iki yüksəkrütbəli rəsmi qadın nümayəndəsi arasında kəskin söz davası və şiddətli qarşıdurma baş verib. Bu hadisə Münaqişə Şəraitində Cinsi Zorakılığın Aradan Qaldırılması Beynəlxalq Günü münasibətilə təşkil edilən və İsrail dövlətinin silahlı münaqişələr zamanı uşaqlara qarşı insan hüquqları pozuntuları törətməkdə ittiham olunduğu rəsmi hesabatın təqdim edildiyi açıq iclas zamanı yaşanıb.

Qəzza zolağında minlərlə şagird üçün növbəti məzuniyyət imtahanları adi təhsil prosesinin deyil, müharibənin, köçkünlüyün və dağılmış təhsil sisteminin fonunda keçirilir. Fələstində ümumi orta təhsilin yekun mərhələsi hesab olunan məzuniyyət imtahanlarının başlamasına saatlar qalsa da, bir çox şagird hələ də imtahanı harada verəcəyini bilmir. Bu il Qəzza zolağında təxminən 37 min 700 şagird imtahanlara məsafədən, elektron formatda qatılacaq. İmtahanlar üçün xüsusi zallar ayrılmadığından şagirdlər internet və elektrik enerjisinin mövcud olduğu istənilən məkan axtarmağa məcburdurlar. Bir çox hallarda bu məkanlar kafelər, ictimai obyektlər və ya müvəqqəti təhsil mərkəzləri olur.

Livanın Baş naziri Nəvaf Salam dövlət institutlarının gücləndirilməsinin vacibliyini vurğulayıb. O, hökumətin islahatlar kursuna sadiq qaldığını bildirib. Salam ölkə ərazisinin heç bir hissəsi ilə bağlı güzəştə getməyəcəklərini qeyd edib. Baş nazir silahların yalnız qanuni dövlət qüvvələrinin nəzarətində olmasının vacibliyini də vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, vətəndaşların gələcəyi siyasi və ya məzhəb mənsubiyyətindən asılı olmamalıdır. Salam müharibə və sülh məsələləri ilə bağlı qərarların yalnız dövlət tərəfindən verilməsinin tərəfdarı olduğunu bildirib. Bu açıqlamalar ölkədə təhlükəsizlik və siyasi islahatlarla bağlı müzakirələrin davam etdiyi bir vaxtda səsləndirilib. Livan rəhbərliyi dövlət institutlarının rolunun artırılmasını prioritet hesab edir.

Livan Prezidenti Cozef Aun ilə ABŞ dövlət katibi Marko Rubio arasında telefon danışığı aparılıb. Danışıq zamanı Livandakı son hadisələr və bölgədəki təhlükəsizlik vəziyyəti müzakirə olunub. Cozef Aun İsrailin Livan ərazilərinə hücumlarının dayandırılmasının vacibliyini vurğulayıb. O, hərtərəfli atəşkəsin əldə edilməsini əsas prioritet adlandırıb. Livan rəhbərliyi bu məsələnin gələn həftə Vaşinqtonda keçiriləcək danışıqlar üçün mühüm əhəmiyyət daşıdığını bildirir. Marko Rubio isə ABŞ-nin Livana dəstəyini təsdiqləyib. O, ölkədə sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Tərəflər dövlət institutlarının gücləndirilməsi məsələsinə də toxunublar.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İsraili Hizbullahla atəşkəs razılaşmasını qəbul etməyə çağırdığını bildirib. O, bu barədə telefon müsahibəsində danışıb. Tramp İsrail rəhbərliyi ilə gün ərzində əlaqə saxladığını və atəşkəsə dəstək verdiyini qeyd edib. ABŞ rəsmilərindən biri də atəşkəsin əldə olunduğunu təsdiqləyib. Buna baxmayaraq, Livanda hərbi əməliyyatların davam etdiyi barədə məlumatlar yayılır. Son günlər bölgədə gərginlik əhəmiyyətli dərəcədə artmışdı. Atəşkəsin məqsədi qarşıdurmaların qarşısını almaq və vəziyyəti sabitləşdirməkdir. Lakin hazırkı vəziyyət atəşkəsin tam şəkildə tətbiq olunub-olunmaması ilə bağlı suallar yaradır.

