Dünyanın ən böyük futbol klubları ilə bağlı hazırlanan siyahıda Türkiyənin “Qalatasaray” komandası da yer alıb. Siyahıda İstanbul təmsilçisi 23-cü pillədə göstərilib. Siyahının zirvəsində İspaniyanın “Real Madrid” klubu qərarlaşıb. “Barselona” ikinci, İngiltərənin “Mançester Yunayted”i üçüncü, “Liverpul” isə dördüncü sırada yer alıb. İlk beşliyi Almaniyanın “Bayern Münhen” klubu tamamlayıb. Daha sonra “Yuventus”, “Mançester Siti”, “Milan”, “Çelsi” və PSJ ilk onluqda qərarlaşıb.

Suriyanın şimal və şərqində 10 ildən artıq davam edən faktiki vəziyyətin sona çatdığı açıqlanıb. SDQ-nin məsul şəxsi Fərhat Abdi Şahin təşkilatın Suriya dövlətinin hərbi, təhlükəsizlik və inzibati strukturlarına inteqrasiyasının başa çatdığını bildirib. Qamışlı şəhərində keçirilən mərasimdə çıxış edən Şahin 29 yanvarda başlayan prosesin tamamlandığını və yeni mərhələyə keçildiyini elan edib. O, Kürd əhalisinin hüquqlarının Suriya Konstitusiyasında rəsmiləşdirilməsi istiqamətində siyasi səylərin davam etdiriləcəyini bildirib.

ABŞ-da 3 noyabr 2026-cı ildə keçiriləcək aralıq seçkilər və İsraildə 27 oktyabr 2026-cı il parlament seçkiləri Donald Tramp və Benyamin Netanyahu üçün mühüm siyasi sınaq olacaq. Hər iki liderin seçicilərdən dəstək almaq üçün fərqli mövqelər nümayiş etdirməsi diqqət çəkir. ABŞ-da Nümayəndələr Palatasının 435 deputatı, Senatın isə 100 yerindən 35-i yenidən seçiləcək. Eyni zamanda 36 ştatda qubernator seçkiləri keçiriləcək. İsraildə isə Knesset seçkiləri hökumətin gələcək istiqamətini müəyyənləşdirə bilər.

Yuxuda daranmaq həm pozitiv, həm də xəbərdarlıqedici mənalar daşıya bilər. O, bəzən yeni başlanğıclar, gözəllik və harmoniya deməkdir, bəzən isə münasibətlərdə soyuqluq, sağlamlıq problemləri və ya daxili gərginlik barədə xəbərdarlıqdır

Araşdırmalar kitab oxumağın beyindəki mürəkkəb bir dövrlər və siqnallar şəbəkəsini gücləndirdiyini təsdiqləmişdir. Oxuma bacarığınız inkişaf etdikcə, bu şəbəkələr də daha güclü və mürəkkəb hala gəlir.

Tərəflər 11–14 noyabr 2024-cü il tarixlərində Küveytdə keçirilmiş Tacikistan Mədəniyyəti Günləri təcrübəsini nəzərdən keçiriblər. Əl-Ümeyri qeyd edib ki, bu tədbir iki ölkə arasında mədəni mübadiləni dəstəkləməklə yanaşı, Tacikistanın milli irsinin, incəsənətinin və mədəniyyətinin tanıdılmasına mühüm töhfə verib.

Suriyanın Xarici İşlər naziri Əsəd Həsən əş-Şeybani cümə axşamı günü bildirib ki, Pakistanın vasitəçiliyi ilə Dəməşq və Tehran arasında münasibətlərin bərpasına nail olmaq üçün İran ilk növbədə Suriyaya və onun xalqına qarşı törətdiklərini etiraf etməlidir. Şeybani bu fikirləri İranın yaxın müttəfiqi olan Bəşşar Əsəd rejiminin 2024-cü ilin dekabrında süqutundan sonra Pakistana etdiyi ilk rəsmi səfəri çərçivəsində İslamabadda jurnalistlərə açıqlamasında səsləndirib.

Reuters/Ipsos-un keçirdiyi yeni sorğu amerikalıların əksəriyyətinin ABŞ Prezidenti Donald Tramp və ailəsinin hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra kriptovalyuta biznesindən qanunsuz şəkildə faydalandığını düşündüyünü göstərib. Avqustun 14-17-də 1166 nəfərin iştirakı ilə keçirilən sorğuya əsasən, respondentlərin 63 faizi Tramp və ailəsinin bu sahədən qazanc əldə etməsini yolverilməz hesab edir. Eyni zamanda, amerikalıların 69 faizi prezidentin şəxsi biznes maraqlarının siyasi qərarlarına təsir etdiyinə inanır.

