BAKI,AzerVoice analitik Təhlil Mərkəzi
1947-ci ildə Britaniya müstəmləkə idarəsinin sona çatması ilə baş tutan bölgüdən bəri Hindistan və Pakistan arasında qarşıdurmalar, diplomatik böhranlar və həll olunmamış ərazi iddiaları ilə zəngin bir tarix formalaşıb. Bu iki dövlət bu günə qədər üç dəfə tammiqyaslı müharibə aparıb ki, onların ikisi mübahisəli Himalay bölgəsi – Kəşmir üzərində olub.
Aşağıda Hindistan və Pakistanın mövcud konvensional və
strateji hərbi imkanlarının müqayisəli icmalı təqdim
olunur:
Müdafiə Büdcələri və Sursat İdxalı-Stockholm Beynəlxalq Sülh Araşdırmaları İnstitutunun (SIPRI) məlumatlarına əsasən:
Hindistan 2023-cü ildə müdafiə sahəsinə 86.1 milyard ABŞ dolları xərcləyib. Bu, əvvəlki illə müqayisədə 1.6% artım deməkdir.
Bu məbləğ Hindistanı dünyanın ən çox hərbi xərcləyən beşinci ölkəsinə çevirir.
Pakistanın isə 2024-cü il üzrə hərbi xərcləri 10.2 milyard dollar təşkil edib – bu rəqəm Hindistanın büdcəsindən təxminən doqquz dəfə azdır.
2020–2024-cü illərdə Hindistan dünyanın ikinci ən böyük silah idxalçısı, Pakistan isə beşinci olub.
Nüvə Başlıqları və Doktrina Fərqləri
Hindistan: Təxminən 172 nüvə başlığına malikdir.
Pakistan: Təxminən 170 nüvə başlığına sahibdir.
Bu iki ölkə arasında nüvə silahlarının istifadə qaydaları (doktrinalar) fərqlidir. Mütəxəssislərə görə, bu, mümkün qarşıdurmanın dağıdıcı nəticələrə gətirib çıxara biləcəyinə işarə edir.
Hərbi Şəxsi Heyət və Parametrlər
Hindistan:
Ümumi aktiv personal: 1.47 milyon
Quru qoşunları: 1,237,000
Hərbi dəniz qüvvələri: 75,500
Hərbi hava qüvvələri: 149,900
Sahil mühafizəsi: 13,350
Paramilitar və jandarma: 1,616,050 nəfər
Ehtiyat qüvvələr:
Quru qoşunları: 960,000
Hava qüvvələri: 140,000
Donanma: 55,000
Paramilitar: 941,000
Pakistan:
Ümumi aktiv personal: 660,000
Quru qoşunları: 560,000
Hava qüvvələri: 70,000
Dəniz qüvvələri: 30,000
Paramilitar: Təxminən 291,000 nəfər
Ehtiyat qüvvələr: Müxtəlif mənbələr fərqli rəqəmlər göstərir; təxminən 550,000 nəfər (Global Firepower-ə görə)
Hərbi Hava Qüvvələri
Hindistan:
Döyüşə hazır təyyarələr: 730
Əsas modellər: Fransız istehsalı Rafale, rus istehsalı Su-30MKI, Hindistanın yerli Tejas
Pakistan:
Döyüşə hazır təyyarələr: 452
Əsas modellər: ABŞ istehsalı F-16, Çin-Pakistan istehsalı JF-17 Thunder, Mirage III/V
Hərbi Dəniz Qüvvələri
Hindistan:
Əsas səth döyüş gəmiləri: 29
2 təyyarədaşıyan gəmi
11 esmines
16 freqat
Sahil və patrul gəmiləri: 160
Sualtı qayıqlar: 16 (nüvə və konvensional)
Pakistan:
Fregatlar: 10
Təyyarədaşıyan və esmines: yoxdur
Sahil və patrul gəmiləri: 21
Sualtı qayıqlar: 8
Quru Qoşunları və Topçu Gücü
Hindistan:
Əsas döyüş tankları: 3,740
Topçu sistemləri: 9,743
Pakistan:
Əsas döyüş tankları: 2,537
Topçu sistemləri: 4,619-dan çox
Raket və Ballistik Silah Sistemləri
Hindistan:
Agni və Prithvi seriyaları ilə qısa, orta və uzunmənzilli ballistik raketlərə sahibdir.
Agni-V: 5,000 km-dən çox mənzilli, nüvə daşıya bilən raket.
Pakistan:
Shaheen (katı yanacaq) və Ghauri (sıvı yanacaq) seriyaları ilə qısa və orta mənzilli nüvə başlığı daşıyan ballistik raketlərə malikdir.
Babur qanadlı raketi: yerüstü və sualtı platformalardan atıla bilər.
Shaheen-III: həm nüvə, həm də konvensional başlıq daşıya bilər, mənzili 2,750 km.
Hindistan, insan resursları, müdafiə büdcəsi, texnoloji üstünlük və silah müxtəlifliyi baxımından Pakistan üzərində əhəmiyyətli bir strateji üstünlüyə malikdir. Pakistan isə daha çevik və asimmetrik taktikalarla bu fərqi qismən kompensasiya etməyə çalışır. Hər iki ölkənin nüvə silahına malik olması, gərginliyin artmasının beynəlxalq səviyyədə ciddi təhlükə yaratdığını göstərir.