Qəzzanın cənubundakı əl-Məvasi bölgəsində məcburi köçkün ailələrin qaldığı çadıra hava zərbəsi endirilib. Məlumata görə, hadisə nəticəsində azı beş nəfər yaralanıb. Hücum Xan Yunis şəhərinin qərbində yerləşən ərazidə baş verib. Fələstin səhiyyə qurumları Qəzzada insan itkiləri ilə bağlı yeni statistika da açıqlayıblar. Bildirilir ki, 2023-cü il oktyabrın 7-dən bəri 73 min 18 nəfər həlak olub, 173 min 273 nəfər yaralanıb. Atəşkəs dövründə isə 1007 nəfərin öldüyü, 3165 nəfərin yaralandığı qeyd edilir. Bundan başqa, daha əvvəl çatmaq mümkün olmayan ərazilərdən yüzlərlə meyit çıxarılıb. Qəzzada humanitar vəziyyət ağır olaraq qalır.

Livanın cənubunda atəşkəsin qüvvəyə minməsinə baxmayaraq hərbi əməliyyatların davam etdiyi bildirilir. Məlumata görə, Nəbatiyyə və ətraf bölgələrdə azı 13 hava zərbəsi qeydə alınıb. Son günlər bu ərazi İsrail və Hizbullah arasında döyüşlərin əsas mərkəzinə çevrilib. Hizbullah dörd İsrail hərbçisinin öldürüldüyünü iddia etdiyi hücumlar barədə məlumat yayıb. İsrail isə təxminən 150 Hizbullah hədəfinə zərbə endirdiyini açıqlayıb. Livanın Səhiyyə Nazirliyi son sutkada 47 nəfərin öldüyünü, 97 nəfərin yaralandığını bildirib. Yerli sakinlər evlərinə qayıtdıqdan sonra böyük dağıntılarla qarşılaşdıqlarını deyirlər. Baş verənlər atəşkəsin davamlılığı ilə bağlı ciddi suallar yaradıb.

Hizbullahın baş katibi Nəim Qasım Beyrutda keçirilən mərasimdə təşkilatın mövqeyi ilə bağlı açıqlamalar verib. O bildirib ki, Hizbullah müqavimət prinsiplərinə və işğal olunmuş torpaqların azad olunması məqsədinə sadiq qalır. Qasım təşkilatın Livan Konstitusiyası və Taif Sazişi çərçivəsində fəaliyyət göstərdiyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Hizbullah xarici hökmranlıq və siyasi asılılığı qəbul etmir. Qasim təşkilatın fəaliyyətini ədalətsizlik və xarici müdaxiləyə qarşı mübarizə kimi qiymətləndirib. O qeyd edib ki, işğalın rədd olunması istiqamətində atılan hər addım qələbə hesab olunur. Hizbullah lideri silahlı qarşıdurma ilə üzləşdikdə eyni üsulla cavab verdiklərini də bildirib. Açıqlamalar İsrail və Hizbullah arasında atəşkəs xəbərləri fonunda səsləndirilib.

Livanın Səhiyyə Nazirliyi ölkənin cənubuna və Beka vadisinə endirilən İsrail hava zərbələrinin ağır nəticələrə səbəb olduğunu açıqlayıb. Məlumata görə, son hücumlar nəticəsində 47 nəfər həyatını itirib, 97 nəfər yaralanıb. Ən çox itki Haruf yaşayış məntəqəsində qeydə alınıb və burada doqquz nəfər həlak olub. Hücumlar nəticəsində qadınlar və uşaqlar arasında da ölənlərin olduğu bildirilir. Həbuş, əd-Duveyr, Ərəb Salim və Təl Əbyad yaşayış məntəqələri də ciddi zərər görən ərazilər sırasındadır. Nazirlik çoxsaylı digər yaşayış məntəqələrində də itkilərin qeydə alındığını vurğulayıb. Rəsmi məlumata əsasən, martın 2-dən etibarən Livanda həlak olanların sayı 3 980 nəfərə çatıb. Bölgədə humanitar vəziyyətin daha da ağırlaşdığı qeyd olunur.