Bununla ABŞ-ın müasir ştatlar xəritəsi tamamlandı

Bu gün baş vermiş əsas hadisələrin xronoloji xülasəsini təqdim edirik.

Dünya bazarlarında neft qiymətləri ABŞ-nin İrana qarşı yeni sanksiya təhdidlərindən sonra yüksəlib. Brent markalı xam neft 2,4 faiz bahalaşaraq bir barel üçün 93,82 dollara çatıb. Qiymət artımı 2,20 dollar təşkil edib. Qərbi Texas markalı xam neft isə 2,33 dollar bahalaşaraq 88,16 dollara yüksəlib. Hər iki göstərici iyulun 24-dən bəri ən yüksək səviyyəyə çatıb. Neft qiymətləri ardıcıl beşinci ticarət dövründə yüksəlib. Bazar iştirakçıları ABŞ-nin mümkün yeni sanksiyalarının İranın neft ixracına təsirini qiymətləndirirlər. İranla bağlı iqtisadi və hərbi gərginliyin davam etməsi neft bazarında qiymətlərin gələcək istiqaməti üçün əsas amillərdən biri olaraq qalır.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf İranla İraq arasındakı münasibətlərin gücləndiyini bildirib. O, bu barədə İraqın Kərbəla şəhərində keçirilən mərasimdə çıxış edib. Qalibaf iki ölkə arasında məsafə yaratmaq cəhdlərinin əks nəticə verdiyini deyib. Onun sözlərinə görə, İran və İraqın münasibətləri tarix, coğrafiya və dini bağlara əsaslanır. Qalibaf Tehran və Bağdadın xarici dövlətlərin onların gələcəyini müəyyənləşdirməsinə qarşı ortaq mövqedə olduğunu bildirib. O, iki ölkənin təhlükəsizlik və sabitliyin gücləndirilməsi istiqamətində əməkdaşlığı artırmaq niyyətində olduğunu qeyd edib. İranlı rəsmi ölkələrin öz siyasi gələcəklərini müstəqil müəyyənləşdirməli olduğunu vurğulayıb. Qalibaf İran və İraqın Qərb paytaxtlarında müəyyən edilən siyasi qərarlardan asılı olmaq istəmədiyini bildirib.

Oman və Yaponiya Hörmüz boğazında sərbəst gəmiçiliyin təmin edilməsinə çağırıb. Omanın xarici işlər naziri Bədr bin Həməd əl-Busaidi yaponiyalı həmkarı Toşimitsu Motegi ilə Məsqətdə görüşüb. Tərəflər Hörmüz boğazındakı vəziyyəti müzakirə ediblər. Oman təhlükəsiz keçidin bölgənin təhlükəsizliyi və rifahından ayrılmaz olduğunu bildirib. Tərəflər gəmiçiliyin beynəlxalq hüquqa uyğun təmin edilməsinin vacibliyini vurğulayıblar. Yaponiya Omanın böhranın həlli istiqamətindəki diplomatik rolunu yüksək qiymətləndirib. Tokio Məsqətlə əlaqələndirməni gücləndirməyə hazır olduğunu açıqlayıb. Yaponiya Hörmüzlə yanaşı, Bab əl-Məndəbdə də sərbəst və təhlükəsiz gəmiçiliyin təmin olunmasını istəyir.

ABŞ Mərkəzi Komandanlığı İrana qarşı dəniz mühasirəsinin icrası ilə bağlı yeni məlumat yayıb. ABŞ qüvvələrinin 67 ticarət gəmisinin hərəkət istiqamətini dəyişdirdiyi bildirilir. Üç gəmi hərəkətsiz vəziyyətə gətirilib. Daha iki gəmiyə ABŞ hərbçiləri daxil olub. Tədbirlər İran limanlarına gedən və ya bu limanlardan çıxan gəmilərə qarşı həyata keçirilir. ABŞ dəniz mühasirəsini iyulun ortalarında yenidən tətbiq etməyə başlayıb. Hörmüz boğazında İran və ABŞ-nin qarşılıqlı məhdudlaşdırıcı tədbirləri səbəbindən vəziyyət gərgin olaraq qalır. Vaşinqton iqtisadi təzyiqlə yanaşı, dəniz mühasirəsini də Tehrana qarşı əsas vasitələrdən biri kimi istifadə edir.

