BAKI,VOA
Suudiyyə Ərəbistanı dünya enerji sektorunda son illərin ən böyük və iddialı transformasiyalarından birini həyata keçirir. Qlobal neft bazarının əsas oyunçusu olan Krallıq, “Vision 2030” strategiyası çərçivəsində iqtisadiyyatını şaxələndirmək, daxili neft asılılığını azaltmaq və təmiz enerji texnologiyalarında liderə çevrilmək istiqamətində kütləvi sərmayələr yatırır.
Səudiyyə rəqəmsal iqtisadiyyatında kiberdözümlülük dövrü
ArabAZ xəbər verir ki, bu strategiya neft hasilatından tam imtina etməyi deyil, balanslaşdırılmış enerji portfeli yaratmağı nəzərdə tutur. Krallıq neftdən gələn gəlirlərlə yaşıl texnologiyaları maliyyələşdirir, daxildə elektrik enerjisi üçün işlədilən nefti azaldaraq onu ixraca yönəldir və təmiz enerji ixracatçısına çevrilir.
Yaşıl enerjinin əsas dayaqları: Günəş, külək və hidrogen
Suudiyyə Ərəbistanı təmiz enerjiyə keçid çərçivəsində paralel olaraq bir neçə strateji sahəni inkişaf etdirir:
Günəş enerjisi: İlboyu davam edən yüksək günəş radiasiyası və geniş səhra əraziləri sayəsində günəş enerjisi ölkənin ən böyük bərpa olunan elektrik mənbəyinə çevrilir.
Külək enerjisi: Sabit külək resursları olan bölgələrdə böyükmiqyaslı külək fermaları inşa olunur.
Yaşıl və mavi hidrogen: İstehsal zamanı karbon emissiyası yaratmayan yaşıl hidrogenin Krallığın ən gəlirli təmiz ixrac məhsullarından biri olacağı gözlənilir.
Karbonun tutulması (CCUS): İqlim öhdəliklərinə əməl etmək üçün atmosferə atılan karbonun tutulması, təkrar emalı və saxlanılması texnologiyaları tətbiq olunur.
Dövri Karbon İqtisadiyyatı (CCE) modeli
İqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə Krallıq Dövri Karbon İqtisadiyyatı (CCE) modelini əsas götürür. Bu çərçivə dörd prinsipə söykənir:
Azaltmaq (Reduce): Emissiyaların miqdarını aşağı salmaq.
Yenidən istifadə etmək (Reuse): Karbonu sənaye proseslərində təkrar istifadəyə yönəltmək.
Təkrar emal etmək (Recycle): Karbonu yeni məhsullara çevirmək.
Xaric etmək (Remove): Karbonu atmosferdən tamamilə təmizləmək.
Yüksək texnologiyalar və gələcəyin infrastrukturu
Enerji keçidinin effektivliyini təmin etmək üçün Krallıq rəqəmsal transformasiyaya arxalanır. Enerji idarəetməsində Süni İntellekt (AI), Əşyaların İnterneti (IoT), Ağıllı şəbəkələr (Smart grids) və rəqəmsal elektrik stansiyaları geniş tətbiq olunur. Bu texnologiyalar əməliyyat xərclərini azaldır və şəbəkənin dözümlülüyünü artırır.
Keçid dövrünün əsas çətinlikləri
İslahatların miqyasının böyüklüyü bir sıra çətinlikləri də bərabərində gətirir:
Neft gəlirləri ilə bərpa olunan enerji xərclərini balanslaşdırmaq;
Elektrik şəbəkələrini sürətlə müasirləşdirmək;
Yüksək ixtisaslı yerli kadrlar yetişdirmək;
Artan daxili enerji tələbatını qarşılamaq.
Tez-tez verilən suallar
Suudiyyə Ərəbistanı neft hasilatını dayandıracaqı?
Xeyr. Krallıq yaxın onilliklərdə də dünyanın aparıcı neft istehsalçısı olaraq qalacaq, lakin daxili enerji tələbatını bərpa olunan mənbələr hesabına ödəyəcək.
Gələcəkdə əsas bərpa olunan enerji mənbəyi nə olacaq?
Təbii iqlim üstünlüklərinə görə günəş enerjisi ölkənin bir nömrəli təmiz elektrik mənbəyi olacaq.
Yaşıl hidrogen nə üçün vacibdir?
Bərpa olunan enerji vasitəsilə istehsal edildiyi üçün sıfır emissiyalı yanacaq sayılır və Krallığın gələcək ixrac potensialının nüvəsini təşkil edir.
Suudiyyə Ərəbistanı neft erasından sonrakı dövrə hazırlaşır. “Baxış 2030” vasitəsilə ənənəvi enerji resursları ilə təmiz texnologiyalar sintez edilir. Bu balanslaşdırılmış model Krallığın həm iqtisadi sabitliyini qoruyur, həm də onu gələcəyin qlobal yaşıl enerji mərkəzinə çevirir.