Türkiyənin xarici işlər naziri Hakan Fidan Səudiyyə Ərəbistanı və Misirdən olan həmkarları ilə regional məsələləri müzakirə edib. Danışıqlarda Səudiyyə Ərəbistanını şahzadə Feysəl bin Fərhan Al Səud təmsil edib. Misir tərəfdən müzakirələrdə xarici işlər naziri Bədr Əbdülati iştirak edib. Tərəflər Suriyadakı son hadisələr barədə fikir mübadiləsi aparıblar. Qəzza üzrə sülh planının gedişi də müzakirə olunub. Nazirlər Hörmüz boğazındakı mövcud vəziyyəti nəzərdən keçiriblər. Fidan üç ölkənin bölgədə sülh və rifahın təmin edilməsində maraqlı olduğunu bildirib. O, Türkiyə, Səudiyyə Ərəbistanı və Misirin əməkdaşlıq və əlaqələndirməni gücləndirməyə davam edəcəyini vurğulayıb.

Livanın xarici işlər naziri Yusif Racci İran rəsmilərini ölkənin daxili işlərinə qarışmamağa çağırıb. O, Tehranla münasibətlərin müəyyən edilmiş diplomatik qaydalar əsasında qurulmalı olduğunu bildirib. Racinin sözlərinə görə, İranın Livandakı diplomatik nümayəndəliyi ilə normal münasibətlərin bərpası üçün Tehran Livan dövlətinin qərarlarına hörmət etməlidir. Nazir İran rəsmilərinin Livanın daxili məsələlərinə müdaxiləsinin dayandırılmasını tələb edib. O, son nümunə kimi İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibafın açıqlamalarını göstərib. Qalibafın konkret hansı fikirlərinin nəzərdə tutulduğu barədə əlavə məlumat verilməyib. Beyrut ölkənin daxili məsələlərinə dair qərarların yalnız Livan dövlətinin səlahiyyətində olduğunu vurğulayır. Racinin açıqlaması Livan–İran münasibətlərində siyasi fikir ayrılıqlarının davam etdiyini göstərir.

İran ABŞ-nin yeni iqtisadi sanksiya təhdidlərini kəskin şəkildə pisləyib. Tehran bu tədbirləri “qanunsuz və qeyri-insani” adlandırıb. İran Xarici İşlər Nazirliyi Trampın açıqlamasının 1953-cü il avqustun 19-da Məhəmməd Müsəddiq hökumətinin devrilməsinin ildönümü ilə üst-üstə düşdüyünə diqqət çəkib. İran tərəfi bunu ABŞ-nin 73 ildir davam edən düşmən siyasətinin göstəricisi kimi qiymətləndirib. Nazirlik yeni sanksiyaların İran xalqına qarşı iqtisadi təzyiq olduğunu bildirib. Tehran bu siyasətin əvvəllər də tətbiq edildiyini və nəticə vermədiyini iddia edir. Tramp isə İranı iqtisadi baxımdan dəstəkləyən tərəflərə qarşı daha sərt tədbirlər vəd edib. Qarşılıqlı bəyanatlar Tehranla Vaşinqton arasında gərginliyin davam etdiyini göstərir.

İsrail qüvvələrinin Livanın cənubundakı hücumlarını davam etdirdiyi bildirilir. Bint-Cübeyl bölgəsindəki Ət-Teyri yaşayış məntəqəsi bombardmana məruz qalıb. Sur bölgəsində yerləşən Əl-Mənsuri də artilleriya atəşinə tutulub. İsrail bundan əvvəl Vadi əs-Səluqi və Əl-Hüceyr ərazilərinə hücum edib. Qəbrıxa, Tulin və Hula ətrafındakı vadilərin də hədəfə alındığı bildirilir. Hücumların vurduğu ziyanın miqyası barədə ətraflı məlumat yoxdur. Ölən və yaralananların olub-olmadığı hələlik açıqlanmayıb. Ardıcıl hücumlar Livanın cənubunda gərginliyin davam etdiyini göstərir.

ABŞ qüvvələri may ayının əvvəlindən bəri Hörmüz boğazından 1300 gəminin keçidinə yardım edib. Bu barədə ABŞ Mərkəzi Komandanlığının sözçüsü məlumat verib. Hörmüz boğazı dünya enerji daşımaları üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Son aylarda bölgədəki hərbi gərginlik gəmiçiliyin təhlükəsizliyi ilə bağlı narahatlıqları artırıb. ABŞ bölgədə dəniz yollarının açıq saxlanılmasına çalışdığını bildirir. Vaşinqton təhlükəsiz gəmiçiliyi beynəlxalq ticarət üçün mühüm hesab edir. Keçidinə yardım göstərilən gəmilərin hansı ölkələrə məxsus olduğu açıqlanmayıb. Yardımın konkret hansı formada həyata keçirildiyi barədə də əlavə məlumat verilməyib.

BMT-nin Livandakı Müvəqqəti Qüvvələri bütün tərəfləri təxribat xarakterli addımlardan çəkinməyə çağırıb. Təşkilat gərginliyin artmasının heç bir tərəfin maraqlarına uyğun olmadığını bildirib. Tərəflərdən BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1701 saylı qətnaməsinə əməl etmək tələb olunub. Qətnamə 2006-cı ildə qəbul edilib. Sənəd İsraillə “Hizbullah” arasında hərbi əməliyyatların dayandırılmasını nəzərdə tutur. BMT sülhməramlıları Livanın cənubunda fəaliyyətlərini davam etdirirlər. Onlar vəziyyətin müşahidəsi və tərəflər arasında əlaqələrin saxlanılması ilə məşğuldurlar. BMT qüvvələri bölgədəki humanitar fəaliyyətə də dəstək göstərir.

İranlı professor Mustafa Xoşçeşm ABŞ-nin Tehrana qarşı iqtisadi təzyiq siyasətinin nəticə verməyəcəyini düşünür. Onun sözlərinə görə, İran uzun illər ərzində iqtisadi məhdudiyyətlərə uyğunlaşmağı bacarıb. Tehran mühüm məhsulların idxalı üçün alternativ ticarət yollarından istifadə edir. İranın qonşu ölkələrlə iqtisadi əlaqələri də bu baxımdan mühüm rol oynayır. Xoşçeşm hesab edir ki, Trampın iqtisadi təzyiqə üstünlük verməsi neft bazarlarında sabitliyi qorumaq məqsədi daşıyır. O, bunun neft qiymətlərinin yüksəlməsinin qarşısını almağa hesablandığını düşünür. İranlı professor ABŞ-nin payızda yenidən hərbi əməliyyatlara başlaya biləcəyini də iddia edib. Lakin bu ehtimal ekspert proqnozudur və ABŞ tərəfindən belə bir qərar rəsmən açıqlanmayıb.

"BYD Səudiyyə" yerli bazarda mövqeyini möhkəmləndirməyə davam edir və bu yeni mərkəzlərin istifadəyə verilməsi ilə brendin Krallığın müxtəlif bölgələrindəki fəal nöqtələrinin sayı 10-a çatıb. Qasımda sərgi salonunun açılışı BYD brendinin bölgəyə ilk birbaşa daxil olması deməkdir.Ər-Riyadın Əl-Həmra məhəlləsindəki yeni məntəqə isə brendin paytaxtdakı əhatə dairəsini gücləndirir və satış, texniki servis və ehtiyat hissələrini əhatə edən tam inteqrasiyalı xidmətlər təqdim edir.

İran parlamentinin sədri Məhəmməd Baqir Qalibaf cümə axşamı günü ölkəsinin İraq hökumətinin silahların nizamlanması və Silahlı Qüvvələrin Ali Baş Komandanının tabeliyinə verilməsi ilə bağlı hüquqi çərçivənin yaradılması proqramını dəstəklədiyini, həmçinin iki ölkə arasında imzalanmış təhlükəsizlik sazişlərinə sadiq olduğunu təsdiqləyib.

ABŞ İrana qarşı iqtisadi təzyiq kampaniyasını daha da genişləndirməyə hazırlaşır. Prezident Donald Tramp görünməmiş miqyasda iqtisadi tədbirlər görüləcəyini bildirib. Bununla belə, Vaşinqton hələlik yeni sərəncam açıqlamayıb. ABŞ-nin fevral ayında qəbul etdiyi sərəncam İranla ticarət edən ölkələrə 25 faiz gömrük rüsumu tətbiq etməyə imkan verir. ABŞ Maliyyə Nazirliyi əlavə iqtisadi məhdudiyyətlər də tətbiq edə bilər. Tədbirlər ölkələrlə yanaşı, limanları, hava yolları şirkətlərini, digər müəssisələri və gəmiləri də əhatə edə bilər. Məqsəd İranın beynəlxalq ticarət əlaqələrini daha da məhdudlaşdırmaq ola bilər. Mövcud vəziyyət Vaşinqtonun yeni vasitələr yaratmaqdan daha çox, hazırkı iqtisadi təzyiq mexanizmlərini genişləndirməyə çalışdığını göstərir.